Từ tháng 10/2026, doanh nghiệp cần lưu ý những chính sách mới nào?

Từ tháng 10/2026, doanh nghiệp cần lưu ý những chính sách mới nào?

Từ tháng 10/2026, một số quy định mới bắt đầu áp dụng, đáng chú ý là điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, giấy phép kinh doanh đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính. Cụ thể như sau:

(1) Kinh doanh xuất khẩu gạo: Phải có kho và cơ sở xay xát từ 01/10/2026

Từ ngày 01/10/2026, Nghị định 365/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực và quy định điều kiện mới đối với thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo.

Theo đó, Điều 4 Nghị định 365/2026/NĐ-CP quy định thương nhân muốn xuất khẩu gạo phải có:

- Ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo.

- Ít nhất 01 cơ sở xay xát gạo đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Kho và cơ sở xay xát có thể thuộc sở hữu của doanh nghiệp hoặc đi thuê, nhưng nếu thuê thì phải có hợp đồng bằng văn bản và đáp ứng yêu cầu về thời hạn.

Doanh nghiệp lưu ý: Nếu đang kinh doanh xuất khẩu gạo, cần kiểm tra lại kho chứa và cơ sở xay xát trước khi quy định mới có hiệu lực.

(2) Doanh nghiệp có vốn nước ngoài: 9 hoạt động phải có Giấy phép kinh doanh từ 18/10/2026

Từ ngày 18/10/2026, theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp FDI thực hiện một số hoạt động kinh doanh nhất định phải được cấp Giấy phép kinh doanh.

Theo đó khoản 1 Điều 5 Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định các hoạt động gồm:

- Bán lẻ hàng hóa

- Nhập khẩu, bán buôn một số hàng hóa

- Một số hoạt động phân phối bán lẻ

- Cung cấp dịch vụ logistics

- Cho thuê hàng hóa

- Cung cấp dịch vụ xúc tiến thương mại

- Cung cấp dịch vụ trung gian thương mại

- Quản lý, vận hành một số nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử

- Tổ chức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 5 Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định Giấy phép lập cơ sở bán lẻ được cấp cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài để lập cơ sở bán lẻ. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có quyền đề nghị cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ sau khi có Giấy phép kinh doanh và tài liệu về địa điểm lập cơ sở bán lẻ theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 342/2026/NĐ-CP.

Doanh nghiệp lưu ý: Không phải tất cả doanh nghiệp FDI đều phải xin giấy phép. Quy định này tập trung vào những doanh nghiệp FDI thực hiện các hoạt động nêu trên, do đó cần đối chiếu ngành nghề và hoạt động thực tế của doanh nghiệp để xác định nghĩa vụ.

(3) Doanh nghiệp gặp khó khăn về nợ có thêm cơ chế hỗ trợ tái cơ cấu từ 30/10/2026

Từ ngày 30/10/2026, Nghị định 358/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định cơ chế hoạt động và quản lý tài chính của Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC).

Theo quy định mới, DATC có thể tham gia xử lý nợ và hỗ trợ tái cơ cấu đối với một số doanh nghiệp.

Theo Điều 15 Nghị định 358/2026/NĐ-CP đối tượng bao gồm:

- Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện cổ phần hóa hoặc chuyển đổi nhưng gặp tình trạng giá trị thực tế thấp hơn các khoản nợ phải trả sau khi xử lý tài chính.

- Một số doanh nghiệp khác đang là bên nợ của DATC và gắn với phương án xử lý, thu hồi nợ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không đương nhiên được hỗ trợ, cần đáp ứng điều kiện sau:

- Doanh nghiệp được đánh giá có khả năng phục hồi và phát triển sau khi DATC tham gia xử lý nợ, tái cơ cấu.

- DATC có đủ nguồn chênh lệch giữa giá mua nợ và giá trị sổ sách của khoản nợ để xử lý các tồn tại tài chính và thực hiện các giải pháp phục hồi doanh nghiệp.

Trên đây là tổng hợp những chính sách mới doanh nghiệp cần lưu ý từ tháng 10/2026.

Từ tháng 10/2026, doanh nghiệp cần lưu ý những chính sách mới nào?

Những hàng hóa, dịch vụ nào chịu thuế suất thuế GTGT 5%?

Theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 quy định những hàng hóa, dịch vụ nào chịu thuế suất thuế GTGT 5% như sau:

- Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt không bao gồm các loại nước uống đóng chai, đóng bình và các loại nước giải khát khác.

- Phân bón, quặng để sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chất kích thích tăng trưởng vật nuôi theo quy định của pháp luật.

- Dịch vụ đào đắp, nạo vét kênh, mương, ao hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp; nuôi trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng; sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp.

- Sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thuỷ sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, trừ sản phẩm quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

- Mủ cao su dạng mủ cờ rếp, mủ tờ, mủ bún, mủ cốm; lưới, dây giềng và sợi để đan lưới đánh cá.

- Sản phẩm bằng đay, cói, tre, nứa, lá, rơm, vỏ dừa, sọ dừa, bèo tây và các sản phẩm thủ công khác sản xuất bằng nguyên liệu tận dụng từ nông nghiệp; xơ bông đã qua chải thô, chải kỹ; giấy in báo.

- Tàu khai thác thủy sản tại vùng biển; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp theo quy định của Chính phủ.

- Thiết bị y tế theo quy định của pháp luật về quản lý thiết bị y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh; dược chất, dược liệu là nguyên liệu sản xuất thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.

- Thiết bị dùng để giảng dạy và học tập bao gồm: các loại mô hình, hình vẽ, bảng, phấn, thước, com-pa.

- Hoạt động nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dân gian.

- Đồ chơi cho trẻ em; sách các loại, trừ sách quy định tại khoản 15 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

- Dịch vụ khoa học, công nghệ theo quy định của Luật Khoa học và công nghệ 2013.

- Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở 2023.

Thu nhập chịu thuế và bù trừ thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế TNDN ra sao?

Điều 6 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định thu nhập chịu thuế và bù trừ thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế TNDN như sau:

- Doanh nghiệp có nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế thì thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh là tổng thu nhập của tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

- Trường hợp doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, kinh doanh bị lỗ thì được bù trừ số lỗ vào thu nhập chịu thuế của các hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập do doanh nghiệp tự lựa chọn, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 6 Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Phần thu nhập chịu thuế còn lại sau khi bù trừ áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thu nhập.

- Trường hợp doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư bị lỗ thì không bù trừ với thu nhập chịu thuế của hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế có thu nhập.

- Thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản phải xác định riêng để kê khai nộp thuế, không được bù trừ lỗ, lãi với hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế.