Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?

09:40 | 14/11/2026
Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?
Nội dung chính
  1. Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?
  2. Hộ kinh doanh tự kê khai doanh thu phát sinh để xác định số thuế phải nộp đúng không?
  3. Tải 3 mẫu kê khai giảm thuế TNCN cho hộ kinh doanh áp dụng từ 29/10/2026 thế nào?

Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?

Căn cứ khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 82. Quyền thành lập hộ kinh doanh
1. Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.
2. Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này, trừ các trường hợp sau đây:
[...]

Đồng thời, theo quy định tại Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, một tổ chức, nhóm người được công nhận là có tư cách khi thỏa mãn được 04 điều kiện sau đây:

Điều 74. Pháp nhân
1. Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;
b) Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;
c) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;
d) Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.
2. Mọi cá nhân, pháp nhân đều có quyền thành lập pháp nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Theo quy định trên, có thể thấy hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình.

Điều này có nghĩa, hộ kinh doanh không đáp ứng điều kiện về tính độc lập tài sản và trách nhiệm tài sản của pháp nhân. Do đó, mô hình này không đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015. Vì vậy, hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân và chủ hộ phải chịu trách nhiệm vô hạn đối với hoạt động kinh doanh, bao gồm cả việc sử dụng tài sản cá nhân để thực hiện nghĩa vụ tài chính khi cần thiết.

Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không?

Hộ kinh doanh có tư cách pháp nhân không? (Hình từ Internet)

Hộ kinh doanh tự kê khai doanh thu phát sinh để xác định số thuế phải nộp đúng không?

Căn cứ Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 13. Quyền và trách nhiệm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quyền yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn, giải đáp thắc mắc, hỗ trợ về khai thuế, tính thuế và nộp thuế.
2. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có các quyền của người nộp thuế theo quy định pháp luật về quản lý thuế.
3. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh để xác định số thuế phải nộp theo quy định của pháp luật thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.
4. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện thông báo cho cơ quan thuế theo phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, số hiệu ví điện tử mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán liên quan đến sản xuất, kinh doanh.
[...]

Như vậy, về trách nhiệm, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh để xác định số thuế phải nộp theo quy định của pháp luật thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.

Tải 3 mẫu kê khai giảm thuế TNCN cho hộ kinh doanh áp dụng từ 29/10/2026 thế nào?

Căn cứ Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định các mẫu Giảm thuế thu nhập cá nhân gồm:

STT

Nội dung

Mẫu số 01

Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16

(Kèm theo Tờ khai thuế TNCN của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh)

Mẫu số 02

Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16

(Kèm theo Tờ khai thuế TNCN của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay)

Mẫu số 03

Điều chỉnh số thuế phải nộp và số thuế được giảm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

(Kèm theo tờ khai 01/CNKD, 01/BĐS, áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được giảm thuế TNCN theo quy định tại Nghị quyết số 43/2026/QH16 nhưng tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng và phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm)

Theo đó, Nghị định 398 ban hành 3 mẫu kê khai cụ thể cho từng trường hợp khác nhau, Tải về 3 mẫu kê khai giảm thuế TNCN cho hộ kinh doanh áp dụng từ 29/10/2026 chi tiết dưới đây:

Mẫu số 01

Theo điểm a khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng thì kê khai giảm thuế theo mẫu này. Mẫu được nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuối năm, năm.

TẠI ĐÂY

Mẫu số 02

Theo điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP: Tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, căn cứ doanh thu nếu không quá 10 tỷ đồng thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay và quy định tại Điều này, tổ chức, cá nhân thực hiện giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh, kê khai theo mẫu này và nộp cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh.

TẠI ĐÂY

Mẫu số 03

Theo điểm c khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, Căn cứ tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh, cá nhân kinh doanh xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp và số thuế thu nhập cá nhân được giảm theo quy định tại Điều này.

Trường hợp tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng thì không được áp dụng mức giảm thuế quy định tại Điều này và phải nộp bổ sung số thuế thu nhập cá nhân đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu này và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế tính từ đầu năm trên 10 tỷ đồng.

Số thuế thu nhập cá nhân phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế theo quy định này không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng.

TẠI ĐÂY

Nguyễn Thị Hiền
Nguyễn Thị Hiền Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Hỏi đáp pháp luật về Doanh nghiệp Xem thêm

Bài viết mới nhất