Tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025

Ma túy là gì?

Ma túy là có thể được hiểu là các chất có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể sẽ làm thay đổi trạng thái tâm sinh lý của người sử dụng.

Bên cạnh đó, Ma túy theo nghĩa rộng nhất là mọi thực thể hoá học hoặc là những thực thể hỗn hợp khác với tất cả những cái được đòi hỏi, để duy trì một sức khoẻ bình thường, việc sử dụng những cái đó sẽ làm biến đổi chức năng sinh học và có thể cả cấu trúc của vật.

Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống ma tuý 2021 cũng giải thích từ ngữ về chất ma túy như sau:

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Chất ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong danh mục chất ma túy do Chính phủ ban hành.

2. Chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện đối với người sử dụng.

...

Như vậy, ma túy là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể sẽ làm thay đổi trạng thái tâm sinh lý, chức năng sinh học và có thể cả cấu trúc cơ thể. Theo Luật Phòng, chống ma túy, chất ma túy bao gồm chất gây nghiện và chất hướng thần được quy định trong danh mục do Chính phủ ban hành.

>> Tàng trữ ma túy để sử dụng và bán kiếm tiền sẽ bị tuyên phạt đồng thời hai tội tàng trữ trái phép và mua bán trái phép chất ma túy

>> Những tội danh nào về ma túy không áp dụng hình phạt tử hình theo Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025?

Tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025 (hình từ internet) 

Tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025

Ngày 25/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, trong đó sửa đổi, bổ sung 39 điều của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

(1) Cấu thành tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025

- Về chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm này là cá nhân có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo luật định, theo đó, người này phải là là người có đủ khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi của mình trong khi thực hiện hành vi phạm tội; về độ tuổi, cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này. Bên cạnh yếu tố về năng lực trách nhiệm hình sự và độ tuổi, chủ thể của Tội sử dụng trái phép chất ma túy còn phải có các điều kiện.

Xem thêm: Chi tiết cấu thành tội sử dụng trái phép chất ma túy

- Về khách thể của tội phạm: Khách thể của Tội sử dụng trái phép chất ma túy là các mối quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ, cụ thể là: sức khỏe, tính mạng và sự an toàn của con người; chế độ thống nhất quản lý các chất ma túy của Nhà nước.

- Về mặt khách quan: Mặt khách quan của tội này bao gồm hành vi khách quan, hậu quả do hành vi khách quan đó gây ra. Hành vi khách quan của Tội sử dụng trái phép chất ma túy là tương đối đa dạng, có thể là hút, hít, chính, uống, ăn... Người sử dụng trái phép chất ma túy thường thực hiện hành vi một cách lén lút để che dấu hành vi, địa điểm sử dụng thường là những nơi kín đáo hoặc những nơi mà “con nghiện” thường tập trung để sử dụng chất ma túy như vũ trường, quán bar...

- Về hậu quả:

+ Về mặt xã hội, ma túy là nguyên nhân gây ra nhiều loại tội phạm, trực tiếp gây ra các các nguy cơ về an ninh, trật tự, an toàn xã hội, gây băng hoại và phá vỡ các nền tảng đạo đức xã hội; vấn nạn ma túy làm giảm chất lượng nguồn lao động, giảm chất lượng giống nòi, là nguyên nhân chính làm lây nhiễm HIV/AIDS; ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

+ Về mặt cá nhân, chất ma túy khi được đưa vào cơ thể sẽ gây ra tình trạng nhiễm độc làm người sử dụng rơi vào trạng thái lú lẫn tâm trí, gây ra ảo giác, loạn thần, gây tổn thương hệ thống thần kinh trung ương. Sử dụng ma túy lâu dài sẽ khiến người nghiện ma túy hoàn toàn lệ thuộc vào nó, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt và lao động hằng ngày, gây tốn kém, hao tổn tiền bạc và trực tiếp ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

- Về mặt chủ quan: Mặt chủ quan của tội này bao gồm yếu tố lỗi, động cơ, mục đích phạm tội. Về yếu tố lỗi, lỗi của Tội sử dụng trái phép chất ma túy là lỗi cố ý trực tiếp, người thực hiện hành vi biết rõ hành vi của mình bị pháp luật cấm, gây nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn cố tình thực hiện hành vi. Về động cơ, mục đích, người sử dụng trái phép chất ma túy có động cơ, mục đích trực tiếp là thỏa mãn nhu cầu “không lành mạnh” của bản thân, khi lên cơn nghiện, người nghiện mà túy sẽ tìm mọi cách để thỏa mãn nhu cầu ấy.

(2) Hình phạt tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025

Theo khoản 20 Điều 1 Bộ luật Hình sự được sửa đổi, bổ sung 2025 bổ sung Điều 256a vào sau Điều 256 về tội sử dụng trái phép chất ma túy như sau:

*Khung 1: Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

- Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;

- Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;

- Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;

- Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

*Khung 2: Tái phạm về tội này thì bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm.

Một số bản án liên quan về tội phạm ma túy mới nhất 2025

Dưới đây là một số bản án liên quan về tội phạm ma túy được xét xử năm 2025:

Bản án về tội mua bán trái phép chất ma túy số 113/2025/HS-PT

Bản án về tội mua bán trái phép chất ma túy số 134/2025/HS-PT

Bản án về tội vận chuyển phép chất ma túy số 168/2025/HS-PT

Bản án về tội mua bán trái phép chất ma tuý số 131/2025/HS-PT

Bản án về tội vận chuyển trái phép chất ma túy số 130/2025/HS-PT