Tòa án nhân dân tối cao công bố 20 dự thảo án lệ năm 2025

Tòa án nhân dân tối cao công bố 20 dự thảo án lệ năm 2025

Theo trang thông tin điện tử về án lệ của Toà án nhân dân tối cao, hiện nay đã có 20 dự thảo án lệ năm 2025 được công bố gồm:

(1) Dự thảo án lệ số 01/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-1.pdf về việc không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội”  

>> Dự thảo án lệ 2025 về không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự Xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội

(2) Dự thảo án lệ số 02/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-2.pdf về xử lý vật chứng là tài sản do bị hại thực hiện hành vi trái pháp luật mà có  

(3) Dự thảo án lệ số 03/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-3.pdf về việc xử lý tang vật là tài sản chung vợ chồng do một trong hai bên vợ chồng sử dụng làm phương tiện phạm tội  

(4) Dự thảo án lệ số 04/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-4.pdf về xác định giá trị tài sản bị chiếm đoạt trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”  

(5) Dự thảo án lệ số 05/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-5.pdf về việc xác định người bị kết án đã được miễn chấp hành hình phạt theo quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn của Chủ tịch nước  

(6) Dự thảo án lệ số 06/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-6.pdf về tình tiết định khung hình phạt “Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh” trong tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”  

(7) Dự thảo án lệ số 07/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-7.pdf về việc giao con chung chưa thành niên từ 7 tuổi trở lên cho một bên vợ/chồng nuôi dưỡng khi không lấy được lời khai của con chung  

>> Dự thảo án lệ 2025 về giao con chung chưa thành niên từ 7 tuổi trở lên cho một bên vợ/chồng nuôi dưỡng khi không lấy được lời khai của con chung

(8) Dự thảo án lệ số 08/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-8.pdf về trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm khi Cơ quan có thẩm quyền chưa xác định được người gây ra thiệt hại  

(9) Dự thảo án lệ số 09/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-9.pdf về chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con nuôi chưa thành niên mà người nhận nuôi chết  

(10) Dự thảo án lệ số 10/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-10.pdf về hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có điều kiện  

(11) Dự thảo án lệ số 11/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-11.pdf về việc tham gia tố tụng của doanh nghiệp đồng bảo hiểm  

(12) Dự thảo án lệ số 12/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-12.pdf về xác định lãi suất trong Hợp đồng tín dụng  

(13) Dự thảo án lệ số 13/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-13.pdf về xác định thời điểm bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện  

(14) Dự thảo án lệ số 14/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-14.pdf về việc thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong tương lai  

(15) Dự thảo án lệ số 15/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-15.pdf về căn cứ tái thẩm vụ án kinh doanh thương mại  

(16) Dự thảo án lệ số 16/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-16.pdf về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm  

(17) Dự thảo án lệ số 17/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-17.pdf về thời điểm xác định giá trị tài sản bị thiệt hại trong trường hợp nhân hàng xử lý tài sản cầm cố gây thiệt hại  

(18) Dự thảo án lệ số 18/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-18.pdf về ủy quyền tham gia tố tụng trong giải quyết tranh chấp nuôi con chung  

(19) Dự thảo án lệ số 19/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-19.pdf về việc bồi thường hoặc hỗ trợ đối với tài sản là nhà mua thanh lý để ở trên đất của cơ quan nhà nước khi đất bị thu hồi  

>> Dự thảo án lệ 2025 về bồi thường hoặc hỗ trợ đối với tài sản là nhà mua thanh lý để ở trên đất của cơ quan nhà nước khi đất bị thu hồi

(20) Dự thảo án lệ số 20/2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/11/dtal-20.pdf về thẩm quyền của Toà án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 

Như vậy, dự kiến sẽ có 20 bản án được xem xét trở thành án lệ áp dụng vào xét xử. Trong đó bao gồm các lĩnh vực như dân sự, hình sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lĩnh vực tố tụng nói chung. 

Tòa án nhân dân tối cao công bố 20 dự thảo án lệ năm 2025 (Hình từ Internet)

Án lệ được áp dụng như thế nào trong xét xử?

Theo Điều 8 Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP quy định về việc áp dụng án lệ trong xét xử như sau:

Điều 8. Áp dụng án lệ trong xét xử

1. Án lệ được nghiên cứu, áp dụng trong xét xử sau 30 ngày kể từ ngày công bố.

2. Khi xét xử, Thẩm phán, Hội thẩm phải nghiên cứu, áp dụng án lệ, bảo đảm những vụ việc có tình huống pháp lý tương tự thì phải được giải quyết như nhau. Trường hợp vụ việc có tình huống pháp lý tương tự nhưng Tòa án không áp dụng án lệ thì phải nêu rõ lý do trong bản án, quyết định của Tòa án.

3. Trường hợp Tòa án áp dụng án lệ để giải quyết vụ việc thì số, tên án lệ, tình huống pháp lý, giải pháp pháp lý trong án lệ và tình huống pháp lý của vụ việc đang được giải quyết phải được viện dẫn, phân tích trong phần “Nhận định của Tòa án”; tùy từng trường hợp cụ thể có thể trích dẫn toàn bộ hoặc một phần nội dung của án lệ để làm rõ quan điểm của Tòa án trong việc xét xử, giải quyết vụ việc tương tự.

Như vậy, án lệ có thể được áp dụng sau 30 ngày kể từ ngày công bố để giải quyết những vụ việc có tình huống pháp lý tương tự, nhưng không phải luôn bắt buộc áp dụng. Tòa án có thể không áp dụng án lệ khi xét xử vụ việc có tình huống tương tự nhưng phải có lý do hợp lý và phải trình bày rõ trong bản án. 

Điều kiện nào để bản án được dùng làm án lệ?

Căn cứ Điều 2 Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP thì án lệ phải đáp ứng những điều kiện sau:

- Có giá trị làm rõ quy định của pháp luật còn có cách hiểu khác nhau, phân tích, giải thích các vấn đề, sự kiện pháp lý và chỉ ra nguyên tắc, đường lối xử lý, quy phạm pháp luật cần áp dụng trong một vụ việc cụ thể hoặc thể hiện lẽ công bằng đối với những vấn đề chưa có điều luật quy định cụ thể;

- Có tính chuẩn mực;

- Có giá trị hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.

Như vậy bản án chỉ được dùng làm án lệ khi có giá trị làm rõ quy định của pháp luật còn có cách hiểu khác nhau, hướng giải quyết vấn đề pháp lý chưa có điều luật quy định cụ thể; bản án phải có tính chuẩn mực và có giá trị hướng dẫn áp dụng thông nhất pháp luật.