Tổ chức có thể trở thành người thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự không?

Tổ chức có thể trở thành người thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự không?

Tổ chức có thể trở thành người thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự nếu di chúc có ghi nhận tổ chức được hưởng di sản thừa kế.

Căn cứ, điểm c khoản 1 Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 631. Nội dung của di chúc

1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:

…

c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản.

Bên cạnh đó, điểm b khoản 2 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định:

Điều 643. Hiệu lực của di chúc

…

2. Di chúc không có hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong trường hợp sau đây:

a) Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

b) Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực.

Theo đó, mặc dù Bộ luật Dân sự 2015 không quy định rõ quyền thừa kế của cơ quan, tổ chức; nhưng có quy định nội dung di chúc bao gồm họ tên cơ quan, tổ chức được hưởng di sản, bên cạnh đó cũng ghi nhận trường hợp di chúc không có hiệu lực khi cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. Như vậy, có thể hiểu rằng tổ chức được trở thành  người thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự nếu nội dung của di chúc có ghi nhận cơ quan, tổ chức hưởng di sản.

Tổ chức có thể trở thành người thừa kế theo quy định của pháp luật dân sự không? (Hình từ Internet)

Tổ chức có phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại không? 

Tổ chức vẫn phải thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại khi hưởng di sản theo di chúc giống với người thừa kế là cá nhân.

Cụ thể, khoản 4 Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Điều 615. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại

…

4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.

Như vậy, tổ chức hưởng thừa kế có trách hiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác

Thời hiệu yêu cầu chia di sản là bao lâu?

Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 10 năm đối với động sản và 30 năm đối với bất động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Căn cứ, khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

Theo đó, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết, trong trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được Tòa án xác định theo khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015. 

Do đó, tùy từng loại tài sản là động sản hoặc bất động sản mà người thừa kế cần xác định thời hiêu yêu cầu chia di sản sao cho phù hợp với quy định của pháp luật.

Trường hợp nội dung di chúc không rõ ràng thì phải xử lý như thế nào? 

Trong trường hợp di chúc không rõ ràng thì những người thừa kế phải cùng nhau giải thích nội dung di chúc dựa trên ý nguyện đích thựa trước đây của người chết. Trong trường hợp những người thừa kế không thể thống nhất cách hiểu nội dung di chúc thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. 

Căn cứ, Điều 648 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định như sau:

Điều 648. Giải thích nội dung di chúc

Trường hợp nội dung di chúc không rõ ràng dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau thì những người thừa kế theo di chúc phải cùng nhau giải thích nội dung di chúc dựa trên ý nguyện đích thực trước đây của người chết, có xem xét đến mối quan hệ của người chết với người thừa kế theo di chúc. Khi những người này không nhất trí về cách hiểu nội dung di chúc thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.

Trường hợp có một phần nội dung di chúc không giải thích được nhưng không ảnh hưởng đến các phần còn lại của di chúc thì chỉ phần không giải thích được không có hiệu lực.

Như vậy, nội dung di chúc không rõ ràng sẽ được hiểu theo cách hiểu thống nhất của những người thừa kế hoặc được hiểu theo cách giải thích của Tòa án chứ không ảnh hưởng đến hiệu lực của di chúc. Trừ trường hợp một phần nội dung di chúc không giải thích được nhưng không ảnh hưởng đến phần còn lại của di chúc thì phần nội dung đó không có hiệu lực.