Làm sao để đòi lại tiền khi chuyển khoản nhầm cho người khác?

Chào chị, Ban biên tập xin giải đáp như sau:

1. Làm sao để đòi lại tiền khi chuyển khoản nhầm cho người khác mà không biết người nhận là ai?

Trong trường hợp chị chuyển khoản nhầm cho người khác mà chị không biết người nhận là ai thì việc đầu tiên phải làm là liên hệ với ngân hàng nơi mở tài khoản của chị và yêu cầu nhân viên hỗ trợ. Chị cần phải cung cấp các thông tin cần thiết như CMND/CCCD, tài liệu chứng minh giao dịch chuyển nhầm,...cho nhân viên xác minh.

Lúc này sẽ có 02 trường hợp xảy ra:

- Trường hợp số tiền chuyển nhầm vẫn còn nằm trong tài khoản người nhận và chưa được sử dụng: Ngân hàng sẽ tiến hành phong tỏa tài khoản người nhận và hoàn lại số tiền đã chuyển khoản nhầm cho chị. 

- Trường hợp người nhận đã sử dụng số tiền chuyển nhầm: Ngân hàng sẽ yêu cầu và quy định thời gian tối đa để người nhận nhầm hoàn trả lại. Nếu quá thời gian quy định mà người nhận chưa hoàn trả thì ngân hàng thông báo đến người chuyển khoản thực hiện việc khởi kiện hoặc trình báo công an để giải quyết.

Như vậy, nếu không may chuyển nhầm tiền cho người khác mà không biết thông tin người nhận để liên hệ đòi lại thì chị nên đến ngân hàng nơi mở tài khoản của bạn yêu cầu nhân viên hỗ trợ giải quyết để có thể lấy lại số tiền đã chuyển khoản nhầm.

2. Người nhận tiền do chuyển khoản nhầm nhưng không trả lại thì xử lý thế nào?

Căn cứ tại Điều 579 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về nghĩa vụ hoàn trả tài sản như sau:

- Người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật thì phải hoàn trả cho chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản đó; nếu không tìm được chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản thì phải giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp quy định tại Điều 236 Bộ luật dân sự 2015.

- Người được lợi về tài sản mà không có căn cứ pháp luật làm cho người khác bị thiệt hại thì phải hoàn trả khoản lợi đó cho người bị thiệt hại, trừ trường hợp quy định tại Điều 236 Bộ luật dân sự 2015.

Như vậy, theo quy định pháp luật thì người nhận tiền cho chuyển khoản nhầm thì phải có nghĩa vụ hoàn trả số tiền đó cho chủ sở hữu. Nếu không tìm được chủ sở hữu thì phải giao số tiền đó cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc liên với ngân hàng để để hỗ trợ trả lại.

Nhưng nếu người nhận tiền do chuyển khoản nhầm mà không chịu hoàn trả lại cho chủ sở hữu thì tùy vào mức độ, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể như sau:

Xử phạt hành chính theo quy định tại điểm d khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 15  Nghị định 144/2021/NĐ-CP như sau:

- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi chiếm giữ tài sản của người khác.

- Hình thức xử phạt bổ sung:

+ Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm;

+ Trục xuất người nước ngoài có hành vi vi phạm.

- Biện pháp khắc phục hậu quả:

+ Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm;

+ Buộc trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép đối với hành vi vi phạm.

Truy cứu trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 176 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về tội chiếm giữ trái phép tài sản:

- Người nào cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm tài sản trị giá từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc dưới 10.000.000 đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được, sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

- Phạm tội chiếm giữ tài sản trị giá 200.000.000 đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, nếu người nhận tiền do chuyển khoản nhầm nhưng không hoàn trả số tiền cho người đã mất thì tùy vào số tiền mà người nhận chiếm giữ trái phép của người khác thì sẽ bị xử phạt hành chính từ 3 đến 5 triệu đồng hoặc bị bị xử hình sự với hính phạt cao nhất đến 05 năm.