Số
hiệu phương pháp
|
Phương
pháp kiểm tra
|
1
|
Kiểm tra dùng dụng cụ
đo độ dài trực tiếp rà trên mặt kiểm của bộ phận làm việc hoặc mặt trụ của
trục kiểm.
|
2
|
Kiểm tra dùng hai
dụng cụ đo độ dài và trục kiểm
|
3
|
Kiểm tra dùng phương
tiện đo quang học (ví dụ ống ngắn) tầm ngắm và thiết bị định tâm.
|
CHÚ THÍCH: Phương
pháp 1 được áp dụng khi kiểm tra độ đồng tâm.
Cho phép sử dụng các phương
pháp và phương tiện kiểm tra khác so với chỉ dẫn trong tiêu chuẩn này, với điều
kiện chúng đảm bảo các yêu cầu của TCVN 4235:1986.
2.2. Các yêu cầu chung đối
với các phương pháp kiểm tra theo TCVN 4235:1986.
2.3. Vị trí các bộ phận làm
việc cần kiểm, điều kiện kẹp gá, khoảng cách L giữa hai mặt cắt cho trước (hoặc)
khoảng cách L giữa mặt cắt đến mặt phẳng chuẩn (xem Hình 1 đến Hình 4) được quy
định trong các tiêu chuẩn về độ chính xác đối với từng loại máy cụ thể.
2.4. Dụng cụ đo được kẹp trên
giá sao cho đầu đo phải tiếp xúc và vuông góc với bề mặt quay cần kiểm của bộ
phận làm việc (Hình 1 và Hình 2) hoặc mặt trụ của trục kiểm (Hình 3).
2.5. Nên tiến hành đo tại
không ít hơn 2 mặt phẳng vuông góc với nhau, vị trí các mặt phẳng này được quy
định trong các tiêu chuẩn về độ chính xác đối với từng loại máy cụ thể.
2.6. Nếu cần thiết phải
xác định vị trí của một trục so với trục khác trong mặt phẳng xác định (ví dụ
vị trí của một trục trên một khác) thì phải chỉ ra hướng sai lệch.
2.7. Khi kiểm tra những
bộ phận quay đặt trong các ổ lăn thì phải tiến hành đo bằng cách quay bộ phận đó
không ít hơn hai vòng.
3. Phương pháp kiểm tra
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
3.1.1. Sơ đồ kiểm tra
Sơ đồ kiểm tra được
thể hiện trên Hình 1 và Hình 2.
![](00914122_files/image001.gif)
![](00914122_files/image002.gif)
Hình 1
Hình 2
3.1.2. Phương tiện kiểm tra
Để tiến hành kiểm tra
phải dùng dụng cụ đo độ dài và giá đỡ, hoặc khi cần thiết thì dùng trục kiểm.
3.1.3. Tiến hành kiểm tra
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Bộ phận làm việc 1
được quay hai vòng để đầu đo rà quanh bề mặt quay cần kiểm của bộ phận làm việc
2 và tiến hành đo kiểm theo điều 2.5. Để loại trừ ảnh hưởng, do độ đảo của bề
mặt kiểm hay mặt trụ của trục kiểm đến kết quả đo cần tiến hành đo hai lần bằng
cách xoay trục kiểm hoặc bề mặt kiểm một góc 180o. Nếu trục chính không
xoay được thì tháo trục kiểm ra và xoay trục kiểm 180o quanh đường tâm của nó.
3.1.4. Đánh giá kết
quả kiểm tra
3.1.4.1. Khi kiểm tra không xoay
bề mặt kiểm quanh đường tâm 1800;
đầu tiên xác định sai lệch độ đồng tâm tại mỗi mặt phẳng đo, sai lệch độ đồng
tâm đó bằng nửa hiệu số học các số đo trên dụng cụ đo tại các điểm ở hai đầu
đường kính lúc quay hai vòng để đo.
Sai lệch độ đồng tâm
bằng giá trị sai lệch lớn nhất thu được khi đo tại tất cả các mặt phẳng đo.
3.1.4.2. Khi có xoay bề mặt kiểm
quanh đường tâm của nó 180o: đầu tiên xác định sai lệch độ đồng tâm trong từng mặt
phẳng đo, sai lệch đó bằng giá trị trung bình số học của nửa hiệu số đo trung
bình trên dụng cụ đo ở hai đầu đường kính lắc quay hai vòng để đo, trước và sau
khi xoay bề mặt kiểm.
Sai lệch về độ đồng
tâm bằng giá trị sai lệch lớn nhất thu được khi đo tại tất cả các mặt phẳng đo.
Ví dụ đánh giá kết
quả đo và tính toán trong trường hợp không xoay bề mặt kiểm 180o được ghi trong Bảng 2,
trong trường hợp có xoay bề mặt kiểm 180o được ghi trong Bảng 3.
Bảng
2
Mặt
phẳng đo
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Số
đo trên dụng cụ đo, mm
tại
Giá
trị trung bình số học các số đo trên dụng cụ đo khi quay hai vòng mm
Nửa
hiệu số đo trung bình số học trên dụng cụ đo khi quay hai vòng và ở hai vị
trí của bề mặt kiểm mm
Vòng
quay đầu tiên của bộ phận làm việc
Vòng
quay thứ 2 của bộ phận làm việc
a
- a’
a
0
2
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
![](00914122_files/image003.gif)
a’
4
6
3
b
- b’
b
3
3
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
![](00914122_files/image004.gif)
b’
18
20
19
Sai lệch về độ đồng tâm
tại mặt phẳng a - a’ bằng 2 mm
tại mặt phẳng b - b’ bằng 8 mm,
kết quả sai lệch về độ đồng tâm bằng 8 mm.
Bảng
3
Mặt
phẳng đo
Vị
trí bề mặt kiểm
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Số
đo trên dụng cụ đo, mm
tại
Giá
trị trung bình số học của các số đo trên dụng cụ đo khi quay hai vòng, mm
Nửa
hiệu số đo trung bình số học của dụng đo ở hai vị trí quay hai vòng, mm
Giá
trị trung bình số học nửa hiệu số đo tương ứng với hai vị trí của bề mặt kiểm,
mm
Vòng
quay đầu bộ phận làm việc
Vòng
quay thứ hai của bộ phận làm việc
a
- a’
Vị
trí ban đầu
a
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
2
1
![](00914122_files/image005.gif)
![](00914122_files/image006.gif)
a’
4
6
5
Sau
khi xoay 180o
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
38
36
37
![](00914122_files/image005.gif)
a’
8
6
7
b
- b’
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
b
3
3
3
![](00914122_files/image004.gif)
![](00914122_files/image007.gif)
b’
18
20
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Sau
khi xoay 180o
b
6
8
7
![](00914122_files/image008.gif)
b’
52
50
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Sai lệch về độ đồng tâm
khi kiểm với điều kiện xoay bề mặt kiểm một góc 180o tại mặt phẳng a - a’ bằng
6,5 mm, tại mặt phẳng b -
b’ bằng 15 mm.
Kết quả sai lệch về
độ đồng tâm bằng 15 mm.
3.2. Phương pháp kiểm tra
2.
3.2.1. Sơ đồ kiểm tra
Sơ đồ kiểm tra được
thể hiện trên Hình 3.
![](00914122_files/image009.gif)
Hình
3
3.2.2. Phương tiện kiểm tra
Để tiến hành kiểm tra
sử dụng dụng cụ đo độ dài, giá đỡ và trục kiểm.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Lắp trục kiểm vào lỗ
trục chính nơi cần kiểm tra. Giá đỡ lắp trên bộ phận làm việc 1 sao cho đầu đo
của dụng cụ đo tiếp xúc với mặt trụ trục kiểm ở các mặt cắt A và B khoảng cách giữa
mặt cắt A mặt chuẩn (ví dụ mặt đầu trục của trục chính) bằng 1.
Với mục đích loại trừ
ảnh hưởng độ đảo của trục kiểm hoặc của bề mặt kiểm đến kết quả kiểm nên tiến
hành kiểm hai lần bằng cách xoay trục chính cùng với trục kiểm 180o. Nếu trục chính không
thể xoay được thì tháo trục kiểm và xoay quanh đường tâm nó 180o.
3.2.4. Đánh giá kết quả kiểm
tra.
3.2.4.1. Khi kiểm không xoay
trục kiểm một góc 180o. Tại mỗi mặt cắt xác định nửa hiệu trung bình
số học của số đo trên dụng cụ đo, ghi được ở hai điểm ở hai đầu đường kính trên
mặt phẳng đo đã định khi quay hai vòng. Sai lệch về độ đồng đường tâm trong mặt
phẳng đo xác định là giá trị lớn nhất của các nửa hiệu giá trị đo được trên hai
mặt cắt. Sai lệch về độ đồng đường tâm bằng giá trị lớn nhất trong những sai
lệch nhận được trong các mặt phẳng đo.
3.2.4.2. Khi kiểm có xoay
trục trục kiểm một góc 180o; Tại mỗi mặt cắt xác định nửa hiệu trung
bình số học của số đo trên dụng cụ đo, đo được ở hai điểm đối diện trên hai đầu
đường kính trong mặt phẳng đo, khi quay hai vòng. Sau đó xác định giá trị trung
bình số học của nửa hiệu số đo trước và sau khi xoay trục kiểm một góc 180o.
Sai lệch về độ đồng đường tâm trong mặt cắt đo xác định là giá trị lớn nhất của
các nửa hiệu giá trị đo được trên hai mặt cắt. Sai lệch về độ đồng đường tâm
trong mặt cắt đo xác định là giá trị lớn nhất của các nửa hiệu giá trị đo được
trên hai mặt cắt. Sai lệch về độ đồng đường tâm bằng sai lệch lớn nhất trong
các sai lệch nhận được trong các mặt phẳng đo.
Ví dụ đánh giá kết
quả đo và tính toán sai lệch về độ đồng đường tâm khi không xoay trục kiểm một góc
180o
ghi
trong Bảng 4. Trong Bảng 5 ghi kết quả đo và tính toán sai lệch về độ đồng
đường tâm khi có xoay trục kiểm một góc 180o.
Bảng
4
Mặt
phẳng đo
Vị
trí bề mặt kiểm
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Số
đo trên dụng cụ đo, mm
tại
Giá
trị trung bình số học của các số đo trên dụng cụ đo khi quay hai vòng, mm
Nửa
hiệu số đo trung bình số học của dụng đo ở hai vị trí quay hai vòng, mm
Vòng
quay đầu bộ phận làm việc
Vòng
quay thứ hai của bộ phận làm việc
a
- a’
A
a
17
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
18
![](00914122_files/image010.gif)
a’
6
6
6
B
a
40
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
42
![](00914122_files/image011.gif)
a’
11
9
10
b
- b’
A
b
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
30
32
![](00914122_files/image012.gif)
b’
11
9
10
B
b
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
87
90
![](00914122_files/image013.gif)
b’
4
4
4
Sai lệch về độ đồng đường
tâm trong mặt phẳng a - a’ bằng 16 mm
cùng trong mặt phẳng b - b’ bằng 43 mm.
Kết quả sai lệch về độ đồng tâm bằng 43 mm.
3.3. Phương pháp kiểm 3
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Sơ đồ kiểm tra được
thể hiện trên Hình 4.
3.3.2. Phương tiện kiểm tra
Để tiến hành kiểm tra
sử dụng ống ngắn, tấm ngắn và thiết bị định tâm.
Bảng
5
Mặt
phẳng đo
Mặt
cắt
Vị
trí của trục kiểm
Vị
trí của dụng cụ đo
Số
đo trên dụng cụ đo mm
tại
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Nửa
hiệu trung bình số học của số đo của dụng cụ đo trên hai vị trí của nó, mm
Giá
trị trung bình số học của nửa hiệu số đo trong mặt cắt tương ứng trong hai vị
trí qua trục kiểm, mm
Vòng
quay đầu tiên bộ phận làm việc
Vòng
quay thứ hai của bộ phận làm việc
a
17
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
18
![](00914122_files/image010.gif)
![](00914122_files/image014.gif)
a’
6
6
a
- a’
Sau
khi quay 180o
a
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
20
21
![](00914122_files/image015.gif)
a’
6
4
5
B
Ban
đầu
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
40
44
42
![](00914122_files/image016.gif)
![](00914122_files/image011.gif)
![](00914122_files/image017.gif)
a’
11
9
10
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
a
40
36
38
![](00914122_files/image018.gif)
a’
13
15
14
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
A
Ban
đầu
b
34
30
32
![](00914122_files/image012.gif)
![](00914122_files/image019.gif)
b’
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
9
10
Sau
khi quay 180o
b
29
27
28
![](00914122_files/image020.gif)
b’
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
8
10
B
Ban
đầu
b
93
87
90
![](00914122_files/image013.gif)
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
b’
4
4
4
Sau
khi quay 180o
b
85
95
90
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
b’
15
17
16
Sai lệch về độ đồng đường
tâm khi kiểm có xoay trục kiểm một góc 180o trong mặt phẳng a -
a’ bằng 14 mm, trong mặt phẳng b
- b’ bằng 40 mm.
Kết quả sai lệch về
độ đồng đường tâm bằng 40 mm.
3.3.3. Tiến hành kiểm tra.
Ống ngắm được định
tâm trên một lỗ, trên lỗ khác định tâm tấm ngắm (tại mặt cắt A).
![](00914122_files/image023.gif)
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Đo độ lệch tâm của tấm
ngắm so với trục quang học trong hai mặt phẳng vuông góc với nhau tại mặt cắt
A, sau đó tấm ngắm cùng thiết bị định tâm được dịch chuyển tới mặt cắt B và lặp
lại quá trình kiểm tra.
3.3.4. Đánh giá kết quả kiểm
tra.
Sai lệch về độ đồng
đường tâm bằng kết quả đo lớn nhất.