Hợp đồng mua bán nhà ở thương mại có bắt buộc phải công chứng không?

Nhà ở thương mại là gì?

Căn cứ Điều 2 Luật Nhà ở 2023, giải thích một số từ ngữ như sau:

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

...

4. Nhà ở thương mại là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê mua, cho thuê theo cơ chế thị trường.

5. Nhà ở công vụ là nhà ở được dùng để bố trí cho đối tượng thuộc trường hợp được ở nhà ở công vụ thuê trong thời gian đảm nhận chức vụ, công tác theo quy định của Luật này.

...

Như vậy, nhà ở thương mại được hiểu là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê mua, cho thuê theo cơ chế thị trường.

Hợp đồng mua bán nhà ở thương mại có bắt buộc phải công chứng không? (Hình ảnh từ Internet)

Hợp đồng mua bán nhà ở thương mại có bắt buộc phải công chứng không?

Căn cứ theo Điều 44 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định về các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản như sau:

Điều 44. Hợp đồng trong kinh doanh bất động sản

1. Các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản bao gồm:

a) Hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê mua nhà ở;

b) Hợp đồng thuê nhà ở;

c) Hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê mua công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng có công năng phục vụ mục đích du lịch, lưu trú;

d) Hợp đồng thuê công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng có công năng phục vụ mục đích du lịch, lưu trú;

đ) Hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê mua công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng có công năng phục vụ mục đích giáo dục, y tế, thể thao, văn hóa, văn phòng, thương mại, dịch vụ, công nghiệp và công trình xây dựng có công năng phục vụ hỗn hợp;

e) Hợp đồng thuê công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng có công năng phục vụ mục đích giáo dục, y tế, thể thao, văn hóa, văn phòng, thương mại, dịch vụ, công nghiệp và công trình xây dựng có công năng phục vụ hỗn hợp;

g) Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản;

...

3. Hợp đồng kinh doanh bất động sản được ký kết khi bất động sản đã có đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, dự án bất động sản đã có đủ điều kiện chuyển nhượng theo quy định của Luật này.

4. Hợp đồng kinh doanh bất động sản, hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản mà ít nhất một bên tham gia giao dịch là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên.

5. Hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng mà các bên tham gia giao dịch là cá nhân phải công chứng hoặc chứng thực.

...

Như vậy, hợp đồng mua bán nhà ở thương mại mà các bên tham gia giao dịch là cá nhân thì bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực.

Nếu trường hợp hợp đồng mua bán nhà ở thương mại mà ít nhất một bên tham gia giao dịch là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thì việc công chứng hoặc chứng thực không bắt buộc chỉ thực hiện khi các bên có yêu cầu.

Có được chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại khi nhà ở thuộc hợp đồng mua bán đang bị thế chấp không?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 50 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, thì việc chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại phải bảo đảm các điều kiện sau đây:

- Thuộc diện chưa nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai;

- Hợp đồng mua bán nhà ở thương mại không có tranh chấp đang được cơ quan có thẩm quyền thông báo, thụ lý, giải quyết theo quy định của pháp luật hoặc có tranh chấp về hợp đồng nhưng đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết bằng bản án, quyết định, phán quyết đã có hiệu lực pháp luật;

- Nhà ở thuộc hợp đồng mua bán không thuộc diện bị kê biên, thế chấp để bảo đảm cho việc thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp được bên nhận thế chấp đồng ý;

- Có hợp đồng mua bán nhà ở thương mại được xác lập theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.

Ngoài ra, việc chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở được thực hiện đối với toàn bộ hợp đồng. Trường hợp mua bán nhiều căn nhà ở trong cùng một hợp đồng mà các bên có nhu cầu chuyển nhượng từng căn nhà ởthì các bên sửa đổi hợp đồng mua bán nhà ở hoặc ký phụ lục hợp đồng trước khi thực hiện chuyển nhượng hợp đồng theo quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản 2023.

Như vậy, hợp đồng mua bán nhà ở thương mại không được chuyển nhượng nếu nhà ở đang bị thế chấp. Tuy nhiên, nếu được bên nhận thế chấp đồng ý thì được chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại khi nhà ở thuộc hợp đồng mua bán đang bị thế chấp.