Thực hư việc bỏ quy định ghi sổ kế toán của hộ kinh doanh như thế nào?

Thực hư việc bỏ quy định ghi sổ kế toán của hộ kinh doanh như thế nào?

Căn cứ theo điểm b khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Nguyên tắc khai thuế, tính thuế và sử dụng hóa đơn

...

5. Sử dụng hóa đơn điện tử

...

b) Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế;

...

Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử

1. Đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử gồm:

...

d) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử mà có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

...

Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng thuộc trường hợp phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Ngoài ra, trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Hiện nay, nhiều hộ kinh doanh cho rằng việc vừa kê khai thuế trên môi trường điện tử, vừa phải ghi chép sổ mua, bán hàng bằng tay khiến thủ tục trở nên trùng lặp. Không ít ý kiến đề xuất bỏ quy định này vì dữ liệu mua bán đã được thể hiện trên hóa đơn điện tử hoặc phần mềm quản lý bán hàng. Do đó, trên các trang thông tin điện tử đang lan truyền thông tin về việc bỏ quy định ghi sổ kế toán đối với hộ kinh doanh.

Vừa qua, Bộ Tài chính (Cục Thuế) cho biết, hộ kinh doanh thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Hóa đơn điện tử là chứng từ hợp pháp phản ánh các giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, đồng thời là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế. Việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh, nâng cao tính minh bạch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Cục Thuế nhấn mạnh việc sử dụng hóa đơn điện tử không thay thế chế độ kế toán. Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện chế độ kế toán theo quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC. Đây là quy định đã được ban hành theo pháp luật về kế toán, không phải thủ tục hành chính mới do cơ quan thuế đặt ra.

Việc ghi chép sổ kế toán nhằm tổng hợp và hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phục vụ công tác quản lý, xác định số liệu kê khai thuế, đồng thời là căn cứ để giải trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Đáng chú ý, hộ kinh doanh được lựa chọn hình thức lưu trữ tài liệu kế toán như hóa đơn, chứng từ, sổ kế toán bằng phương tiện điện tử hoặc bản giấy. Quy định hiện hành không bắt buộc phải ghi chép thủ công trên sổ giấy.

Vì vậy, theo Cục Thuế, sổ kế toán và hóa đơn điện tử có chức năng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau trong công tác quản lý của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Việc thực hiện đầy đủ cả hai quy định không chỉ bảo đảm tuân thủ pháp luật về thuế và kế toán mà còn giúp quản lý doanh thu, chi phí và hoạt động kinh doanh minh bạch, hiệu quả hơn.

Trong thời gian tới, cơ quan thuế cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp hỗ trợ người nộp thuế trong việc lập và sử dụng hóa đơn điện tử; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; phối hợp với các đơn vị cung cấp giải pháp nhằm tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử gắn với quản lý bán hàng, từng bước thay thế phương thức ghi chép thủ công, qua đó giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Thực hư việc bỏ quy định ghi sổ kế toán của hộ kinh doanh như thế nào? (Hình từ Internet)

Trường hợp nào hộ kinh doanh không phải sử dụng hóa đơn điện tử?

Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử

...

1. Đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử gồm:

...

d) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử mà có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

...

Đồng thời, tại Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định đối tượng không sử dụng hóa đơn điện tử như sau:

Trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử

1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trừ trường hợp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

2. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản; thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.

3. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã khấu trừ thuế theo quy định pháp luật quản lý thuế.

...

Như vậy, hộ kinh doanh không phải sử dụng hóa đơn điện tử trong những trường hợp sau đây:

(1) Hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 01 tỷ đồng.

(2) Hộ kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ trường hợp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

(3) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản; thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.

(4) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã khấu trừ thuế theo quy định pháp luật quản lý thuế.

Trường hợp hộ kinh doanh thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử nhưng có nhu cầu sử dụng thì có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Có bắt buộc sử dụng mẫu sổ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152 không?

Căn cứ tại Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTС quy định sử dụng mẫu sổ kế toán hộ kinh doanh như sau:

Về số kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán

1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ kế toán,...) trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy.

2. Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm, đối với thời hạn lưu trữ hóa đơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

3. Ngoài các sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị. Sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu vẫn phải ghi rõ tên sổ; ngày, tháng, năm lập sổ; họ tên và chữ ký, đóng dấu (nếu có) của người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

4. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử mà được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗhỗ trợ xác định số thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN), các loại thuế khác phải nộp (nếu có) và thông báo cho người nộp thuế thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng các mẫu sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này để theo dõi, đối chiếu với số thuế phải nộp theo thông báo của cơ quan thuế.

Theo quy định, ngoài các mẫu sổ kế toán hộ kinh doanh tại Thông tư 152/2025/TT-BTС thì hộ kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán khác hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị.

Sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu vẫn phải ghi rõ tên sổ; ngày, tháng, năm lập sổ; họ tên và chữ ký, đóng dấu (nếu có) của người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Do đó, không bắt buộc sử dụng mẫu sổ kế toán hộ kinh doanh tại Thông tư 152/2025/TT-BTС.