Doanh nghiệp có bắt buộc xây dựng thang lương, bảng lương với khoảng cách giữa các bậc lương liền kề ít nhất 5% không?

Doanh nghiệp có bắt buộc xây dựng thang lương, bảng lương với khoảng cách giữa các bậc lương liền kề ít nhất 5% không?

>> Tổng hợp 3 điểm bắn pháo hoa tầm cao dịp lễ 30/4 1/5 tại TP Hồ Chí Minh?

>> Cập nhật giá xăng dầu ngày 30/4/2026 tăng hay giảm?

THỐNG NHẤT: Chốt Lịch nghỉ Quốc Khánh 2026: Người lao động, CBCCVC được nghỉ liên tiếp 05 ngày

CHÍNH THỨC: Sau Giỗ tổ Hùng Vương và 30 4 01 5 năm 2026 người lao động tiếp tục có thể còn 2 kỳ nghỉ lễ kéo dài 4 5 ngày

Theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019 quy định thang lương phải phản ánh chức danh, trình độ, mức độ công việc. Không được phép xây dựng một bậc lương duy nhất cho nhiều vị trí công việc.

Trước đây, tại Điều 7 Nghị định 49/2013/NĐ-CP quy định nguyên tắc xây dựng thang lương, bảng lương như sau:

Nguyên tắc xây dựng thang lương, bảng lương

1. Căn cứ vào tổ chức sản xuất, tổ chức lao động, doanh nghiệp xây dựng và quyết định thang lương, bảng lương đối với lao động quản lý, lao động chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ và công nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh, phục vụ.

2. Bội số của thang lương là hệ số chênh lệch giữa mức lương của công việc hoặc chức danh có yêu cầu trình độ kỹ thuật cao nhất so với mức lương của công việc hoặc chức danh có yêu cầu trình độ kỹ thuật thấp nhất, số bậc của thang lương, bảng lương phụ thuộc vào độ phức tạp quản lý, cấp bậc công việc hoặc chức danh đòi hỏi. Khoảng cách chênh lệch giữa hai bậc lương liền kề phải bảo đảm khuyến khích người lao động nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ, tích lũy kinh nghiệm, phát triển tài năng nhưng ít nhất bằng 5%.

...

Theo đó, khi doanh nghiệp xây dựng thang lương, bảng lương thì bắt buộc khoảng cách giữa các bậc lương liền kề ít nhất 5%. Tuy nhiên, Nghị định 49/2013/NĐ-CP đã hết hiệu lực.

Thay vào đó, khi Nghị định 145/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành thì không còn bắt buộc về khoảng cách tối thiểu giữa các bậc lương nữa mà thay vào đó, doanh nghiệp sẽ tự quyết định mức chênh lệch này.

Ngoài ra, tại Điều 93 Bộ luật Lao động 2019 quy định việc xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động như sau:

- Doanh nghiệp phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở để tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động và trả lương cho người lao động.

- Mức lao động phải là mức trung bình bảo đảm số đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời giờ làm việc bình thường và phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức.

- Doanh nghiệp phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động.

Thang lương, bảng lương và mức lao động phải được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện. Nếu không đáp ứng các điều kiện này khi doanh nghiệp bị cơ quan thanh tra thì rất dễ bị yêu cầu điều chỉnh lại toàn bộ.

THỐNG NHẤT: Chính thức thay đổi Lịch nghỉ lễ 30 4 và 01 5 năm 2026 để người lao động được nghỉ liên tiếp 04 ngày

Doanh nghiệp có bắt buộc xây dựng thang lương, bảng lương với khoảng cách giữa các bậc lương liền kề ít nhất 5% không? (Hình từ Internet)

Điều kiện để được miễn toàn bộ thuế TNCN đối với tiền lương làm thêm giờ là gì?

Đầu tiên, theo Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định về hiệu lực thi hành như sau:

Điều khoản thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, trừ quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

...

Như vậy, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ 01/7/2025. Tuy nhiên, các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Mà theo Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định hiện nay thì thời điểm xác định thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công dựa vào thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập.

Do đó, đối với thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức bắt đầu từ ngày 01/01/2026) chứ không phải từ ngày 01/7/2026 thời điểm mà Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành chung.

Dẫn chiết đến khoản 8 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định về thu nhập được miễn thuế TNCN như sau:

Thu nhập được miễn thuế

...

6. Thu nhập từ lãi trái phiếu chính phủ, lãi trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

7. Thu nhập từ kiều hối.

8. Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật.

9. Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả.

...

Như vậy, tiền lương làm thêm giờ được miễn toàn bộ thuế TNCN chứ không chỉ miễn phần chênh lệch giống như Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 trước đây nữa.

Tuy nhiên, đi kèm với việc tiền lương làm thêm giờ được miễn toàn bộ thuế TNCN trong năm 2026 phải đáp ứng điều kiện sau đây:

- Để tiền lương làm thêm giờ được miễn toàn bộ thuế TNCN từ ngày 01/01/2026 thì người nộp thuế điều kiện đáp ứng đầu tiên phải là cá nhân cư trú.

- Trường hợp nếu người nộp thuế là cá nhân không cư trú thì tiền lương làm thêm giờ được miễn toàn bộ thuế TNCN từ ngày 01/7/2026 khi mà Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành chung.

Lương trả năm 2026 có phải luôn áp dụng biểu thuế TNCN 5 bậc nếu doanh nghiệp áp dụng kỳ tính thuế theo năm tài chính?

Hiện hành, các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (được trích tại Mục 2)

Mà tại Điều 3 Luật Quản lý thuế 2019 quy định năm tính thuế được xác định theo năm dương lịch từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12; trường hợp năm tài chính khác năm dương lịch thì năm tính thuế áp dụng theo năm tài chính.

Có thế thấy, pháp luật về thuế cho phép năm tính thuế được xác định theo 2 trường hợp là năm dương lịch hoặc năm tài chính khác năm dương lịch, cụ thể:

[1] Đối với doanh nghiệp áp dụng kỳ tính thuế theo năm dương lịch.

Trường hợp doanh nghiệp đã áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 theo năm dương lịch thì kỳ tính thuế năm 2026 sẽ bắt đầu từ ngày 01/01/2026 đến hếy ngày 31/12/2026.

Như vậy, đối với trường hợp này thì doanh nghiệp sẽ áp dụng biểu thuế TNCN 5 bậc để tính thuế trước khi trả thu nhập cho người nộp thuế. Khi đó, biểu thuế TNCN 5 bậc trong trường hợp này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.

Theo Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định về biểu thuế luỹ tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công như sau:

[2] Đối với doanh nghiệp áp dụng kỳ tính thuế theo năm tài chính khác năm dương lịch.

Trường hợp doanh nghiệp áp dụng năm tài chính khác năm dương lịch, nhiều người thường nhầm lẫn rằng việc xác định kỳ tính thuế thu nhập cá nhân cũng sẽ kéo dài theo năm tài chính. Trên thực tế, đối với thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công, pháp luật không áp dụng kỳ tính thuế theo năm tài chính, mà chỉ xác định theo năm dương lịch.

Theo điểm b khoản 2 Điều 8 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định thời điểm xác định thu nhập chịu thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế và kỳ tính thuế theo năm dương lịch được xác định từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hằng năm, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp áp dụng năm tài chính nào.

Như vậy, mặc dù doanh nghiệp có thể áp dụng năm tài chính khác năm dương lịch, tuy nhiên quy định này không làm thay đổi kỳ tính thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương, tiền công. Thuế TNCN vẫn được xác định theo năm dương lịch và căn cứ vào thời điểm chi trả thu nhập.

Do đó, các khoản lương chi trả từ ngày 01/01/2026 trở đi đều thuộc kỳ tính thuế năm 2026 và được áp dụng biểu thuế TNCN 5 bậc theo quy định mới, không áp dụng biểu thuế 7 bậc cũ.

Từ các quy định, mặc dù nhiều doanh nghiệp có thể áp dụng năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/4/2025 và kết thúc vào ngày 31/3/2026 hoặc 01/7/2025 và kết thúc vào ngày 30/6/2026 hoặc 01/10/2025 và kết thúc vào ngày 30/9/2026, nhưng quy định này chỉ có ý nghĩa đối với công tác kế toán và thuế thu nhập doanh nghiệp, không làm thay đổi kỳ tính thuế thu nhập cá nhân.

Theo đó, các khoản tiền lương, tiền công chi trả từ ngày 01/01/2026 trở đi đều được xác định là thu nhập thuộc kỳ tính thuế năm 2026 và được áp dụng biểu thuế TNCN 5 bậc cùng mức giảm trừ gia cảnh mới, không áp dụng biểu thuế 7 bậc cũ, kể cả trong trường hợp doanh nghiệp áp dụng năm tài chính khác năm dương lịch.