Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ các Thông tư về tự vay, tự trả?

Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ các Thông tư về tự vay, tự trả?

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đã công bố Dự thảo Thông tư bãi bỏ các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ (dự thảo lần 1).

Toàn văn dự thảo (dự thảo lần 1): Tải về

Theo Điều 1 tại Dự thảo Thông tư Bãi bỏ các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ như sau:

Bãi bỏ các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ.

Bãi bỏ toàn bộ các Thông tư sau đây:

1. Thông tư số 153/2014/TT-BTC ngày 20 tháng 10 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ.

2. Thông tư số 09/2022/TT-BTC ngày 14 tháng 02 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ ban hành kèm theo Thông tư số 153/2014/TT-BTC ngày 20 tháng 10 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và quy định tại điểm b khoản 3 Điều 11 Nghị định số 10/2019/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã ban hành 02 Thông tư về tự vay, tự trả gồm:

- Thông tư 153/2014/TT-BTC ban hành Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ, có hiệu lực thi hành từ ngày 04/12/2014;

- Thông tư 09/2022/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế xem xét, thẩm tra, chấp thuận các khoản vay nợ nước ngoài theo Phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ ban hành kèm theo Thông tư số 153/2014/TT-BTC, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2022.

Ngày 25/7/2024, Chính phủ ban hành Nghị định 97/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 10/2019/NĐ-CP của Chính phủ về thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/9/2024).

Trong đó, tại khoản 7 Điều 1 Nghị định 97/2024/NĐ-CP đã sửa đổi điểm b khoản 3 Điều 11 Nghị định 10/2019/NĐ-CP như sau: "Đối với khoản vay nước ngoài theo phương thức doanh nghiệp tự vay, tự chịu trách nhiệm trả nợ, trừ khoản vay vốn nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm, cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt chủ trương vay nợ nước ngoài của doanh nghiệp. Việc huy động vốn của doanh nghiệp theo phương thức doanh nghiệp tự vay, tự chịu trách nhiệm trả nợ thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan."

Như vậy, pháp luật hiện hành không còn quy định giao Bộ Tài chính phải thực hiện thẩm định, chấp thuận đối với các khoản vay nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả của doanh nghiệp.

Theo đó, việc Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện thẩm định, chấp thuận chủ trương các khoản vay nước ngoài theo phương thức tự vay, tự trả dưới hình thức hợp đồng vay gắn với dự án đầu tư của các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ như quy định tại Thông tư 153/2014/TT-BTC và Thông tư 09/2022/TT-BTC là không còn phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật.

Vì vậy, việc xây dựng Thông tư bãi bỏ Thông tư 153/2014/TT-BTC và Thông tư số 09/2022/TT-BTC là cần thiết để đảm bảo hệ thống, quy định của pháp luật được đồng bộ, thống nhất.

Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ các Thông tư về tự vay, tự trả? (Hình từ Internet)

Nhà nước có chịu trách nhiệm trả nợ đối với các khoản nợ do doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ trực tiếp vay không?

Các khoản nợ do doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ trực tiếp vay được quy định tại Điều 20 Nghị định 91/2015/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 6 Nghị định 140/2020/NĐ-CP như sau:

Huy động vốn của doanh nghiệp nhà nước

1. Việc huy động vốn của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện theo quy định tại Điều 23 Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

2. Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được trực tiếp vay vốn nước ngoài theo phương thức tự vay, tự chịu trách nhiệm trả nợ cho bên cho vay nước ngoài theo đúng các điều kiện đã cam kết trong các thỏa thuận vay. Điều kiện, trình tự, thủ tục xem xét chấp thuận khoản vay nước ngoài của doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh. Khoản vay nước ngoài của doanh nghiệp phải nằm trong hạn mức vay nợ nước ngoài của quốc gia hàng năm theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và phải được đăng ký và xác nhận của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo quy định hiện hành.

3. Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ sử dụng vốn vay đúng mục đích, tự chịu mọi rủi ro và chịu trách nhiệm trước pháp luật trong quá trình huy động, quản lý, sử dụng vốn vay và trả nợ đúng hạn. Nhà nước không chịu trách nhiệm nghĩa vụ trả nợ đối với các khoản nợ do doanh nghiệp trực tiếp vay, trừ các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh.

...

Như vậy, theo quy định, Nhà nước không chịu trách nhiệm trả nợ đối với các khoản nợ do doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ trực tiếp vay, trừ các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh.

Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có được huy động vốn theo hình thức vay của tổ chức tín dụng không?

Hình thức huy động vốn của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được quy định tại Điều 23 Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp 2014 như sau:

Huy động vốn

1. Doanh nghiệp được quyền vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính; vay của tổ chức, cá nhân ngoài doanh nghiệp, của người lao động; phát hành trái phiếu doanh nghiệp và các hình thức huy động vốn khác theo quy định của pháp luật.

2. Nguyên tắc huy động vốn:

a) Căn cứ chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển 05 năm và kế hoạch sản xuất, kinh doanh hằng năm của doanh nghiệp;

b) Phương án huy động vốn phải bảo đảm khả năng thanh toán nợ;

c) Người phê duyệt phương án huy động vốn phải chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra bảo đảm vốn huy động được sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả;

...

Như vậy, theo quy định trên thì doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được huy động vốn theo hình thức vay từ tổ chức tín dụng.