Dự kiến bổ sung 2 hình thức lựa chọn thầu tại dự thảo Luật Đấu thầu 2026 ra sao?

Dự kiến bổ sung 2 hình thức lựa chọn thầu tại dự thảo Luật Đấu thầu 2026 ra sao?

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) và thay thế Luật Đấu thầu 2023. (sau đây gọi là dự thảo Luật Đấu thầu 2026)

Một trong những nội dung được dự kiến sửa đổi tại dự thảo Luật Đấu thầu 2026 là các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư (từ Điều 17 đến Điều 26), theo đó:

- Đơn giản hóa các hình thức lựa chọn nhà thầu trên cơ sở lược bỏ một số hình thức có quy trình thực hiện tương đồng để tích hợp các hình thức này theo hướng:

+ Bỏ hình thức đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh do có tương đồng về quy trình thực hiện (lựa chọn nhà thầu thông qua cạnh tranh) để tích hợp vào hình thức đấu thầu rộng rãi;

+ Bỏ hình thức mua sắm trực tiếp và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt do có tương đồng về quy trình thực hiện (lựa chọn trực tiếp một nhà thầu không thông qua cạnh tranh) để tích hợp vào hình thức chỉ định thầu.

Bổ sung một số hình thức lựa chọn nhà thầu mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, cụ thể:

+ Hình thức đàm phán cạnh tranh áp dụng đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu, trên cơ sở thương thảo với từ hai nhà thầu trở lên để hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và phương án tài chính trước khi ký kết hợp đồng.

+ Hình thức chào giá trực tuyến trên cơ sở kế thừa quy định đã được áp dụng ổn định tại Nghị định  214/2025/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý ổn định, thống nhất cho việc áp dụng lâu dài.

Tiếp tục duy trì các hình thức đàm phán giá, đặt hàng, tự thực hiện và tham gia thực hiện của cộng đồng do các hình thức này đã được áp dụng ổn định, phù hợp với đặc thù của từng ngành, lĩnh vực và được quy định trong pháp luật chuyên ngành, như đàm phán giá trong lĩnh vực y tế; đặt hàng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đường sắt, giáo dục..., qua đó bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu quản lý của từng ngành, lĩnh vực.

Như vậy, dự thảo Luật Đầu tư 2026 dự kiến sẽ bổ sung thêm các hình thức lựa chọn thầu là “đàm phán cạnh tranh” và “chào giá trực tuyến” nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đồng thời lược bỏ đi 4 hình thức là: đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.

Theo Bộ Tài chính, thực tiễn cho thấy, đối với một số gói thầu có tính chất đặc thù, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ và giá gói thầu ngay từ giai đoạn chuẩn bị lựa chọn nhà thầu. Tuy nhiên, Luật Đấu thầu hiện hành chưa quy định hình thức lựa chọn nhà thầu và trình tự, thủ tục tương ứng cho phép chủ đầu tư thương thảo với các nhà thầu để hoàn thiện các yêu cầu này trước khi quyết định lựa chọn nhà thầu dẫn đến hồ sơ mời thầu phải điều chỉnh, hoàn thiện nhiều lần, kéo dài thời gian lựa chọn nhà thầu và chưa bảo đảm lựa chọn được giải pháp kỹ thuật, phương án tài chính tối ưu đối với các gói thầu này.

Đồng thời, hình thức chào giá trực tuyến đã được áp dụng rộng rãi, đặc biệt đối với các gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ tiêu chuẩn, thông dụng và trong lĩnh vực y tế, tạo môi trường cạnh tranh trực tiếp về giá giữa các nhà thầu, góp phần hạn chế việc lạm dụng chỉ định thầu, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian. Tuy nhiên, hình thức này chưa được quy định tại Luật.

Ngoài ra, các hình thức lựa chọn nhà thầu đang được quy định phân tán, trong đó một số hình thức có tính chất, trình tự thực hiện tương đồng nhưng chưa được tích hợp, chưa bảo đảm tính đơn giản, thống nhất trong tổ chức thực hiện (ví dụ: hình thức mua sắm trực tiếp và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt tương đồng với hình thức chỉ định thầu, đều có bản chất là lựa chọn trực tiếp một nhà thầu để thực hiện gói thầu mà không thông qua cạnh tranh; hình thức chào hàng cạnh tranh và đấu thầu hạn chế tương đồng với hình thức đấu thầu rộng rãi đều có bản chất là lựa chọn nhà thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu).

Xem thêm tại dự thảo Luật Đấu thầu 2026.

Dự kiến bổ sung 2 hình thức lựa chọn thầu tại dự thảo Luật Đấu thầu 2026 ra sao? (Hình từ internet)

10 hình thức lựa chọn nhà thầu theo quy định hiện hành?

Hiện hành, Luật Đấu thầu 2023 (sửa đổi, bổ sung 2025) đang quy định 10 hình thức lựa chọn nhà thầu bao gồm:

(1) Chỉ định thầu,

(2) Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt,

(3) Đặt hàng,

(4) Mua sắm trực tiếp,

(5) Đấu thầu rộng rãi,

(6) Chào hàng cạnh tranh,

(7) Đấu thầu hạn chế;

(8) Tự thực hiện,

(9) Tham gia thực hiện của cộng đồng,

(10) Đàm phán giá

*Trường hợp phát sinh hình thức lựa chọn nhà thầu khác ngoài các hình thức trên, có tính ưu việt, sử dụng phương tiện điện tử tiến bộ, hiện đại, Chính phủ quy định về hình thức, quy trình, đối tượng phù hợp với tính năng mới của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, bảo đảm mục tiêu cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong đấu thầu.

• >> Mẫu số 1D hồ sơ yêu cầu gói thầu dịch vụ tư vấn theo Thông tư 134/2026/TT-BTC? 
• >> Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cập nhật Nghị định 349/2026 về lựa chọn nhà thầu với các điều chỉnh ra sao?