Thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản từ 2027

Thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản từ 2027 (Hình ảnh từ Internet)

Ngày 23/4/2026, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản từ 2027

Cụ thể, với 489/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 97,8% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Đối với các nội dung lớn, về giao dịch phải công chứng (sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Luật Công chứng), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng không quy định danh mục cụ thể các giao dịch phải công chứng mà xác lập tiêu chí chung để xác định các giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng. Cách tiếp cận này vừa góp phần thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng (giảm 06 loại giao dịch phải công chứng đang được quy định trong các nghị định của Chính phủ), vừa khắc phục nguy cơ chồng chéo, xung đột với các luật chuyên ngành, qua đó tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân và nâng cao tính minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan rà soát, cập nhật và đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng trên Cổng thông tin điện tử. Danh mục này có giá trị tham chiếu, hỗ trợ tra cứu, áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc; đồng thời bảo đảm nguyên tắc các giao dịch cụ thể thuộc diện bắt buộc công chứng phải do luật chuyên ngành quy định, phù hợp với tiêu chí của Luật Công chứng.

Trong đó, Về thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản (sửa đổi, bổ sung Điều 44 của Luật Công chứng), Dự thảo Luật tiếp tục quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở. Quy định này phù hợp với đặc thù mô hình công chứng hiện hành, theo đó công chứng viên chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh tình trạng pháp lý và thực tế của bất động sản khi cần thiết. Trong điều kiện cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan đang trong quá trình hoàn thiện, chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ trên toàn quốc, việc duy trì thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo địa giới hành chính giúp hạn chế rủi ro phát sinh từ việc công chứng trùng lặp đối với cùng một tài sản, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã điều chỉnh theo hướng mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản (như hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hợp đồng...), qua đó tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, Luật giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc, gắn với điều kiện vận hành đầy đủ, đồng bộ của cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và an toàn pháp lý.

Đối tượng nào có thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản theo quy định hiện hành

Theo quy định tại Điều 44 Luật Công chứng 2024 thì thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản như sau:

Công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng chỉ được công chứng giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản, thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng về bất động sản và công chứng việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt, hủy bỏ các giao dịch này theo quy định của pháp luật.

Còn theo quy định hiện hành thì phạm vi công chứng hợp đồng, giao dịch về bất động sản được quy định cụ thể tại Điều 42 Luật Công chứng 2014 như sau:

• >> Quy định về chỉ định hòa giải viên theo Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 ra sao?
• >> Thủ tục công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc theo Quyết định 1998 thế nào?