Sẽ tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam trong năm 2026 để phát triển nền kinh tế theo Kết luận 18-KL/TW

Sẽ tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam trong năm 2026 để phát triển nền kinh tế theo Kết luận 18-KL/TW

Ngày 02/4/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã có Kết luận 18-KL/TW năm 2026 về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số". https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2026/3/kl-18-2026.doc

Tại điểm 2.1 khoản 2 Mục II Kết luận 18-KL/TW năm 2026, Trung ương yêu cầu tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; trong đó, tập trung triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm nhiệm vụ tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng trong 5 năm 2026 - 2030.

Tại nhiệm vụ này, Trung ương có yêu cầu tập trung rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến phát triển nền kinh tế số, đầu tư kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch, thương mại, khoáng sản, xây dựng… góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, tại Phụ lục 3 Kết luận 18-KL/TW năm 2026 về những nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện mục tiêu tăng trưởng "2 con số" bao gồm nhiệm vụ "Tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam", thời hạn hoàn thành là năm 2026.

Trước đó, ngày 10/03/2026, Bộ Chính trị đã có Kết luận 09-KL/TW năm 2026 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2026/3/kltw09.pdf

Theo đó, việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật cần đảm bảo một số định hướng, trong số đó bao gồm việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam. Cụ thể:

"Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam; tuyệt đối không để cải cắm lợi ích, tác động tiêu cực đến cấu trúc hệ thống pháp luật; đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật theo hướng văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, được trình và đăng tải đồng thời với văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung.

Hoàn thiện cơ chế giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh và cơ chế hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật theo hướng xác định rõ chủ thể có thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình giải thích và hướng dẫn áp dụng."

Như vậy, Theo Kết luận 18-KL/TW năm 2026 và định hướng tại Kết luận 09-KL/TW, việc tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam trong năm 2026 là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả của hệ thống pháp luật, qua đó tháo gỡ rào cản, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Sẽ tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam trong năm 2026 để phát triển nền kinh tế theo Kết luận 18-KL/TW (Hình từ Internet)

Rà soát văn bản quy phạm pháp luật là gì?

Căn cứ Điều 3 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 như sau:

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân, trong phạm vi cả nước hoặc trong đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định tại Luật này ban hành và được Nhà nước bảo đảm thực hiện.

2. Chính sách là tập hợp các giải pháp cụ thể của Nhà nước để giải quyết một hoặc một số vấn đề của thực tiễn nhằm đạt được mục tiêu nhất định, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng.

3. Tham vấn chính sách là việc trao đổi trực tiếp giữa cơ quan lập đề xuất chính sách với cơ quan, tổ chức, cá nhân được tham vấn theo quy định của Luật này nhằm lựa chọn giải pháp, hoàn thiện chính sách của dự án luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

4. Đánh giá tác động của chính sách là việc phân tích, dự báo khả năng ảnh hưởng của từng giải pháp nhằm lựa chọn phương án tối ưu, phù hợp với mục tiêu của chính sách.

5. Rà soát văn bản quy phạm pháp luật là việc xem xét, đối chiếu, đánh giá các quy định của văn bản được rà soát nhằm phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, hết hiệu lực hoặc không còn phù hợp.

[...]

Theo đó, rà soát văn bản quy phạm pháp luật là việc xem xét, đối chiếu, đánh giá các quy định của văn bản được rà soát nhằm phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, hết hiệu lực hoặc không còn phù hợp.

Nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật được quy định thế nào?

Theo Điều 5 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật như sau:

(1) Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam.

(2) Bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật và không trái với điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; tuân thủ đúng thẩm quyền, nội dung, hình thức và trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

(3) Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc; kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; phòng, chống lợi ích nhóm, cục bộ.

(4) Tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bình đẳng giới; bảo đảm dân chủ, công bằng, nhân đạo, công khai, minh bạch, khoa học, kịp thời, ổn định, khả thi, hiệu quả.

(5) Bảo đảm việc thực hiện chủ trương phân quyền, phân cấp; giải quyết vấn đề bất cập, phát sinh từ thực tiễn; vấn đề mới, xu hướng mới; yêu cầu quản lý nhà nước và khuyến khích sáng tạo, khơi thông mọi nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

(6) Văn bản quy phạm pháp luật quy định thực hiện thí điểm phải xác định thời gian thực hiện thí điểm và phải được sơ kết, tổng kết để xem xét, quyết định việc tiếp tục áp dụng hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng chính thức.

(7) Bảo đảm thực hiện quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với nội dung văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi bí mật nhà nước.