Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì nên làm gì?

Xin chào, Ban biên tập xin được giải đáp như sau:

1. Quấy rối tình dục nơi làm việc là gì?

Theo quy định tại khoản 9 Điều 3 Bộ Luật lao động 2019 thì "Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động."

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi bị cấm được quy định tại Điều 8 Bộ Luật lao động 2019, hành vi này có thể gây ra căng thẳng, lo âu, và áp lực tinh thần đối với người lao động, tạo ra một môi trường làm việc không lành mạnh, giảm hiệu quả năng lực lao động của tổ chức. Đồng thời, nó còn có thể ảnh hưởng đến tinh thần làm việc và sức khỏe tâm lý tổng thể của người bị quấy rối.

Do đó, quấy rối tình dục tại nơi làm việc cần phải được ngăn chặn và đối phó một cách nghiêm túc, bằng những biện pháp xử lý kịp thời và hiệu quả, nhằm triệt để ngăn chặn hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

2. Bị quấy rối tình tục tại nơi làm việc thì nên làm gì?

Theo quy định pháp luật hiện nay hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc phải được quy định trong nội quy lao động của doanh nghiệp. Vì thế khi người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì có thể lựa chọn một trong hai phương án sau:

- Người lao động có thể khiếu nại hành vi quấy rối với cấp trên để giải quyết

Hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định tại nội quy lao động của doanh nghiệp và Bộ Luật lao động 2019, vì thế người lao động có thể tiến hành viết đơn khiếu nại lên cấp trên quản lý của mình để giải quyết theo nội quy lao động của doanh nghiệp.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 125 Bộ Luật Lao động 2019 thì người có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải. Vì vậy nếu cấp trên nhận được đơn khiếu nại của người lao động bị quấy rối thì cần phải tiến hành xác minh, xử lý kỷ luật người lao động có hành vi vi phạm quy định của công ty.

Trong trường hợp cấp trên không giải quyết thì người lao động có thể khiếu nại lần hai lên Sở lao động và thương binh xã hội nơi người lao động làm việc để giải quyết theo quy định pháp luật.

Vì thế nếu người lao động bị quấy rối tình dục hãy mạnh dạn mà lên án những hành vi này, nhằm mục đích tạo một môi trường làm việc trong sạch và nói không với quấy rối tình dục.

- Người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với doanh nghiệp

Trong trường hợp người lao động không muốn ở lại làm việc, người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với doanh nghiệp.

Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 35 Bộ Luật lao động 2015 thì người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người sử dụng lao động mà không cần phải báo trước.

Bên cạnh đó, người lao động có thể tiến hành yêu cầu bồi thường thiệt hại do bị xúc phạm danh dự nhân phẩm theo quy định của Bộ Luật Dân sự 2015, trình tự, thủ tục tiến hành yêu cầu bồi thường thiệt hại được thực hiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền.

- Người lao động có thể tố giác người có hành vi quấy rối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Nếu mức độ quấy rối tình dục là vô cùng nặng nề, người lao động có thể tiến hành tố giác người có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, tùy theo mức độ vị phạm mà người có hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

+ Đối với xử phạt hành chính

Căn cứ quy định tại Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP thì hành vi quấy rối tình dục có thể bị xử phạt hành chính lên đến 8.000.000 đồng và buộc phải xin lỗi công khai người bị quấy rối.

Bên cạnh đó quấy rối tình dục nơi làm việc mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng theo khoản 3 Điều 11 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định về Vi phạm quy định về thực hiện hợp đồng lao động.

+ Đối với truy cứu trách nhiêm hình sự

Người thực hiện hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc mà có hành động quấy rối hoặc lời nói làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm người khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác được quy định tại Điều 155 Bộ Luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017)

Cụ thể như sau:

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Đối với người đang thi hành công vụ;

đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên

b) Làm nạn nhân tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, khi người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể chọn phương án phù hợp với bản thân. Người lao động có thể ở lại làm việc hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu bồi thường từ người quấy rối hoặc tố cáo hành vi của người đó trước pháp luật.