Bảo vật quốc gia là gì? Tiêu chí nào để xác định bảo vật quốc gia?

Bảo vật quốc gia là gì? Bảo vật quốc gia có phải di sản văn hóa vật thể không? 

Theo Khoản 8 Điều 3 Luật Di sản văn hóa 2024 quy định bảo vật quốc gia là di vật, cổ vật có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học.

Đồng thời tại Khoản 2 Điều 3 Luật Di sản văn hóa 2024 quy định di sản văn hóa vật thể là sản phẩm vật chất có một, một số hoặc tất cả giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ, bao gồm di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia. 

Như vậy, bảo vật quốc gia được xem là di sản văn hóa vật thể.

Bảo vật quốc gia là gì? Tiêu chí nào để xác định bảo vật quốc gia? (Hình từ internet)

Tiêu chí công nhân bảo vật quốc gia là gì? Công nhận, hủy bỏ công nhận bảo vật quốc gia thực hiện như thế nào?

Bảo vật quốc gia phải đáp ứng đủ các tiêu chí quy định tại Khoản 1 Điều 44 Luật Di sản văn hóa 2024 như sau:

- Là hiện vật gốc độc bản;

- Là hiện vật có hình thức độc đáo;

- Là một trong các hiện vật sau: hiện vật có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học liên quan đến sự kiện trọng đại của đất nước, sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân, nhân vật lịch sử tiêu biểu; là tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng về giá trị tư tưởng, nhân văn, giá trị thẩm mỹ tiêu biểu cho một khuynh hướng, một phong cách, một thời đại; là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu, có giá trị thực tiễn cao, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn lịch sử nhất định; là mẫu vật tự nhiên chứng minh cho các giai đoạn hình thành và phát triển của lịch sử trái đất, lịch sử tự nhiên;

- Đã được đăng ký di vật, cổ vật theo quy định tại Điều 43 Luật Di sản văn hóa 2024.

Căn cứ Khoản 2 Điều 44 Luật Di sản văn hóa 2024, việc công nhận vật quốc gia được quy định như sau:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ trưởng, người đứng đầu ngành, cơ quan, tổ chức ở trung ương chỉ đạo lựa chọn, lập hồ sơ khoa học hiện vật đề nghị công nhận, công nhận bổ sung bảo vật quốc gia gửi Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trường hợp hiện vật thuộc sở hữu chung, sở hữu riêng, hồ sơ gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải có đề nghị của chủ sở hữu hiện vật;

- Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ công nhận, công nhận bổ sung bảo vật quốc gia, cấp bằng công nhận, công nhận bổ sung bảo vật quốc gia sau khi có ý kiến thẩm định của Hội đồng thẩm định do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành lập.

Hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phải có ý kiến bằng văn bản của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia;

- Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận, công nhận bổ sung bảo vật quốc gia, cấp bằng công nhận, công nhận bổ sung bảo vật quốc gia.

Việc hủy bỏ quyết định công nhận bảo vật quốc gia được quy định tại Khoản 3 Điều 44 Luật Di sản văn hóa 2024 như sau:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ trưởng, người đứng đầu ngành, cơ quan, tổ chức ở trung ương chỉ đạo lập hồ sơ đề nghị hủy bỏ quyết định công nhận bảo vật quốc gia, gửi Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;

- Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trình Thủ tướng Chính phủ quyết định hủy bỏ công nhận bảo vật quốc gia, thu hồi bằng công nhận bảo vật quốc gia sau khi có ý kiến thẩm định của Hội đồng thẩm định do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành lập.

Hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phải có ý kiến bằng văn bản của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia;

- Thủ tướng Chính phủ quyết định hủy bỏ công nhận bảo vật quốc gia, thu hồi bằng công nhận bảo vật quốc gia trong trường hợp bảo vật quốc gia đã được công nhận mà sau đó có đủ căn cứ xác định không đáp ứng một trong các tiêu chí quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Di sản văn hóa 2024 hoặc bị hủy hoại không có khả năng phục hồi.

Khi trưng bày bảo vật quốc gia thì cần đảm bảo các yêu cầu gì? 

Theo Khoản 1 Điều 48 Luật Di sản văn hóa 2024, trưng bày bảo vật quốc gia bao gồm các cách thức sau:

- Trưng bày thường xuyên, trưng bày chuyên đề tại cơ quan, tổ chức quản lý, sở hữu;

- Trưng bày có thời hạn ở trong nước và nước ngoài;

- Trưng bày trên môi trường điện tử.

Trưng bày bảo vật quốc gia phải bảo đảm các yêu cầu tại Khoản 2 Điều 48 Luật Di sản văn hóa 2024 sau đây:

- Phù hợp với phạm vi, đối tượng, nội dung hoạt động của cơ quan, tổ chức quản lý, sở hữu;

- Thuyết minh trưng bày cung cấp đầy đủ, rõ ràng, chính xác thông tin về di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia và phù hợp với đối tượng khách tham quan;

- Có không gian phù hợp cho việc trưng bày phục vụ khách tham quan;

- Trưng bày trên môi trường điện tử phải tuân thủ quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Đối với bảo vật quốc gia thuộc sở hữu chung, sở hữu riêng, việc trưng bày được quy định như sau: 

- Nhà nước khuyến khích chủ sở hữu tổ chức trưng bày các sưu tập, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia phục vụ khách tham quan, nghiên cứu, tìm hiểu;

- Việc trưng bày di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia tại bảo tàng công lập do chủ sở hữu và bảo tàng công lập thỏa thuận bằng văn bản theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.