Bảo hiểm

Có bắt buộc người dân phải tham gia bảo hiểm y tế không?

10:39 20/01/26

Có bắt buộc người dân phải tham gia bảo hiểm y tế không? Những trường hợp nào người tham gia bảo hiểm y tế không được hưởng bảo hiểm y tế?

>> Có phải mã số bảo hiểm xã hội là số căn cước công dân không?

>> NLĐ có bị giới hạn về số năm hưởng lương hưu hay không?

1. Có bắt buộc người dân phải tham gia bảo hiểm y tế không?

Bảo hiểm y tế là loại hình bảo hiểm thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng do Nhà nước thực hiện; theo đó, người tham gia bảo hiểm sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí thăm khám, điều trị, phục hồi sức khỏe khi không may xảy ra tai nạn hoặc bệnh tật.

Bảo hiểm y tế bắt buộc là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện.

Bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm do các công ty bảo hiểm cung cấp, áp dụng đối với những người không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.

Như vậy, không phải người dân nào cũng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế; việc tham gia được thực hiện theo hai hình thức là bảo hiểm y tế bắt buộc và bảo hiểm y tế tự nguyện, tùy theo từng đối tượng.

Nội dung trên là nội dung tại sách “Giáo dục kinh tế và Pháp luật 12- Kết nối tri thức với cuộc sống”

Các em học sinh tham khảo bài tập về nội dung liên quan đến bảo hiểm y tế tại: AIGiaoDuc Giáo dục Công dân - Kinh tế & Pháp luật

AI Giao Duc Giáo dục Công dân - Kinh tế & Pháp luật là nền tảng giúp việc học tập của học sinh trở nên dễ dàng hơn, có trắc nghiệm và bài giải gắn với đời sống thực tế.

Nền tảng dành cho:

Học sinh THCS và THPT là đối tượng sử dụng chính, muốn học tập hiệu quả, bám sát chương trình nhà trường.

Phụ huynh muốn đồng hành cùng con trong việc hiểu pháp luật và kiến thức kinh tế trong đời sống.

Giáo viên cần công cụ hỗ trợ giảng dạy, ôn luyện và kiểm tra học sinh một cách khoa học.

Link truy cập: https://aigiaoduc.thuvienphapluat.vn/

Bắt buộc người dân phải tham gia bảo hiểm y tế (Ảnh minh họa - Nguồn từ Internet)

2. Mức tiền đóng bảo hiểm y tế năm 2026 hộ gia đình là bao nhiêu?

Căn cứ khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, quy định mức đóng BHYT như sau:

Điều 6. Mức đóng, mức hỗ trợ đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế

…

5. Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế được quy định như sau:

a) Mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở và do đối tượng đóng theo hộ gia đình hoặc tự đóng theo cá nhân tham gia;

b) Thành viên hộ gia đình quy định tại điểm a khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế cùng tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình trong năm tài chính thì được giảm trừ mức đóng như sau: người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Tính đến thời điểm hiện tại thì mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng (khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP).

Như vậy, mức tiền đóng bảo hiểm y tế năm 2026 hộ gia đình như sau:

Thứ tự thành viên hộ gia đình	Tỷ lệ đóng BHYT hộ gia đình	Mức đóng BHYT hộ gia đình
Người thứ nhất	Bằng 4,5% mức lương cơ sở	105.300 đồng/tháng 1.263.600 đồng/năm
Người thứ hai	70% mức đóng của người thứ nhất	73.710 đồng/tháng 884.520 đồng/năm
Người thứ ba	60% mức đóng của người thứ nhất	63.180 đồng/tháng 758.160 đồng/năm
Người thứ tư	50% mức đóng của người thứ nhất	52.650 đồng/tháng 631.800 đồng/năm
Người thứ năm trở đi	40% mức đóng của người thứ nhất	42.120 đồng/tháng 505.440 đồng/năm

Lưu ý: Tiền đóng bảo hiểm y tế năm 2026 hộ gia đình có thể thay đổi so với mức trên tùy thuộc vào mức lương cơ sở trong năm 2026 có thay đổi hay không.

3. Những trường hợp nào người tham gia bảo hiểm y tế không được hưởng bảo hiểm y tế?

Căn cứ Điều 23 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi điểm d khoản 1 Điều 44 Luật Phòng bệnh 2025; khoản 18 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15; khoản 16 Điều 1 Luật số 46/2014/QH13), những trường hợp người tham gia bảo hiểm y tế không được hưởng bảo hiểm y tế gồm có:

- Chi phí trong trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 16 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15) đã được ngân sách nhà nước chi trả.

- Điều dưỡng, an dưỡng tại cơ sở điều dưỡng, an dưỡng.

- Khám sức khỏe.

- Xét nghiệm, chẩn đoán thai không nhằm mục đích điều trị.

- Sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, nạo hút thai, phá thai, trừ trường hợp phải đình chỉ thai nghén do nguyên nhân bệnh lý của thai nhi hay của sản phụ.

- Sử dụng dịch vụ thẩm mỹ.

- Điều trị lác và tật khúc xạ của mắt đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên.

- Sử dụng thiết bị y tế thay thế bao gồm chân giả, tay giả, mắt giả, răng giả, kính mắt, máy trợ thính, phương tiện trợ giúp vận động trong khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng.

- Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng trong trường hợp thảm họa.

- Khám bệnh, chữa bệnh nghiện ma túy, nghiện rượu hoặc chất gây nghiện khác.

- Giám định y khoa, giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần.

- Tham gia thử nghiệm lâm sàng, nghiên cứu khoa học.

Chuyên viên pháp lý Thanh Phương

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.

Từ khóa