Thay đổi thứ tự phân chia tài sản khi doanh nghiệp mở thủ tục phá sản từ 01/3/2026 theo Luật phục hồi phá sản mới nhất

Thay đổi thứ tự phân chia tài sản khi doanh nghiệp mở thủ tục phá sản theo Luật phục hồi, phá sản mới nhất

Doanh nghiệp bị phá sản là doanh nghiệp bị mất khả năng thanh toán và bị Tòa án tuyên bố mở thủ tục phá sản. Và khi bị mở thủ tục phá sản, tài sản của doanh nghiệp sẽ được dùng để chi trả cho các nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp chưa hoàn thành.

Tuy nhiên, với một tổ chức có nhiều hoạt động như doanh nghiệp sẽ có nhiều nghĩa vụ tài sản với nhiều chủ thể khác nhau. Do đó cần có sự phân chia thứ tự được thanh toán để tránh xảy ra xung đột cũng như ảnh hưởng quyền lợi của các bên.

Hiện tại, thứ tự phân chia di sản được quy định trong Luật phá sản 2014 như sau:

Điều 54. Thứ tự phân chia tài sản

1. Trường hợp Thẩm phán ra quyết định tuyên bố phá sản thì tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã được phân chia theo thứ tự sau:

a) Chi phí phá sản;

b) Khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đối với người lao động, quyền lợi khác theo hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể đã ký kết;

c) Khoản nợ phát sinh sau khi mở thủ tục phá sản nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã;

d) Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; khoản nợ không có bảo đảm phải trả cho chủ nợ trong danh sách chủ nợ; khoản nợ có bảo đảm chưa được thanh toán do giá trị tài sản bảo đảm không đủ thanh toán nợ.

…

Mới đây, Quốc hội vừa thông qua Luật phục hồi, phá sản 2025 và có sự thay đổi về thứ tự phân chia tài sản khi doanh nghiệp mở thủ tục phá sản. 

Theo Điều 46 dự thảo Luật phục hồi, phá sản 2025 https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2025/12/du-thao-luat-phuc-hoi-pha-san.doc đề cập như sau: 

Điều 46. Thứ tự phân chia tài sản 

1. Trường hợp Thẩm phán ra quyết định tuyên bố phá sản thì tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã được phân chia theo thứ tự sau đây:

a) Chi phí phá sản;

b) Khoản nợ lương;

c) Khoản nợ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động;

đ) Khoản nợ phát sinh nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã;

e) Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; 

g) Khoản nợ không có bảo đảm phải trả cho chủ nợ trong danh sách chủ nợ; khoản nợ có bảo đảm chưa được thanh toán do giá trị tài sản bảo đảm không đủ thanh toán nợ.

…

Như vậy, thứ tự phân chia tài sản đã có sự thay đổi khi ưu tiên khoản nợ lương hơn các khoản trợ cấp, bảo hiểm và cũng thay đổi ưu tiên tương tự đối với nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước và các khoản nợ không có bảo đảm. 

Thay đổi thứ tự phân chia tài sản khi doanh nghiệp mở thủ tục phá sản theo Luật phục hồi, phá sản mới nhất (Hình từ Internet)

Những ai có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản?

Những người có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được quy định tại Điều 5 Luật phá sản 2014 gồm:

Người có quyền:  

- Chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

- Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

- Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán. Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán trong trường hợp Điều lệ công ty quy định.

- Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mất khả năng thanh toán. 

Người có nghĩa vụ: 

- Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán.

- Chủ doanh nghiệp tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.

Như vậy, người có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản gồm chủ nợ, người lao động, công đoàn, thành viên hợp tác xã và người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã. Còn người có nghĩa vụ phải nộp đơn là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã; chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và thành viên hợp danh công ty hợp danh.