Bài viết dưới đây sẽ cung cấp nội dung về Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự 2025 số 99/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Mục đích tiến hành nhận dạng là nhằm xác nhận sự giống hay khác nhau giữa đối tượng nhận dạng với hình ảnh của đối tượng mà người nhận dạng đã tri giác trước đây. Qua việc nhận dạng có thể xác định được người phạm tội, vật chứng của vụ án, tung tích của tử thi...
Suy đoán vô tội hay giả định vô tội (The presumption of innocence) là một trong những nguyên tắc cơ bản, được ứng dụng rộng rãi trong nền khoa học pháp lý hiện đại. Nội dung cốt lõi của nguyên tắc cho rằng mọi nghi can đều vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội.
Bài viết phân tích, đánh giá quy định của BLTTHS năm 2015 về trường hợp bị hại hoặc người đại diện của bị hại rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự và quyền được yêu cầu khởi tố vụ án hình sự lại, thực tiễn áp dụng, và làm rõ quy định của pháp luật tố tụng hình sự có hay không về trường hợp rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự có điều kiện và đề xuất, kiến nghị.
Bài viết trình bày nội dung chính về phạm vi, điều kiện và thẩm quyền áp dụng, thời hạn và thủ tục điều tra, truy tố xét xử sơ thẩm; áp dụng biện pháp ngăn chặn trong thủ tục rút gọn trong mối tương quan giữa BLTTHS năm 2003 và BLTTHS năm 2015.
Trong lịch sử tư pháp hình sự, nguyên tắc suy đoán vô tội ra đời rất sớm và được coi là bước tiến quan trọng trong nhận thức của con người đối với vấn đề tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình. Nguyên tắc suy đoán vô tội lần đầu tiên được thừa nhận và tuyên bố như quyền cơ bản của con người tại Điều 9 Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cộng hoà Pháp năm 1789. Tuyên ngôn nêu rõ: "Mọi người đều được coi là vô tội cho đến khi bị tuyên bố phạm tội, nếu xét thấy cần thiết phải bắt giữ thì mọi sự cưỡng bức vượt quá mức cần thiết cho việc bắt giữ đều bị luật pháp xử phạt nghiêm khắc".
Việc khám xét đang gặp phải một số khó khăn xuất phát từ việc BLTTHS năm 2015, chưa dự liệu đầy đủ các trường hợp cho phép khám xét mà không cần có lệnh, trong đó có trường hợp khám xét người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp.
BLTTHS năm 2015 đã bổ sung những quy định cụ thể về căn cứ, đối tượng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp này, qua đó tạo pháp lý rõ ràng, giúp việc thi hành pháp luật được chặt chẽ, thống nhất. Tuy nhiên, những quy định này vẫn còn những vướng mắc, bất cập cần được tiếp tục hoàn thiện.
Người tham gia tố tụng là cá nhân, cơ quan, tổ chức tham gia hoạt động tố tụng theo quy định của BLTTHS. Thực tiễn cho thấy, các quy định về người tham gia tố tụng của BLTTHS năm 2015 vẫn chưa đầy đủ, còn hạn chế, vướng mắc gây khó khăn trong thực tiễn áp dụng, cần được quan tâm nghiên cứu, hoàn thiện.
Giới hạn xét xử sơ thẩm là chế định pháp lý quan trọng trong tố tụng hình sự. Xác định đúng đắn chế định này giúp cho cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng nhận thức đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong việc xét xử sơ thẩm; khắc phục được tình trạng chồng chéo trong hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật cũng như tình trạng bỏ lọt tội phạm hay bỏ lọt hành vi phạm tội.
