Bên cho thuê nhà ở không thuộc tài sản công chết thì hợp đồng thuê nhà có chấm dứt không?

Bên cho thuê nhà ở không thuộc tài sản công chết thì hợp đồng thuê nhà có chấm dứt không?

Hiện nay, khi bên cho thuê nhà ở không thuộc tài sản công chết thì hợp đồng thuê nhà sẽ không tự động chấm dứt. Cụ thể, hợp đồng thuê nhà sẽ chỉ chấm dứt trong các trường hợp quy định tại các khoản trong Điều 171 Luật Nhà ở 2023. Trong tình huống này, có 02 trường hợp xảy ra cụ thể như sau:

(1) Nếu bên cho thuê chết mà có người thừa kế

Khoản 1 Điều 173 Luật Nhà ở 2023 đối với trường hợp chủ sở hữu nhà ở chết mà thời hạn thuê nhà ở vẫn còn thì bên thuê nhà ở được tiếp tục thuê đến hết thời hạn hợp đồng. Người thừa kế có trách nhiệm tiếp tục thực hiện hợp đồng thuê nhà ở đã ký kết trước đó, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Theo đó, nếu người cho thuê mất, hợp đồng thuê nhà vẫn tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có một bên thỏa thuận chấm dứt hoặc hợp đồng có các điều kiện khác dẫn đến chấm dứt. Điều này có nghĩa là hợp đồng sẽ được chuyển sang cho người thừa kế của bên cho thuê.

Người thừa kế có quyền và nghĩa vụ tiếp tục thực hiện hợp đồng thuê nhà. Người thừa kế sẽ có trách nhiệm đối với các nghĩa vụ của người cho thuê, bao gồm việc thu tiền thuê và bảo trì nhà ở (theo quy định tại Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015)

Trường hợp người thừa kế không muốn tiếp tục hợp đồng thuê nhà hoặc có sự thay đổi về quyền sở hữu tài sản, các bên có thể thỏa thuận về việc chấm dứt hợp đồng hoặc điều chỉnh các điều kiện hợp đồng theo sự đồng ý của tất cả các bên liên quan.

(2) Bên cho thuê chết mà không có người nhận thừa kế

Căn cứ khoản 1 Điều 173 Luật Nhà ở 2023 trường hợp chủ sở hữu nhà ở chết mà thời hạn thuê nhà ở vẫn còn thì bên thuê nhà ở được tiếp tục thuê đến hết thời hạn hợp đồng.

Tài sản không có người thừa kế được xác định khi không có người thừa kế theo di chúc, theo pháp luật hoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản thì tài sản còn lại sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà không có người nhận thừa kế (theo quy định tại Điều 622 Bộ luật Dân sự 2015)

Theo đó, trong trường hợp không có người nhận thừa kế, di sản của bên cho thuê sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này, tài sản cho thuê (nhà ở) có thể được chuyển giao cho cơ quan nhà nước nếu không có người thừa kế

Tuy nhiên, trong thời gian này, hợp đồng thuê nhà vẫn có hiệu lực và bên thuê vẫn có nghĩa vụ thanh toán tiền thuê cho người đại diện của tài sản (nếu có) hoặc cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thừa kế.

Bên cho thuê nhà ở không thuộc tài sản công chết thì hợp đồng thuê nhà có chấm dứt không? (Hình ảnh từ Internet)

Bên cho thuê có thể phá dỡ nhà ở đang cho thuê trong trường hợp nào?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 141 Luật Nhà ở 2023 quy định về việc phá dỡ nhà ở đang cho thuê như sau:

Điều 141. Phá dỡ nhà ở đang cho thuê

1. Bên cho thuê nhà ở phải thông báo việc phá dỡ nhà ở bằng văn bản cho bên thuê biết ít nhất là 90 ngày trước ngày thực hiện phá dỡ nhà ở, trừ trường hợp khẩn cấp hoặc phá dỡ nhà ở theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Trường hợp phá dỡ nhà ở để xây dựng lại nhà ở mà thời hạn thuê vẫn còn thì bên cho thuê có trách nhiệm bố trí cho bên thuê chỗ ở khác trong thời gian phá dỡ nhà ở và xây dựng lại nhà ở, trừ trường hợp bên thuê thỏa thuận tự lo chỗ ở. Sau khi xây dựng xong nhà ở, bên thuê được tiếp tục thuê đến hết thời hạn hợp đồng, trừ trường hợp bên thuê không có nhu cầu tiếp tục thuê nhà ở đó; trường hợp bên thuê tự lo chỗ ở thì không phải trả tiền thuê nhà ở trong thời gian phá dỡ nhà ở và xây dựng lại. Thời gian phá dỡ nhà ở và xây dựng lại nhà ở không tính vào thời hạn của hợp đồng thuê nhà ở.

Như vậy, bên cho thuê phá dỡ nhà ở đang cho thuê không cần báo trước cho bên thuê trong trường hợp khẩn cấp hoặc phá dỡ nhà ở theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Các hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Nhà ở là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 3 Luật Nhà ở 2023 được sửa đổi bởi điểm a khoản 5 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024, có 09 hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Nhà ở hiện nay bao gồm:

[1] Xâm phạm quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân.

[2] Cản trở việc thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước về nhà ở, việc thực hiện quyền, nghĩa vụ về sở hữu, sử dụng và giao dịch về nhà ở của tổ chức, cá nhân.

[3] Quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt.

[4] Xây dựng nhà ở trên đất không được đầu tư xây dựng nhà ở theo quy định Luật Nhà ở 2023; xây dựng, cải tạo nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, không đúng tiêu chuẩn thiết kế, tiêu chuẩn diện tích đối với từng loại nhà ở mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quy định phải áp dụng tiêu chuẩn thiết kế, tiêu chuẩn diện tích nhà ở. Áp dụng cách tính sai diện tích sử dụng nhà ở được quy định trong Luật Nhà ở 2023. Phát triển nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ của cá nhân trái quy định Luật Nhà ở 2023.

[5] Chiếm dụng diện tích nhà ở trái pháp luật; lấn chiếm không gian và phần diện tích thuộc sở hữu chung hoặc của chủ sở hữu khác dưới mọi hình thức; cải tạo, cơi nới, phá dỡ, xây dựng lại nhà ở đang thuê, thuê mua, mượn, ở nhờ, được ủy quyền quản lý mà không được chủ sở hữu đồng ý.

[6] Ký kết văn bản huy động vốn, thực hiện huy động vốn phục vụ cho phát triển nhà ở khi chưa đủ điều kiện theo quy định Luật Nhà ở 2023 và quy định khác của pháp luật có liên quan; sử dụng sai mục đích nguồn vốn huy động hoặc tiền mua nhà ở trả trước cho phát triển nhà ở.

[7] Thực hiện giao dịch mua bán, thuê mua, thuê, cho thuê lưu trú, tặng cho, đổi, thế chấp, góp vốn, cho mượn, cho ở nhờ, ủy quyền quản lý nhà ở không đúng quy định Luật Nhà ở 2023 và quy định khác của pháp luật có liên quan; bàn giao nhà ở cho người mua, thuê mua nhà ở khi chưa đủ điều kiện theo quy định Luật Nhà ở 2023 và pháp luật về xây dựng.

[8] Các hành vi trong quản lý, sử dụng nhà chung cư bao gồm:

- Không đóng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư (sau đây gọi chung là kinh phí bảo trì); quản lý, sử dụng kinh phí quản lý vận hành, kinh phí bảo trì không đúng quy định của pháp luật về nhà ở;

- Cố ý gây thấm dột; gây tiếng ồn, độ rung quá mức quy định; xả rác thải, nước thải, khí thải, chất độc hại không đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường hoặc không đúng nội quy quản lý, sử dụng nhà chung cư; sơn, trang trí mặt ngoài căn hộ, nhà chung cư không đúng quy định về thiết kế, kiến trúc; chăn, thả gia súc, gia cầm; giết mổ gia súc trong khu vực nhà chung cư;

- Tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung của nhà chung cư; sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở; thay đổi, làm hư hại kết cấu chịu lực; chia, tách căn hộ không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép;

- Tự ý sử dụng phần diện tích và trang thiết bị thuộc quyền sở hữu chung, sử dụng chung vào sử dụng riêng; thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng;

- Gây mất trật tự, an toàn, cháy, nổ trong nhà chung cư; kinh doanh vật liệu gây cháy, nổ và ngành, nghề gây nguy hiểm đến tính mạng, tài sản của người sử dụng nhà chung cư theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Kinh doanh vũ trường, karaoke, quán bar; kinh doanh sửa chữa xe có động cơ; hoạt động kinh doanh dịch vụ gây ô nhiễm khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; kinh doanh dịch vụ nhà hàng mà không bảo đảm tuân thủ yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, có nơi thoát hiểm và chấp hành các điều kiện kinh doanh khác theo quy định của pháp luật.

[9] Sử dụng nhà ở riêng lẻ vào mục đích kinh doanh vật liệu gây cháy, nổ, kinh doanh dịch vụ gây ô nhiễm môi trường, tiếng ồn, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội, sinh hoạt của khu dân cư mà không tuân thủ quy định của pháp luật về điều kiện kinh doanh.