Bảo hiểm

Mức tham chiếu là gì? Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu?

11:04 31/01/26

Mức tham chiếu là gì? Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu? Tỷ lệ đóng BHXH của tất cả đối tượng như thế nào?

>> Vừa tham gia BHXH bắt buộc vừa tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng các chế độ BHXH dựa trên cơ sở nào?

>> Đối tượng nào phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp năm 2026?

1. Mức tham chiếu là gì? Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu?

1.1. Mức tham chiếu là gì?

Căn cứ Điều 7 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (chi tiết tại mục 1.2)

Theo đó, mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.

Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.

Khi mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu được Chính phủ điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.

(Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP)

>> Xem thêm: Bảng lương cơ sở 2026 và dự kiến lương cơ sở tháng 03/2026

Mức tham chiếu là gì; Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu

(Ảnh minh họa - Nguồn Internet)

1.2. Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu?

Dưới đây là tổng hợp những khoản tiền được tính dựa vào mức tham chiếu theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024:

(i) Mức đóng BHXH tối thiểu và tối đa

- Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

- Đối tượng quy định tại các điểm g, h, m và n khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

- Thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

(Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

(ii) Lương hưu tối thiểu

Căn cứ khoản 11 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động là công dân Việt Nam đã tham gia BHXH bắt buộc trước ngày 01/07/2025 mà có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên thì mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu.

(iii) Điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc

Căn cứ Điều 73 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:

Điều 73. Điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

1. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để tính mức bình quân quy định tại Điều 72 của Luật này của người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định được điều chỉnh như sau:

a) Đối với người lao động bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 01 năm 2016, được điều chỉnh theo mức tham chiếu tại thời điểm hưởng chế độ hưu trí;

b) Đối với người lao động bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội từ ngày 01 tháng 01 năm 2016 trở đi, được điều chỉnh như quy định tại khoản 2 Điều này.

…

Theo đó, đối với người lao động đóng BHXH bắt buộc theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định trước ngày 01/01/2016 thì tiền lương này được điều chỉnh theo mức tham chiếu tại thời điểm hưởng chế độ hưu trí.

(iv) Mức hưởng chế độ BHXH bắt buộc

- Mức hưởng nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau

Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi ốm đau bằng 30% mức tham chiếu.

(Căn cứ khoản 3 Điều 46 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức trợ cấp thai sản một lần

Mức trợ cấp một lần cho mỗi con khi người lao động sinh con, nhận con khi nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng lao động nữ sinh con, nhận con do nhờ mang thai hộ, nhận nuôi con nuôi.

(Căn cứ khoản 4 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức hưởng nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản

Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản bằng 30% mức tham chiếu.

(Căn cứ khoản 3 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức hưởng trợ cấp mai táng

Mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân của người lao động bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người đó chết.

(Căn cứ khoản 2 Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức trợ cấp tuất hằng tháng

Trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân người lao động tham gia BHXH bắt buộc bằng 50% mức tham chiếu.

Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức tham chiếu.

Trường hợp có từ 2 người chết trở lên thì thân nhân được hưởng 2 lần mức trợ cấp trên.

(Căn cứ Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức trợ cấp tuất một lần

Mức trợ cấp tuất một lần đối với thân nhân của người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc hoặc đang bảo lưu thời gian đóng mà qua đời được tính theo mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

Khi tính mức bình quân thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cũng sẽ được điều chỉnh theo mức tham chiếu đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định trước ngày 1/1/2016.

(Căn cứ khoản 1 Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

(5) Mức hưởng chế độ BHXH tự nguyện

Mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân của người lao động bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người đó chết.

(Căn cứ khoản 2 Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

Trên đây là giải đáp thắc mắc “Mức tham chiếu là gì? Tổng hợp các khoản tiền tính theo mức tham chiếu?”

2. Tỷ lệ đóng BHXH của tất cả đối tượng như thế nào?

Tỷ lệ đóng BHXH 2026 và các bảo hiểm bắt buộc khác gồm Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) 2026 của tất cả các đối tượng vẫn không có gì thay đổi so với năm 2025.

>> Quý khách hàng xem chi tiết tại bài viết Tỷ lệ đóng BHXH 2026 của tất cả các đối tượng chi tiết

>>TẢI VỀ<< Tỷ lệ đóng BHXH 2026 của tất cả các đối tượng chi tiết

Chuyên viên pháp lý Tuyết Nhi

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.

Từ khóa