BAN CHẤP
HÀNH TRUNG ƯƠNG
--------
|
ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM
---------------
|
Số: 23-NQ/TW
|
Hà Nội, ngày
22 tháng 3 năm 2018
|
NGHỊ QUYẾT
VỀ ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP QUỐC
GIA ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2045
I- TÌNH HÌNH VÀ NGUYÊN NHÂN
Thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành
và lãnh đạo tổ chức thực hiện nhiều chủ trương, chính sách góp Phần quan trọng
tạo nên những thành tựu phát triển công nghiệp đất nước. Công nghiệp là ngành
kinh tế quan trọng, những năm gần đây có đóng góp lớn nhất cho ngân sách nhà nước,
trở thành ngành xuất khẩu chủ đạo với tốc độ tăng trưởng ở mức cao. Cơ cấu các
ngành công nghiệp có sự chuyển biến tích cực, một số ngành công nghiệp như: điện,
điện tử, công nghệ thông tin và viễn thông, chế tạo thiết bị năng lượng, dệt
may, da giày, xây dựng… đã có những bước phát triển mạnh mẽ, góp Phần tích cực
trong giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động, tăng năng suất và nâng
cao đời sống của nhân dân.
Tuy nhiên, nền công nghiệp nước ta thời gian qua
phát triển chưa đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chủ
yếu phát triển theo Mục tiêu ngắn hạn, thiếu tính bền vững; nội lực của nền
công nghiệp còn yếu, phụ thuộc nhiều vào các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài; trình độ công nghệ còn lạc hậu, chậm được đổi mới; chất lượng sản phẩm,
năng suất lao động ngành công nghiệp còn thấp; phát triển công nghiệp chưa gắn
kết chặt chẽ với các ngành kinh tế khác; còn quá chú trọng vào lao động giá rẻ,
chưa tận dụng tốt được lợi thế trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng...
Hiệu quả hoạt động của đa số doanh nghiệp công nghiệp nhà nước thấp, nhiều
dự án công nghiệp quy mô lớn thua lỗ; hầu hết các doanh nghiệp công nghiệp tư nhân trong nước là doanh nghiệp vừa
và nhỏ;
việc cơ cấu lại các ngành công nghiệp thực hiện còn
chậm; năng lực cạnh tranh, khả năng
tham gia vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu còn rất hạn chế, sản xuất công nghiệp chủ yếu
là gia công, lắp ráp, giá trị gia tăng thấp; chưa có ngành công nghiệp
mũi nhọn đóng vai trò dẫn dắt; nhiều ngành công
nghiệp ưu tiên phát triển không đạt Mục tiêu đề ra; công nghiệp hỗ trợ
kém phát triển, tỉ lệ nội địa hóa của các ngành công
nghiệp ở mức thấp; tình trạng ô nhiễm môi trường từ phát triển công nghiệp ngày càng trầm trọng...
Những hạn chế, yếu kém
nêu trên do nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Nhận thức của các cấp uỷ, chính quyền, doanh
nghiệp và cộng đồng về chính sách
công nghiệp quốc gia có nơi, có lúc còn chưa đầy đủ, bị ảnh hưởng bởi lợi ích
cục bộ, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm
kỳ, chưa tạo được nhận thức chung và quyết tâm hành động thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.
Sự lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của nhiều cấp
ủy còn thụ động, thiếu quyết liệt; tư duy và cách tiếp cận
trong xây dựng và tổ chức thực hiện chính
sách công nghiệp quốc gia còn bị ảnh hưởng bởi
cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp. Quản lý
của Nhà
nước đối với một số lĩnh vực công nghiệp còn chồng chéo, có lúc bị buông lỏng, chưa quản
lý và giám sát tốt về năng suất, chất lượng và hiệu quả đầu tư trong công nghiệp.
Chủ trương, chính
sách của Đảng, Nhà nước về phát triển công nghiệp còn thiếu tổng thể,
đồng bộ; chưa có nghị quyết chuyên đề về chính sách
phát triển công nghiệp quốc
gia qua các thời kỳ. Chính sách phát triển công nghiệp có nhiều nội dung chưa sát
với thực tế, không phù hợp; chưa
gắn kết chặt chẽ với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội của đất nước
và lợi
thế quốc gia; chưa xác định đúng vai trò của doanh nghiệp nhà
nước trong thực hiện chiến lược phát triển công nghiệp; thiếu
chính sách đủ mạnh để tăng cường năng lực doanh nghiệp công nghiệp tư nhân; chưa tạo lập
được môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, minh bạch, ổn định, cạnh
tranh lành mạnh, bình đẳng; việc lựa chọn phát triển các ngành công nghiệp
ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn còn dàn trải; chính sách
phát triển công nghiệp hỗ trợ
thiếu đồng bộ, tính khả thi thấp.
Chính
sách huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực cho
phát triển công nghiệp thiếu hiệu quả, chưa có
bước đột phá. Chính sách phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp thiếu trọng tâm,
trọng điểm, chưa đáp ứng được yêu cầu. Chính sách khoa học
và công nghệ chưa trở thành động lực quan trọng nhất cho phát triển nhanh và bền vững ngành công nghiệp.
Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI) chậm được đổi mới...
II- QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO VÀ MỤC TIÊU
A-
Quan điểm chỉ đạo
-
Nhận thức đầy đủ, tôn trọng, vận dụng
đúng đắn
các quy luật khách quan của kinh tế thị trường, phù hợp với các Điều kiện phát triển của đất
nước, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kiên quyết chống mọi
biểu hiện duy ý chí, quan liêu, bao cấp trong quá trình
xây dựng, thực thi chính sách công nghiệp
quốc gia; bám sát, kế thừa có chọn lọc thành tựu phát triển công nghiệp và kinh nghiệm công nghiệp hóa của thế giới.
-
Chính sách công nghiệp quốc gia là một bộ phận hữu
cơ của chiến lược, chính sách phát triển đất nước, gắn liền với chính sách phát triển
các ngành kinh tế khác, đặc biệt là chính
sách thương mại quốc gia, tài chính-tiền tệ,
khoa học, công nghệ, đào tạo, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa quy hoạch phát triển các ngành công nghiệp
với chiến lược tổng thể phát triển công nghiệp, giữa chiến lược, quy hoạch phát triển các ngành công nghiệp
với chiến lược, quy hoạch phát triển các ngành kinh
tế khác
để hình
thành các vùng công nghiệp, cụm liên kết ngành công nghiệp,
khu công nghiệp, các mạng sản xuất, chuỗi giá trị công nghiệp, trong
đó cụm
liên kết
ngành công nghiệp là trọng tâm.
-
Kết hợp hài hòa giữa phát triển công nghiệp theo cả
chiều rộng và chiều sâu, chú trọng phát triển theo chiều sâu,
tạo bước đột phá trong nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp. Tận dụng
tối đa lợi thế của nước đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, khai thác triệt
để thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, lợi thế thương mại để phát triển nhanh,
chuyên sâu một số ngành công nghiệp nền tảng, chiến lược, có lợi thế cạnh
tranh. Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, công
nghiệp điện tử là con đường chủ đạo;
phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là
trung tâm; phát triển công nghiệp chế tạo
thông minh là bước đột phá; chú trọng phát triển công nghiệp xanh.
-
Khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo giữ vị
trí then chốt, là khâu đột phá trong chính
sách công nghiệp quốc gia; tận dụng hiệu
quả lợi thế của nước đi sau trong công nghiệp hóa, đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 để có
cách tiếp cận, đi tắt, đón đầu một cách hợp lý trong phát triển
các ngành công nghiệp. Việc lựa chọn các
ngành công nghiệp ưu tiên phải khách quan, dựa trên các nguyên tắc,
hệ thống tiêu chí rõ ràng, phù hợp với từng giai đoạn công nghiệp hóa của đất nước,
phát huy tốt nhất lợi thế quốc gia.
-
Nhà nước giữ vai trò định hướng, xây dựng và hoàn thiện thể
chế cho phát triển công nghiệp, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh công nghiệp thuận lợi,
ổn định, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh; thị trường đóng
vai trò chủ yếu trong huy động và phân bổ có hiệu quả các nguồn lực, là động lực chủ yếu
để giải phóng sức sản xuất trong công
nghiệp.
-
Phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng
lưỡng dụng, thực sự trở thành mũi nhọn của công nghiệp quốc gia; tăng cường tiềm lực, tận dụng và phát triển liên kết công nghiệp quốc phòng, an ninh và công nghiệp dân sinh.
B-
Mục tiêu
1-
Mục tiêu tổng quát
-
Đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành Mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực ASEAN về công nghiệp, trong đó một số ngành công nghiệp có sức cạnh tranh
quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
-
Tầm nhìn
đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước công nghiệp phát triển hiện đại.
2-
Mục tiêu cụ thể đến
năm 2030
-
Tỷ trọng công nghiệp trong
GDP đạt trên 40%; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt Khoảng 30%,
trong đó công nghiệp chế tạo đạt trên 20%.
-
Tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong
các ngành chế biến, chế tạo đạt tối thiểu 45%.
-
Tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng công nghiệp đạt bình quân trên 8,5%/năm, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo đạt bình quân trên 10%/năm.
-
Tốc độ tăng năng suất lao động công nghiệp đạt bình quân 7,5%/năm.
-
Chỉ số hiệu suất cạnh tranh công nghiệp (CIP) nằm
trong nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN.
-
Tỷ lệ lao động trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ đạt trên 70%.
-
Xây dựng được một số cụm liên kết ngành công nghiệp,
doanh nghiệp công nghiệp trong nước có quy mô lớn, đa quốc gia, có
năng lực cạnh tranh quốc tế.
III- ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP
QUỐC GIA
1- Chính sách phân bố không gian và chuyển dịch cơ cấu
ngành công nghiệp
-
Thực hiện Điều chỉnh phân bố không gian công nghiệp
phù hợp
với yêu cầu cơ cấu lại các ngành
công nghiệp và phát triển các ngành kinh tế
trên từng
vùng, từng
địa phương theo hướng tập trung, không dàn đều theo địa giới hành
chính, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh. Có chính sách thúc đẩy việc dịch chuyển các
ngành công nghiệp chủ yếu dựa vào tài nguyên và lao động, tác động xấu đến môi
trường sang các ngành công nghiệp
công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Chống mọi biểu hiện duy ý chí, lợi ích cục bộ trong
phân bố
không gian công nghiệp.
-
Xây dựng các tiêu chí, Điều
kiện, cơ chế cụ thể để xác định và phát triển các cụm liên kết ngành công nghiệp, bảo đảm tập trung, trọng tâm, trọng điểm,
trước hết ưu tiên lựa chọn phát triển tại các vùng, địa phương đã bước đầu hình thành
các cụm liên kết ngành công nghiệp hoặc
có lợi
thế về giao thông, địa kinh tế, tài nguyên,
lao động, logistics, có khả năng trở thành động lực tăng
trưởng. Triển khai cơ chế, chính sách xây dựng thí điểm về cụm liên kết ngành công nghiệp đối với một số sản phẩm trong các ngành công nghiệp
ưu tiên theo lợi thế cạnh tranh, chuyên
môn hóa và chuỗi giá trị.
Các
chính sách hỗ trợ của Nhà nước về phát triển cụm liên kết ngành công nghiệp tập
trung vào tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, xây dựng kết cấu hạ
tầng, khuyến khích mọi thành Phần kinh tế tham gia phát
triển các
cụm liên
kết ngành
công nghiệp. Xây dựng tiêu chí và phương pháp đánh giá hoạt động của cụm liên kết ngành công nghiệp, khu công nghiệp, khu công nghệ cao.
-
Xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy
chuyển dịch cơ cấu nội ngành công nghiệp theo hướng nâng
cao giá trị gia tăng và mức độ thông minh. Đẩy
nhanh tích hợp công nghệ thông tin và tự động hóa trong sản xuất công nghiệp nhằm tạo ra các
quy trình sản xuất thông minh, mô hình nhà máy thông minh, phát triển sản xuất các sản phẩm, thiết bị thông
minh. Xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn công nghệ, kỹ thuật sản xuất thông minh.
2- Chính sách phát triển các ngành công nghiệp ưu tiên
-
Lựa chọn một số ngành công nghiệp để
ưu tiên phát triển theo hướng phải đáp ứng các nguyên tắc: Dựa trên kết quả phân tích
khách quan lợi thế của đất nước; là ngành có khả
năng tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; có ý nghĩa nền tảng, có tác động lan tỏa cao đến các ngành kinh tế khác; sử dụng các công nghệ sạch,
thân thiện môi trường; có khả năng tạo ra giá
trị gia tăng cao; một số ngành công nghiệp sử
dụng nhiều lao động mà Việt Nam vẫn đang có lợi thế. Việc xác định các ngành công
nghiệp ưu tiên phải có tính động và linh hoạt cần
thiết, định kỳ phải đánh giá hiệu quả hoạt động theo các tiêu chí để có Điều chỉnh phù hợp.
-
Giai đoạn đến năm 2030, tập trung ưu
tiên phát triển một số ngành công nghiệp như: Công nghệ thông tin và viễn thông, công
nghiệp điện tử ở trình độ tiên tiến của thế giới,
đáp ứng
được yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 nhằm tạo ra nền tảng công nghệ số cho các ngành công nghiệp
khác; công nghiệp năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, năng lượng
thông minh; công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Ưu tiên phát triển công nghiệp quốc phòng, an
ninh, kết hợp với công nghiệp dân sinh theo hướng
lưỡng dụng. Tiếp tục phát triển công nghiệp dệt may, da giày
nhưng ưu tiên tập trung vào các khâu tạo giá trị gia tăng cao
gắn với các quy trình sản xuất thông minh, tự động hóa. Ưu
tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực cơ
khí như: ôtô, máy nông nghiệp, thiết bị công
trình, thiết bị công nghiệp, thiết
bị điện, thiết bị y tế…
-
Giai đoạn 2030-2045, tập trung ưu tiên phát triển các thế hệ mới của
ngành công nghiệp công nghệ thông tin và viễn thông; phổ cập công nghệ kỹ thuật số, tự động hóa, thiết bị cao cấp,
vật liệu mới, công nghệ sinh học.
-
Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các ngành công nghiệp
ưu tiên phải theo cơ chế thị trường, tuân thủ các Điều Khoản cam
kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia ký kết; có thời hạn cụ thể (trung bình là 5 năm nhưng không quá 10 năm). Đầu tư của Nhà nước vào các ngành
công nghiệp ưu tiên chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ,
khuyến khích khu vực tư nhân tham gia. Tránh
dàn trải trong lựa chọn các ngành công nghiệp
ưu tiên, bảo đảm đủ các nguồn lực cần thiết.
3- Chính sách tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi
cho phát triển công nghiệp
-
Thực thi các chính sách bảo
đảm ổn định vững chắc kinh tế vĩ mô để tạo Điều kiện thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp. Hoàn thiện các chính sách tài chính, tiền tệ, thuế để hỗ trợ và
thúc đẩy phát triển công nghiệp. Đẩy
nhanh tiến trình cơ cấu lại thị trường tài
chính, bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa thị trường
tiền tệ và thị trường vốn. Phát triển thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động
quan trọng vốn trung và dài hạn cho phát triển công nghiệp. Có chính sách
hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp đủ Điều
kiện phát hành cổ phiếu và trái phiếu, niêm yết trên thị trường chứng khoán
trong nước và quốc tế.
Điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt, hướng đến thúc
đẩy và
hỗ trợ xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp ưu tiên của đất nước. Có cơ chế đặc thù và đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ,
khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp có giá trị gia tăng cao, các
ngành công nghiệp ưu tiên, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ.
Hoàn thiện các chính sách tín dụng cho vay theo mạng sản xuất, chuỗi giá trị trong sản xuất
công nghiệp, cho vay trên cơ sở hiệu quả của các
dự án
đầu tư. Xây dựng cơ chế hoạt
động hiệu quả đối với các quỹ đầu tư mạo hiểm.
Thực hiện chính sách
miễn, giảm thuế ở mức hợp lý và có thời hạn
phù hợp
đối với các ngành công nghiệp ưu tiên, các
ngành công nghiệp thông minh. Đẩy
nhanh kết nối liên thông giữa quản lý thuế và hải quan, giữa các
cơ quan có liên quan theo cơ chế một cửa
quốc gia và kết nối một cửa ASEAN. Hoàn
thiện các
quy định về chống chuyển giá, chống trốn thuế
phù hợp
với thông lệ quốc tế.
Nâng
cao khả năng tiếp cận tài chính, tín dụng
(kể cả vốn vay từ nước ngoài) đối với các doanh
nghiệp công nghiệp, nhất là các doanh nghiệp
công nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Xoá bỏ triệt để các rào cản, bất bình đẳng trong tiếp
cận tài chính, tín dụng của các doanh nghiệp công nghiệp thuộc các thành
Phần kinh tế.
-
Tổ chức lại thị trường các sản phẩm công nghiệp. Đẩy
nhanh việc thực hiện cơ chế giá thị trường theo lộ trình
đối với các hàng hóa thiết
yếu (như xăng dầu, than, điện, nước,...). Xây
dựng và
thực thi hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật
trong ngành công nghiệp phù hợp để bảo vệ sản xuất và người tiêu dùng trong nước.
Hướng dẫn và có các biện pháp hỗ trợ phù hợp để các doanh
nghiệp công nghiệp tham gia có hiệu quả các hiệp định
thương mại tự do đã ký kết. Tích cực tháo gỡ các rào cản, chống các hành
vi độc quyền, cạnh tranh không lành mạnh. Phát triển các loại hình và phương thức
kinh doanh thương mại hiện đại; xây dựng và thực thi Chương trình
xúc tiến thương mại quốc gia đối với các sản phẩm công nghiệp.
Đa
dạng hóa
thị trường nhập khẩu nguyên liệu, thiết bị
phục vụ phát triển công nghiệp, tránh phụ thuộc vào một số thị trường. Tăng cường công tác kiểm tra
chất lượng hàng công nghiệp nhập khẩu và sử dụng các hàng
rào kỹ thuật để bảo vệ hợp lý thị trường trong
nước phù hợp với các cam kết và thông lệ quốc tế.
Nâng
cao chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra,
kiểm soát thị trường. Đẩy mạnh công
tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận
thương mại, hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí
tuệ trong lĩnh vực công nghiệp, bảo đảm
môi trường
sản xuất kinh doanh lành mạnh.
-
Xây dựng chính sách đột phá tạo lập môi trường khởi
nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng
tạo. Triển khai đồng bộ và quyết liệt các đề án, Chương trình hỗ
trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia.
4- Chính sách phát triển doanh nghiệp công nghiệp
-
Đẩy nhanh việc sắp xếp, đổi mới các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh
vực công nghiệp thông qua việc triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị
quyết số 12-NQ/TW, ngày 03/6/2017 của Ban Chấp hành
Trung ương khoá XII. Nhà nước chỉ nắm
giữ cổ Phần chi phối đối với các doanh nghiệp hoạt động trong các
ngành, lĩnh vực công nghiệp có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng về kinh tế gắn với quốc phòng, an
ninh. Có chính sách khuyến khích, hỗ trợ và thúc đẩy hình thành các tập
đoàn kinh tế lớn, đa sở hữu trong lĩnh vực công nghiệp, có khả năng cạnh
tranh trên thị trường khu vực và thế giới.
-
Phát triển các doanh nghiệp công nghiệp tư nhân trong nước thực
sự trở thành một động lực quan trọng cho phát triển công nghiệp đất nước
trên cơ sở triển khai thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 10-NQ/TW,
ngày 03/6/2017 của Ban Chấp hành Trung
ương khoá XII. Chú trọng xây dựng và triển khai các chính sách nâng cao năng lực công nghệ, quản trị cho các
doanh nghiệp công nghiệp trong
nước. Có chính sách khuyến khích và hỗ trợ hình thành
các tập đoàn kinh tế, các doanh nghiệp tư
nhân có quy mô lớn trong lĩnh vực công
nghiệp.
-
Khuyến khích phát triển các doanh nghiệp công nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp hỗ
trợ thuộc mọi thành Phần kinh tế. Hình thành và
phát triển hệ thống các doanh nghiệp dịch
vụ tư vấn phát triển công nghiệp. Xây dựng tiêu chí ưu
tiên trong lựa chọn phát triển công nghiệp hỗ trợ,
tập trung vào các khâu còn yếu của chuỗi giá
trị sản phẩm hoặc công đoạn quyết định
đến chất lượng, giá trị sản phẩm của ngành. Hỗ trợ phát triển các nhà cung ứng trong các
ngành công nghiệp ưu tiên, coi đây là cốt
lõi của
chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ.
-
Đổi mới chính sách và đẩy mạnh
thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI) vào công nghiệp, nhất là ngành công nghiệp
chế biến, chế tạo. Chuyển mạnh chính sách thu
hút FDI trong lĩnh vực công nghiệp từ số
lượng sang chất lượng và có trọng tâm, trọng điểm. Định hướng lựa chọn và khuyến khích dự án FDI vào các ngành công nghiệp đến năm 2030 theo hướng: Ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ
"cao, mới, sạch, tiết kiệm", sử dụng nhiều nguyên liệu, linh phụ
kiện sản xuất trong nước, có tỷ lệ chi cho nghiên
cứu và
phát triển khoa học-công nghệ trong nước
cao, có cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực tại chỗ; ưu tiên
hình thức liên doanh, liên kết
sản xuất với các doanh nghiệp trong nước; ưu tiên
các công ty đa quốc gia có thương hiệu quốc
tế và có năng lực cạnh tranh cao, các
doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.
Quy
định chặt chẽ về chế độ báo cáo thông tin của
các doanh nghiệp FDI với các cơ quan quản lý nhà nước, tăng cường bảo đảm quốc phòng, an ninh kinh tế.
Xây dựng
và công khai danh Mục các dự án đầu tư công nghiệp quốc gia và triển khai các hoạt động xúc tiến đầu tư để thu hút
FDI có chất lượng cao. Nghiên cứu, xây dựng các mô hình mới thu
hút FDI trong lĩnh vực công nghiệp.
5- Chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghiệp
-
Nghiên cứu, thực hiện cơ chế, chính sách phát triển
nhân lực
công nghiệp, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đặc biệt là yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4.
-
Cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao chất lượng
các cơ sở đào tạo nhằm tạo ra nguồn nhân
lực công
nghiệp có khả năng làm chủ và tiếp nhận các công nghệ sản
xuất mới. Quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo
dục đại học thuộc lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật.
Tập trung phát triển một số cơ sở đào tạo bậc đại học và
dạy nghề về công nghệ, kỹ thuật
đạt trình độ quốc tế. Đẩy mạnh xã hội hoá đào tạo kỹ thuật, công
nghệ. Triển khai mô hình đào tạo về
khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ, tin học ngay từ Chương trình giáo dục phổ
thông. Khuyến khích khu vực tư nhân và các
doanh nghiệp tham gia đào tạo nhân lực công nghiệp chất lượng
cao, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, đào tạo với hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị
trường lao động công nghiệp.
-
Hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển đồng bộ,
liên thông thị trường lao động công
nghiệp cả về quy mô, chất lượng lao
động và cơ cấu ngành nghề. Có cơ chế, chính sách để định hướng dịch chuyển lao động, nhất là lao động nông nghiệp sang
lao động công nghiệp, phân bổ hợp lý lao động theo vùng.
-
Rà soát, Điều chỉnh, bổ sung các chính sách bảo
đảm phúc lợi xã hội cho người lao động trong lĩnh vực công nghiệp, bao gồm
cả chính sách về tiền lương, bảo hiểm, bảo hộ lao động. Đổi mới chính sách tiền
lương, tiền công theo nguyên tắc thị trường, phù
hợp giữa tăng tiền lương và tăng năng suất
lao động. Hoàn thiện chính sách về nhà ở và các công
trình phúc lợi công cộng cho cán bộ có trình độ kỹ thuật
cao và công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao. Có chính sách thu hút và sử dụng nhân tài có trình độ kỹ thuật chuyên
môn cao, có năng lực đổi mới sáng tạo, nhất là đội ngũ chuyên gia là người nước
ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
-
Tăng cường xây dựng và phát huy vai trò của
đội ngũ doanh nhân công nghiệp Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc
tế. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và
phát triển đội ngũ doanh nhân có trình độ
chuyên môn cao, kỹ năng quản lý, quản trị hiện đại, có
đạo đức kinh doanh và tinh thần trách nhiệm đối với
quốc gia, dân tộc.
-
Chú trọng xây dựng đội ngũ công nhân Việt Nam
có tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật, tay nghề cao, có năng lực tiếp
thu và sáng tạo công nghệ mới, lao động đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả
cao; gắn bó mật thiết với nhân dân, đất nước.
6- Chính sách khoa học và công nghệ cho phát triển công
nghiệp
-
Phát triển mạnh mẽ tạo sự bứt phá về hạ tầng, ứng
dụng công nghệ thông tin-truyền thông, nhất là hạ tầng kết nối số (4G, 5G) bảo đảm an toàn, đồng bộ đáp ứng yêu cầu Internet kết
nối con người và kết nối vạn vật. Xây dựng Chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Khuyến khích đầu tư, phát triển xây dựng các trung tâm dữ liệu
lớn; đẩy mạnh phát triển khoa học phân tích, quản lý và xử lý dữ liệu lớn nhằm tạo ra các sản phẩm, tri
thức mới. Tạo mọi Điều kiện cho người dân và
doanh nghiệp dễ dàng, thuận lợi, bình đẳng trong tiếp
cận các cơ hội phát triển nội dung số. Xây
dựng và
thực hiện Chiến lược tiếp cận và chủ động tham
gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 của Việt Nam.
-
Ưu tiên nguồn lực, tiếp tục triển khai
có hiệu
quả Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020, Chương trình phát triển một
số ngành công nghiệp công nghệ cao, Chương trình
quốc gia nâng cao năng suất
và chất
lượng sản phẩm, hàng hoá của doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2020. Đẩy nhanh việc
thực hiện Đề án ứng dụng khoa học và công
nghệ trong quá trình tái cơ cấu
ngành công thương giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn
đến năm 2030.
-
Đổi mới, phát triển mạnh mẽ và đồng bộ thị trường
khoa học-công nghệ. Tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, nhất là sở hữu trí tuệ trong thời đại
số. Có chính sách đủ mạnh để hỗ trợ, khuyến khích
các tổ chức, cá nhân, các viện
nghiên cứu, trường đại học, các doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công
nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học-công nghệ vào sản xuất kinh
doanh; xác định doanh nghiệp là lực lượng quan trọng và là trung tâm trong phát triển
và ứng
dụng khoa học-công nghệ; tập trung nâng cao năng
lực hấp thụ công nghệ của doanh
nghiệp.
Tăng
cường hợp tác trong nước và quốc tế trong
nghiên cứu phát triển, ứng dụng khoa học, công
nghệ, mua bán, chuyển giao các sản phẩm khoa học,
công nghệ. Đẩy mạnh thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu khoa học, công
nghệ. Hình
thành cơ sở dữ liệu quốc gia về công nghệ, chuyên gia công nghệ.
Phát triển các dịch vụ tư vấn, thẩm định, môi
giới, định giá sản phẩm khoa học
và công nghệ. Ban hành cơ chế, chính sách thúc
đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ giữa công nghiệp quốc phòng, an ninh và công nghiệp dân sinh.
Có
cơ chế, chính sách phù hợp để
định hướng và kiểm soát chặt chẽ công nghệ đối với các
ngành công nghiệp trên nguyên tắc kết
hợp giữa tranh thủ công nghệ tiên tiến, lợi thế của nước đi sau, đi tắt đón đầu với cách tiếp cận tiệm tiến
nhằm tận dụng tối đa lợi thế của thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" và khai thác có hiệu quả năng lực sản xuất hiện có; quản lý chặt chẽ việc nhập
khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ công nghiệp, bảo đảm chất lượng và hiệu quả cao.
-
Đổi mới căn bản, đồng bộ cơ chế quản lý tài chính đối với
các tổ
chức và hoạt động khoa học-công nghệ; phương thức sử dụng ngân sách nhà nước
cho khoa học-công nghệ. Đẩy mạnh cơ chế hợp tác
công-tư trong việc triển khai các dự án đổi mới công nghệ, nghiên cứu và phát triển; mở rộng
hình thức
nhà nước
đặt hàng nhiệm vụ khoa học-công nghệ và mua kết quả nghiên cứu. Rà soát, sửa đổi các quy định nhằm tạo Điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hình thành quỹ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học-công nghệ đủ lớn để
đáp ứng
yêu cầu
đổi mới công nghệ. Áp dụng chính sách thuế, hỗ trợ tài
chính, tiếp cận các nguồn lực phù hợp nhằm khuyến
khích nghiên cứu, đổi mới, hiện đại hóa
công nghệ.
-
Hỗ trợ xây dựng và phát triển các doanh nghiệp
khoa học-công nghệ trong công nghiệp, đặc biệt là
các ngành công nghiệp ưu tiên. Xây dựng cơ chế,
chính sách khuyến khích phát triển các cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học-công nghệ trong các lĩnh vực, ngành công nghiệp chủ
lực, ưu tiên.
7- Chính sách khai thác tài nguyên, khoáng sản và chính
sách bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu trong quá trình phát triển
công nghiệp
-
Đẩy mạnh Điều tra cơ bản địa chất, tìm kiếm, thăm dò, đánh giá trữ lượng
tài nguyên trên đất liền và thềm lục địa của đất nước. Xây dựng chiến lược,
quy hoạch, kế hoạch quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả tài
nguyên, khoáng sản. Chỉ cho phép áp dụng các công nghệ khai
thác, chế biến khoáng sản hiện đại, tiết kiệm, bảo vệ môi trường, mang lại
hiệu quả kinh tế-xã hội bền vững. Điều chỉnh chính
sách, pháp luật về đất đai, tạo Điều
kiện cho doanh nghiệp công nghiệp tiếp cận thuận lợi theo cơ chế thị trường, phù hợp với quy hoạch.
-
Thực hiện lồng ghép các yêu cầu thích ứng với biến đổi
khí hậu,
phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường trong tất cả các
chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, Chương
trình, dự án phát triển công nghiệp. Ban hành chính
sách khuyến khích các dự án đầu tư sử dụng
tiết kiệm năng lượng, tài nguyên và bảo vệ môi trường. Rà soát, sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật về môi
trường của các ngành công nghiệp;
quy định rõ trách nhiệm bảo vệ môi trường của các cơ sở sản xuất công
nghiệp và có chế tài xử lý nghiêm vi phạm.
Xây dựng
chính sách khuyến khích phát triển mạnh ngành công
nghiệp môi trường; đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ
môi trường.
8- Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả
quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong xây dựng và triển
khai thực hiện chính sách phát triển công nghiệp quốc gia
-
Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của
các cấp
uỷ đảng và chính quyền về vai trò và nội dung của chính
sách công nghiệp quốc gia trong sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước. Xác định việc xây dựng và tổ chức thực hiện chính
sách công nghiệp quốc gia là một trong những
nội dung lãnh đạo quan trọng của các cấp uỷ đảng, chính
quyền từ Trung ương đến địa phương. Gắn
các Mục
tiêu, nhiệm vụ phát triển công nghiệp phù hợp với các Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của từng ngành và từng cấp.
-
Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong
lĩnh vực công nghiệp. Thực hiện cơ cấu lại hệ thống quản lý công nghiệp từ
Trung ương đến địa phương, bảo đảm tập trung, thông
suốt, hiệu quả, có phân công, phân cấp
rõ ràng. Phân định rõ chức năng quản lý
nhà nước và quản lý sản xuất kinh
doanh trong công nghiệp phù hợp với đặc trưng nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội
chủ nghĩa. Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương
trong hoạch định và thực thi chính sách; khắc phục kịp thời tình
trạng không thống nhất, thực thi kém hiệu quả các quy định pháp luật.
-
Mở rộng sự tham gia thiết thực, có hiệu quả của Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, xã hội-nghề nghiệp, các
đối tượng chịu tác động của chính sách vào quá trình hoạch định và giám sát thực thi chính sách
công nghiệp quốc gia. Kiên quyết chống lợi
ích nhóm, quan hệ thân hữu, tham nhũng, lãng
phí trong xây dựng và thực thi chính sách phát triển
công nghiệp quốc gia.
IV- TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1-
Các ban đảng Trung ương, các ban cán sự đảng,
đảng đoàn, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tổ chức nghiên cứu, quán triệt và xây dựng kế hoạch
thực hiện Nghị quyết phù hợp với tình hình của ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị; xây dựng Chương trình, kế hoạch hành động thực hiện
Nghị quyết với lộ trình và phân công cụ thể; bổ sung các
chỉ tiêu
nêu trong Nghị quyết vào kế hoạch năm của
ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị; định kỳ kiểm tra, đánh giá việc thực
hiện.
2-
Đảng đoàn
Quốc hội chỉ đạo bổ sung Chương trình xây dựng luật,
pháp lệnh, ưu tiên các dự án luật trực tiếp phục vụ triển khai thực hiện Nghị quyết;
tăng cường giám sát của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc
hội về xây dựng và tổ chức thực hiện chính
sách công nghiệp quốc gia.
3-
Ban cán sự đảng Chính phủ chủ trì rà soát, nghiên cứu
bổ sung hoặc xây dựng mới Chiến lược phát
triển công
nghiệp; Quy hoạch tổng thể phát triển các ngành công nghiệp
phù hợp
với yêu cầu của Nghị quyết.
4-
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội xây dựng Chương trình, kế hoạch giám sát việc thực
hiện Nghị quyết.
5-
Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp với
Ban Kinh tế Trung ương tổ chức hướng dẫn, tuyên
truyền sâu rộng về nội dung Nghị quyết
và kết
quả thực hiện.
6-
Ban Kinh tế Trung ương chủ trì, phối hợp với
Văn phòng Trung ương Đảng, các ban cán sự đảng, đảng đoàn,
đảng uỷ trực thuộc Trung ương thường
xuyên theo dõi, giám sát, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai thực hiện Nghị quyết; định kỳ sơ
kết, tổng kết, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí
thư"./.