|
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
-------
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
|
|
Số: 1489/QĐ-TTg
|
Hà Nội, ngày 06 tháng
11 năm 2018
|
QUYẾT ĐỊNH
PHÊ
DUYỆT ĐỊNH HƯỚNG THU HÚT, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN ODA VÀ VỐN VAY ƯU ĐÃI CỦA
CÁC NHÀ TÀI TRỢ NƯỚC NGOÀI GIAI ĐOẠN 2018 - 2020, TẦM NHÌN 2021 - 2025
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Căn cứ Luật Tổ chức
Chính phủ ngày 19 tháng 6 năm 2015;
Căn cứ Luật Đầu
tư công ngày 18 tháng 6 năm 2014;
Căn cứ Luật Quản
lý nợ công ngày 23 tháng 11 năm 2017;
Căn cứ Nghị định số 16/2016/NĐ-CP ngày 16 tháng 3 năm 2016 về quản
lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các
nhà tài trợ nước ngoài;
Căn cứ Nghị định số 132/2018/NĐ-CP ngày 01 tháng 10 năm 2018 của
Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 16/2016/NĐ-CP ngày 16 tháng 3 năm 2016 về quản
lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các
nhà tài trợ nước ngoài;
Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu
tư,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Phê
duyệt Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của
các nhà tài trợ nước ngoài giai đoạn 2018 - 2020, tầm nhìn 2021 - 2025 với những
nội dung chính sau:
I. ĐỐI VỚI GIAI ĐOẠN
2018 - 2020
1. Quan điểm, nguyên tắc chung
- Tập trung xử lý các vướng mắc, thúc đẩy giải
ngân và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đã được ký kết.
- Tiếp tục lựa chọn và chuẩn bị các dự án đầu
tư công tốt (dựa trên hiệu quả kinh tế - xã hội, tài chính), sẽ giải ngân sau
2020 để đảm bảo sự liên tục, không bị sụt giảm đột ngột vốn đầu tư phát triển
giai đoạn sau 2020. Tuy nhiên cần phải sàng lọc, lựa chọn các dự án tốt, hiệu
quả để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đồng thời đảm bảo không vượt trần
bội chi ngân sách và các chỉ tiêu an toàn nợ công do Quốc hội phê duyệt.
- Tập trung sử dụng vốn vay vào một số lĩnh vực
chủ chốt, các công trình trọng điểm thực sự quan trọng, có tác dụng lan tỏa rộng,
có tính chất kết nối liên vùng, tạo động lực phát triển vùng, miền và cần thẩm
định, đánh giá dự án một cách chặt chẽ, khách quan, minh bạch để tăng cường hiệu
quả sử dụng vốn vay nước ngoài.
- Tranh thủ, tận dụng vốn ODA còn lại của các
nhà tài trợ đa phương trong giai đoạn 2018 - 2020. Đối với nguồn vốn vay ưu đãi
IBRD của Ngân hàng Thế giới (WB), OCR của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và
vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ, tiếp tục huy động và sử dụng cho phát triển
cơ sở hạ tầng. Việc huy động và sử dụng cần được xem xét trong tổng thể các nguồn
vốn đầu tư công, hạn mức vay nợ và khả năng cân đối trả nợ của ngân sách nhà nước;
xem xét, đánh giá tác động đến giai đoạn sau 2021 - 2025 để đảm bảo định hướng
giảm dần bội chi, nợ công, chủ trương tái cơ cấu đầu tư công theo các Nghị quyết
của Trung ương, Quốc hội và khả năng cân đối nguồn trả nợ của các cấp ngân
sách.
- Chỉ sử dụng vốn vay nước ngoài cho các lĩnh vực/dự
án mà vốn đầu tư công trong nước chưa đáp ứng được, khu vực tư nhân không có động
lực để đầu tư do không có lợi nhuận hoặc một số lĩnh vực đặc thù cần Nhà nước đầu
tư để kiểm soát và quản lý giá nhằm tạo thuận lợi phát triển các ngành kinh tế
khác như cảng sông, cảng biển... Khuyến khích tư nhân tham gia cùng nhà nước đầu
tư giải quyết các điểm nghẽn về cơ sở hạ tầng.
- Nghiên cứu áp dụng cơ chế để doanh nghiệp vay
nguồn vốn của WB, ADB và nguồn vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ khác không cần
bảo lãnh của Chính phủ để triển khai các chương trình, dự án lĩnh vực năng lượng
tái tạo, ứng phó biến đổi khí hậu.
- Vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi chỉ sử dụng cho
chi đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.
2. Nguyên tắc sử dụng theo nguồn vốn
- Viện trợ không hoàn lại: Ưu tiên sử dụng để
xóa đói giảm nghèo; các lĩnh vực xã hội; xây dựng chính sách phát triển thể chế
và nguồn nhân lực; chuyển giao kiến thức và công nghệ; phòng, chống, giảm nhẹ rủi
ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu; chuẩn bị các dự án kết cấu hạ tầng
có kỹ thuật, công nghệ phức tạp, dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư
(PPP) hoặc đồng tài trợ cho các dự án sử dụng vốn vay ưu đãi nhằm làm tăng
thành tố ưu đãi của các khoản vay.
- Vốn vay ODA: Ưu tiên sử dụng cho các chương
trình, dự án trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, giáo dục nghề nghiệp, thích ứng
với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, hạ tầng giao thông thiết yếu không có
khả năng thu hồi vốn trực tiếp, có quy mô lớn, mang tính lan tỏa cao, có tính
chất liên vùng, phù hợp quy hoạch, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội
của vùng, miền.
- Vốn vay ưu đãi: Ưu tiên sử dụng cho các dự án
cơ sở hạ tầng quy mô lớn, có khả năng tạo ra nguồn thu để trả nợ; các dự án vay
về để cho vay lại.
- Đối với một số chương trình, dự án quan trọng
cần ưu tiên và không có khả năng tạo nguồn thu để trả nợ hoặc thuộc diện cấp
phát khác, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định sử dụng vốn vay ưu đãi đối với
từng trường hợp cụ thể.
3. Lĩnh vực/dự án ưu tiên: Ưu tiên cho lĩnh vực/nhóm
dự án hỗ trợ thực hiện 3 đột phá trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội
2011 - 2020, cụ thể như sau:
- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, trong đó ưu
tiên hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục, giáo dục nghề nghiệp),
phát triển đô thị thông minh, thủy lợi.
- Nghiên cứu, xây dựng chính sách, thể chế và cải
cách.
- Phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao tri thức
và phát triển công nghệ.
- Giải quyết ô nhiễm và nâng cao chất lượng môi
trường; phòng, chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu
và tăng trưởng xanh.
- Sử dụng làm nguồn vốn đầu tư của Nhà nước
tham gia thực hiện dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP).
4. Nguyên tắc rà soát danh mục các dự án, nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn
- Các bộ ngành và địa phương cân đối, bố trí vốn
cho các dự án trong số vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được giao.
- Bố trí kế hoạch vốn sát với tiến độ thực hiện
và khả năng giải ngân của các dự án theo thứ tự ưu tiên như sau: (i) dự án kết
thúc hiệp định vay trong giai đoạn 2018 - 2020 và không có khả năng gia hạn;
(ii) dự án ô chưa được bố trí kế hoạch trung hạn 2016 - 2020; (iii) dự án có tiến
độ và khả năng giải ngân tốt, các dự án lớn, quan trọng, cấp bách đang chậm giải
ngân do thiếu kế hoạch vốn nước ngoài và vốn đối ứng; (iv) dự án đã ký hiệp định
vay nhưng chưa được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016 - 2020.
- Đối với các dự án không có khả năng giải ngân
hoặc giải ngân thấp, không hiệu quả, cắt giảm vốn để điều chuyển cho các dự án
khác có khả năng giải ngân tốt.
- Vốn dư của các dự án (gồm vốn dư sau đấu thầu,
vốn dư do thay đổi tỷ giá, lãi suất, dự phòng chưa phân bổ và các khoản vốn dư
khác) được sử dụng để tận dụng nguồn vốn có điều kiện vay ưu đãi đã ký kết với
nhà tài trợ, phát huy hiệu quả của chương trình, dự án đang thực hiện nhưng phải
đảm bảo không bổ sung thêm hạn mức kế hoạch vốn nước ngoài trung hạn 2016 -
2020. Không sử dụng vốn dư cho giải phóng mặt bằng, chi trả thuế, tăng cường
năng lực, đào tạo và chi thường xuyên. Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định
việc sử dụng vốn dư đối với từng chương trình, dự án cụ thể.
- Đối với các dự án đã có chủ trương đầu tư hoặc
đã có đề xuất dự án được phê duyệt: Rà soát lại danh mục. Chỉ ký kết hiệp định
những dự án thực sự quan trọng, cấp bách, giải quyết những bức xúc của nền kinh
tế; đã chuẩn bị kỹ trong một thời gian dài hoặc để tận dụng vốn vay giá rẻ còn
lại và giải ngân của những dự án này trong giai đoạn 2018 - 2020 phải trong khả
năng cân đối được nguồn vốn.
- Đối với các đề xuất dự án mới: Việc lựa chọn
và chuẩn bị đề xuất dự án mới phải tuân thủ các quan điểm chủ đạo của Chính phủ
về tầm nhìn, định hướng đối với giai đoạn 2021 - 2025. Tiếp tục lựa chọn, chuẩn
bị các chương trình, dự án ưu tiên cho cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, tiến
hành các thủ tục cần thiết theo quy định để chuẩn bị cho kế hoạch đầu tư công
trung hạn giai đoạn 2021 - 2025.
II. ĐỐI VỚI GIAI ĐOẠN
2021 - 2025
Quan điểm chủ đạo trong định hướng thu hút, sử
dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi giai đoạn 2021 - 2025 như sau:
1. Tránh sự cắt giảm đột ngột vốn vay nước
ngoài: Vốn vay nước ngoài tạo nguồn cung ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán
quốc gia, đáp ứng nhu cầu lớn về nhập khẩu hàng hóa đầu tư của đất nước. Để đảm
bảo nguồn tài chính cho đầu tư phát triển không bị gián đoạn, tránh rủi ro cho
cán cân thanh toán khi việc sụt giảm các khoản vay mới diễn ra đồng thời với
gia tăng chi trả nợ, Chính phủ cần có chiến lược duy trì quan hệ với nhiều đối
tác, tổ chức tài trợ, tránh dừng tất cả các khoản vay nước ngoài cùng một thời
điểm.
2. Để phát huy tác dụng tích cực của vốn vay nước
ngoài, nên định hướng sử dụng như sau:
- Bất kỳ khoản vay mới nào cũng cần được xem
xét hiệu quả kinh tế, phương án tài chính, đánh giá tác động tới kế hoạch đầu
tư công trung hạn, các chỉ tiêu nợ công, ngân sách cũng như khả năng trả nợ
trong tương lai.
- Sử dụng vốn vay nước ngoài tập trung cho một
số lĩnh vực chủ chốt để đảm bảo phát huy được tối đa hiệu quả kinh tế theo quy
mô. Cần có quá trình thẩm định, đánh giá chặt chẽ, khách quan, minh bạch thông
qua xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, lựa chọn dự án theo chuẩn mực quốc tế, phù hợp
với thực tế Việt Nam.
- Ưu tiên sử dụng cho các dự án có hiệu quả
kinh tế - xã hội, trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng gắn với phát triển bền vững,
nhất là các dự án có khả năng tạo nguồn thu ngoại tệ trong trung và dài hạn để
tăng cường năng lực trả nợ cửa quốc gia, ví dụ: các dự án giải quyết nút thắt
cơ bản về hạ tầng (giao thông, đô thị thông minh, năng lượng sạch và năng lượng
tái tạo...), phát triển nông nghiệp thông minh (thủy lợi, ứng dụng khoa học
công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, điện khí hóa nông nghiệp...), kích
thích các ngành hoặc hoạt động xuất khẩu, các dự án đổi mới sáng tạo, chuyển
giao công nghệ.
- Ưu tiên các dự án có tính chất hàng hóa công
cộng, thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước, có hiệu ứng lan tỏa như thích ứng
biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng môi trường, giáo dục, y tế, công nghệ, kỹ
năng.
- Ưu tiên sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi như
là đòn bẩy, thúc đẩy, thu hút đầu tư tư nhân, không sử dụng vốn vay nước ngoài
cho các dự án mà tư nhân quan tâm, có khả năng thực hiện với công nghệ hiệu quả
và chi phí thấp hơn.
- Sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi với vai trò
là vốn mồi, chất xúc tác cho các nguồn vốn trong nước, nhất là vốn đầu tư tư
nhân. Giảm dần tỷ trọng vốn vay nước ngoài trong tổng mức đầu tư dự án.
- Ưu tiên vay về cho vay lại đối với những dự
án có khả năng thu hồi vốn.
Điều 2. Giao
Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục hoàn
thiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi giai đoạn
2021 - 2025 phù hợp với Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 -
2030 và Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025; nghiên cứu đề
xuất Khung Chiến lược đối tác phát triển mới tầm nhìn 2030 làm cơ sở xây dựng
các chương trình, dự án dự kiến sử dụng vốn vay ODA, ưu đãi và các hoạt động
trong lĩnh vực hợp tác phát triển giai đoạn tới.
Điều 3. Quyết
định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan
ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
|
Nơi nhận:
-
Như Điều 3;
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTg, TGĐ Cổng TTĐT, các Vụ: TH, CN, NN, KTTH,
KGVX, PL, QHĐP, TCCB, TCCV, TKBT, Công báo;
- Lưu: VT, QHQT (2).XH104
|
THỦ TƯỚNG
Nguyễn Xuân Phúc
|