Nguyên tắc tổ chức và chế độ làm việc của Ủy ban kiểm tra các cấp theo khoản 1 Điều 7 Quy định 225-QĐ/TW ngày 14/10/2026 như sau:
* Nguyên tắc tổ chức
- Ủy ban kiểm tra được lập từ đảng uỷ trực thuộc cơ sở trở lên, do cấp uỷ cùng cấp bầu, bầu uỷ viên Ủy ban kiểm tra trước, sau đó bầu chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra trong số uỷ viên Ủy ban kiểm tra. Phó chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra do Ủy ban kiểm tra bầu trong số uỷ viên Ủy ban kiểm tra. Việc bầu cử được thực hiện theo Quy chế bầu cử trong Đảng. Trường hợp tổ chức đảng thành lập mới, do chuyển giao, chia tách, hợp nhất, sáp nhập, thực hiện công tác điều động, luân chuyển cán bộ ngành Kiểm tra Đảng thì thí điểm ban thường vụ cấp uỷ cấp trên trực tiếp chỉ định uỷ viên Ủy ban kiểm tra, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm.
- Nhiệm kỳ hoạt động của Ủy ban kiểm tra theo nhiệm kỳ của cấp uỷ cùng cấp. Ủy ban kiểm tra khoá mới điều hành công việc ngay sau khi được bầu, chỉ định và nhận bàn giao từ Ủy ban kiểm tra khoá trước. Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra được ký ban hành văn bản ngay sau khi được bầu hoặc chỉ định.
- Các thành viên Ủy ban kiểm tra cấp dưới phải được ban thường vụ cấp uỷ cấp trên trực tiếp chuẩn y, nếu điều động, luân chuyển thành viên Ủy ban kiểm tra sang công tác khác phải được ban thường vụ cấp uỷ cấp trên trực tiếp đồng ý.
Uỷ viên ủy ban kiểm tra khi có quyết định nghỉ công tác chờ nghỉ hưu, quyết định nghỉ hưu hoặc chuyển vị trí công tác khác, chuyển công tác sang tổ chức đảng khác không cơ cấu uỷ viên Ủy ban kiểm tra, không thực hiện kiêm nhiệm thì đương nhiên thôi thành viên Ủy ban kiểm tra kể từ khi quyết định có hiệu lực thi hành; ban thường vụ cấp uỷ không phải ban hành quyết định thôi tham gia thành viên Ủy ban kiểm tra (kể cả chức danh chủ nhiệm, phó chủ nhiệm).
- Ủy ban kiểm tra phối hợp với ban tổ chức (hoặc ban xây dựng Đảng) của cấp uỷ cùng cấp chuẩn bị nhân sự Ủy ban kiểm tra cấp mình và phối hợp với cấp uỷ cấp dưới chuẩn bị nhân sự Ủy ban kiểm tra cấp dưới (kể cả nhân sự dự kiến chỉ định); giúp cấp uỷ xây dựng, ban hành quy chế làm việc của Ủy ban kiểm tra; tham mưu kiện toàn cơ quan Ủy ban kiểm tra về tổ chức bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện chế độ, chính sách, xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra; tham mưu xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện luân chuyển cán bộ kiểm tra và bố trí công tác đối với cán bộ sau luân chuyển.
Khi cần bổ sung uỷ viên ủy ban kiểm tra, phó chủ nhiệm còn thiếu so với đề án nhân sự được phê duyệt thì ban thường vụ cấp uỷ thực hiện quy trình giới thiệu nhân sự và báo cáo ban thường vụ cấp uỷ cấp trên (qua ủy ban kiểm tra cấp trên) để xem xét, quyết định (không phải xin chủ trương bổ sung số lượng nhân sự còn thiếu).
Khi thay đổi chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra thì phải trao đổi với Ủy ban kiểm tra cấp trên để báo cáo ban thường vụ cấp uỷ xem xét, quyết định, trước khi thực hiện quy trình công tác cán bộ.
- Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Trung ương tham mưu Ban Bí thư quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của cơ quan Ủy ban kiểm tra cấp dưới.
* Chế độ làm việc
Ủy ban kiểm tra thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số, chịu sự lãnh đạo trực tiếp của cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cùng cấp và sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của Ủy ban kiểm tra cấp trên, cụ thể:
- Ủy ban kiểm tra có thể uỷ quyền cho tập thể thường trực Ủy ban (nơi có từ 2 phó chủ nhiệm trở lên) quyết định một số vấn đề cụ thể (theo quy chế làm việc của Ủy ban và quy định chế độ làm việc của cơ quan Ủy ban kiểm tra). Thường trực Ủy ban gồm chủ nhiệm và các phó chủ nhiệm. Đối với Ủy ban Kiểm tra Quân uỷ Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Đảng uỷ Công an Trung ương, thường trực Ủy ban kiểm tra gồm chủ nhiệm, các phó chủ nhiệm và các uỷ viên chuyên trách.
- Chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Điều lệ Đảng và quy chế làm việc; xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát, định kỳ báo cáo cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ về kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quyết định, quy định, kết luận của cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, việc thực hiện quy chế làm việc của Ủy ban kiểm tra và các nhiệm vụ do cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ giao; chịu sự kiểm tra, giám sát của cấp uỷ.
- Làm việc dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của Ủy ban kiểm tra cấp trên trong việc:
+ Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Điều lệ Đảng, của Trung ương và hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
+ Phương hướng, nhiệm vụ, nghiệp vụ công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng; việc tham mưu và xây dựng nội dung, chương trình kiểm tra, giám sát chuyên đề hằng năm.
+ Báo cáo, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung kiểm tra, giám sát mà ủy ban kiểm tra cấp trên đang tiến hành.
+ Tuyên truyền, phổ biến công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
+ Khi cần thiết, ủy ban kiểm tra cấp trên trực tiếp chỉ đạo giải quyết một số vấn đề cụ thể trong việc thực hiện nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của cấp uỷ, tổ chức đảng, Ủy ban kiểm tra cấp dưới.
5