DanLuat
Chào mừng bạn đến với Dân Luật . Để viết bài Tư vấn, Hỏi Luật Sư, kết nối với Luật sư và chuyên gia, … Bạn vui lòng ĐĂNG KÝ TÀI KHOẢN.
×

Thêm câu phản hồi

Phân biệt ân xá, đặc xá, đại xá? Tha tù trước thời hạn có điều kiện có phải là đặc xá không?

Avatar

 

Làm thế nào để phân biệt ân xá, đặc xá và đại xá? Biện pháp tha tù trước thời hạn có điều kiện có phải là đặc xá không? Bài viết sau đây sẽ giải đáp các thắc mắc trên.

Phân biệt ân xá, đặc xá, đại xá?

Hiện nay pháp luật không quy định cụ thể về khái niệm của ân xá, tuy nhiên có thể hiểu ân xá là đặc ân của nhà nước trong việc miễn giảm trách nhiệm hình sự hoặc hình phạt đối với người phạm tội, thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước ta đối với những người phạm tội, mở ra cho những người phạm tội khả năng ăn năn hối cải, cải tạo, giáo dục trở thành người có ích cho xã hội và nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng. 

Ân xá được thực hiện với hai hình thức là đại xá và đặc xá. Theo đó, đặc xá và đại xá được phân biệt như sau:

Tiêu chí phân biệt

Đặc xá

Đại xá

Khái niệm

Đại xá là sự khoan hồng của Nhà nước nhằm tha tội hoàn toàn cho một số loại tội phạm nhất định với hàng loạt người phạm tội nhân sự kiện quan trọng trong đời sống chính trị của đất nước.

Đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt.

(Khoản 1 Điều 3 Luật Đặc xá 2018)

Bản chất

Là một chính sách khoan hồng của Nhà nước, trong đó thực hiện việc không truy cứu trách nhiệm hình sự, tha tội hoàn toàn cho một số loại tội phạm hoặc nhiều người phạm tội nhất định không phân biệt họ đang chấp hành hình phạt, đã bị truy tố hay xét xử hay chưa

Là việc miễn chấp hành hình phạt cho người đang bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân để họ có thể được tha tù, không phải chấp hành hình phạt tù nữa, ra tù sớm hơn thời gian mà họ phải chấp hành theo bản án, quyết định của Tòa án. Việc đặc xá chỉ được thực hiện khi nhân những dịp lễ quan trọng của đất nước hoặc trường hợp đặc biệt với những điều kiện nhất định.

Thẩm quyền quyết định

Quốc hội

(Khoản 11 Điều 70 Hiến pháp 2013)

Chủ tịch nước

(Khoản 3 Điều 88 Hiến pháp 2023)

Đối tượng

Người phạm tội trong giai đoạn đã hoặc chưa bị truy tố, xét xử, thi hành án.

Áp dụng cho người phạm tội đang trong giai đoạn thi hành án phạt tù (tù có thời hạn, tù chung thân).

Phạm vi áp dụng

Chỉ loại trừ đối với một số tội phạm nguy hiểm mà nếu đại xá sẽ ảnh hưởng lớn đến trật tự xã hội và an ninh quốc gia.

Áp dụng cho người phạm tội cụ thể theo tình hình thực tiễn. Phải đáp ứng một số điều kiện mới được đề nghị đặc xá

Điều kiện

Phụ thuộc vào tình hình kinh tế, chính trị xã hội, diễn biến tội phạm

Đáp ứng quy định tại Điều 11 Luật Đặc xá năm 2018

Cơ sở ra quyết định

Thường được đưa ra trong phiên họp Quốc hội và được các đại biểu thống nhất thông qua.

Người đề nghị đặc xá phải đáp ứng được điều kiện quy định và có đơn đề nghị đặc xá gửi đến Chủ tịch nước.

Hậu quả pháp lý

Người phạm tội đang ở giai đoạn điều tra, truy tố hay xét xử đều được miễn trách nhiệm hình sự

- Nếu đã bị tuyên hình phạt, đang chấp hành hình phạt thì được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại và được xóa án tích

- Nếu đã chấp hành xong hình phạt hay các quyết định khác của Tòa án thì được xóa án tích

Người được đặc xá được miễn chấp hành hình phạt còn lại nhưng không được xóa án tích ngay như người được quyết định đại xá và vẫn có tiền án trong lý lịch tư pháp.

Như vậy, ân xá là đặc ân của nhà nước nhằm thể hiện chính sách khoan hồng đối với người phạm tội. Ân xá được thể hiện qua hai hình thức là đặc xá và đại xá.

Tha tù trước thời hạn có điều kiện có phải là đặc xá không?

Như đã phân tích tại phần trên. Đặc xá là việc tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt. Để được đặc xá, người phạm nhân cũng phải đáp ứng các điều kiện nhất định. Tuy nhiên, tha tù trước thời hạn có điều kiện và đặc xá là hai hình thức khác nhau.

Theo Điều 1 Nghị quyết 01/2018/NQ-HĐTP, tha tù trước thời hạn có điều kiện là biện pháp được Tòa án áp dụng đối với người đang chấp hành án phạt tù khi có đủ các điều kiện theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, xét thấy không cần buộc họ phải tiếp tục chấp hành án phạt tù tại cơ sở giam giữ.

Đồng thời, theo Điều 5, Điều 7 Thông tư liên tịch 04/2018/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC, cơ quan có thẩm quyền quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện là  Tòa án nhân dân cấp tỉnh; Tòa án quân sự cấp quân khu nơi phạm nhân đang chấp hành án phạt tù.

Như vậy, đặc xá và tha tù trước thời hạn có điều kiện là hai hình thức khác nhau. Mặc dù kết quả là các đối tượng đều sẽ được tha tù trước thời hạn nhưng đối tượng của đặc xá là người phạm tội trong giai đoạn đã hoặc chưa bị truy tố, xét xử, thi hành án, còn đối tượng của tha tù trước thời hạn có điều kiện là người đang chấp hành án phạt tù.

  •  525
  •  Cảm ơn
  •  Phản hồi

Chủ đề đang được đánh giá

1 Lượt cảm ơn
câu phản hồi
Click vào bảng để xem hiển thị đầy đủ thông tin

Bạn vui lòng đăng nhập hoặc Đăng ký tại đây để tham gia thảo luận

Loading…