Bản án về tội mua bán trái phép chất ma túy số 516/2023/HS-PT

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

BẢN ÁN 516/2023/HS-PT NGÀY 12/07/2023 VỀ TỘI MUA BÁN TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY

Ngày 12 tháng 7 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự phúc thẩm thụ lý số 387/2023/TLPT-HS ngày 11 tháng 4 năm 2023 đối với bị cáo Sùng Seo H, do có kháng cáo của bị cáo đối với Bản án hình sự sơ thẩm số 15/2023/HS-ST ngày 03 tháng 3 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai.

- Bị cáo có kháng cáo:

Sùng Seo H, sinh ngày 11/02/1979 tại huyện S, tỉnh Lào Cai; Giới tính: Nam; Nơi ĐKHKTT: Tổ dân phố P, thị trấn S, huyện S, tỉnh Lào Cai; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: HMông; Tôn giáo: Không; Nghề nghiệp: Lao động tự do; Trình độ văn hóa: 5/12; Con ông Sùng Seo P (đã chết) và bà Ly Thị S, sinh năm 1947; Có vợ là Ly Thị M, sinh năm 1983 và có 02 con, con lớn sinh năm 2004, con nhỏ sinh năm 2006; Tiền án, tiền sự: Chưa; Nhân thân: Ngày 09/9/1998 bị Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai xét xử và xử phạt 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thử thách 36 tháng về tội Bắt giữ người trái pháp luật và Cưỡng đoạt tài sản công dân tại Bản án hình sự phúc thẩm số 14/HSPT (đã chấp hành xong, được xóa án tích); Bị cáo bị bắt tạm giữ, tạm giam từ ngày 27/6/2022. Hiện đang tạm giam tại Trại tạm giam tỉnh Lào Cai. Có mặt.

- Người bào chữa cho bị cáo: Bà Hoàng Thị Diễm H1 - Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh L; Có mặt.

- Người phiên dịch tiếng H’Mông: Ông Lý Seo M1 – Cán bộ Ban dân vận huyện B, tỉnh Lào Cai; Có mặt.

Ngoài ra, trong vụ án còn có 02 bị cáo không có kháng cáo và không bị kháng cáo, kháng nghị, Tòa án không triệu tập.

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên toà, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Do quen biết với Sùng Seo H từ trước và biết H có ma túy bán, ngày 25/6/2022, Đ một mình đi xe mô tô đến nhà H hỏi “anh có ma túy ngựa không bán cho em 500.000 đồng”, H nói “có”. Đ lấy 500.000 đồng đưa cho H, H vào nhà lấy 01 gói nilon bên trong có 10 viên ma túy tổng hợp đưa cho Đ, Đ đem về nhà sử dụng hết 08 viên, còn lại 02 viên Đại gói bằng giấy bạc cất giấu trên người.

Ngày 27/6/2022, Đ bị Công an mời lên làm việc đã tự giác giao nộp cho Công an và khai mua số ma túy trên của Sùng Seo H. Mở rộng điều tra, Công an huyện B bắt khẩn cấp, khám xét nơi ở và khởi tố đối với Sùng Seo H về tội Mua bán trái phép chất ma túy.

Quá trình điều tra ban đầu Sùng Seo H và Ly Thị M khai nhận: H và M là vợ chồng đều nghiện ma túy, loại ma túy thường sử dụng là Heroine và ma túy tổng hợp. H và M thường đi mua ma túy của một người đàn ông tên N (tức N1) khoảng 50 tuổi nhà ở xã C, huyện S, tỉnh Lào Cai. Trung bình khoảng 03 ngày H cùng M lại đi mua ma túy, mỗi lần từ 2.000.000 đến 3.000.000 đồng về để sử dụng và bán lẻ cho người nghiện. Có lần H bị đau tay không đi xe được có nhờ M chở đi vào nhà N1 để mua ma túy về để sử dụng. Sau khi N1 bị bắt về tội mua bán ma túy trong một vụ án khác thì H và M thường mua ma túy của người đàn ông quen ở nhà N1, mỗi lần mua khoảng 3.000.000 đồng về để sử dụng. Ngày 23, 24/6/2022 người đàn ông ở nhà N1 mang ma túy đến bán cho H. H đã mua 04 gói ma túy tổng hợp với giá là 14.000.000 đồng và 01 gói Heroine giá 2.500.000 đồng để sử dụng và bán kiếm lời. Ngày 25/6/2022, H đã bán cho Đ 10 viên ma túy với giá 500.000 đồng, sau khi bán ma túy cho Đ thì H có nói cho M biết, số ma túy H và M khai mua của N1 đã sử dụng và bán lẻ hết, Cơ quan điều tra không thu giữ để làm rõ được.

Sau đó H và M đã thay đổi lời khai: H khai trước ngày bị bắt khoảng 10 ngày H gặp người đàn ông quen ở nhà N1 khoảng 50 tuổi, không biết họ tên, địa chỉ ở chợ P2, thị trấn S hỏi mua ma túy tổng hợp, người đàn ông này hẹn ngày hôm sau sẽ gặp nhau ở khu vực bờ hồ, thị trấn S cách nhà H khoảng 200 đến 300 mét để mua bán ma túy. Theo hẹn H đi bộ từ nhà đến gặp người đàn ông này mua được 04 túi ma túy tổng hợp với giá 14.000.000 đồng, H đem về nhà chia 04 gói ma túy thành 06 gói cất ở túi quần mặc trên người. Hai ngày sau, H gặp người đàn ông này ở chợ P2, thị trấn S mua thêm 01 gói Heroine với giá 2.500.000 đồng. Sau khi mua được toàn bộ số ma túy trên H nói cho M biết là mua của người đàn ông ở nhà N1 về để sử dụng và bán để kiếm lời, M nghe thấy nhưng không nói gì. Hàng ngày H đều lấy số ma túy này để sử dụng, mỗi ngày sử dụng khoảng 3 lần mỗi lần khoảng 4 đến 5 viên ma túy tổng hợp, H tự nghiền nhỏ, trộn với một ít Heroine rồi dùng bật lửa hơ bên dưới giấy bạc để hít, sử dụng xong số ma túy còn lại Hồng gói lại để trên đầu giường M tự lấy sử dụng không hỏi H, việc H chuẩn bị ma túy để sử dụng là do H tự làm, không rủ M sử dụng ma túy, không cho M ma túy để sử dụng. Ngày 25/6/2022, H đã bán cho Đ 10 viên ma túy giá 500.000 đồng, sau khi bán ma túy H có nói cho M biết.

Còn Ly Thị M khai: Trước đó do H bị đau tay không điều khiển xe được H có nhờ M chở vào nhà N1 để mua ma túy khoảng hai lần. Số ma túy này H và M đã sử dụng hết; số ma túy Cơ quan điều tra thu giữ là do H mua của người đàn ông ở nhà N1 mang về nhà mới nói cho M biết, còn trước đó M không biết H mua ở đâu, giá cả bao nhiêu, M không tham gia vào việc bán ma túy cùng với H, việc H đi mua ma túy về để bán cũng không bàn bạc gì với M. Hàng ngày Mai thấy H lấy ma túy ra để sử dụng, mỗi lần sử dụng xong H đều cất giấu ma túy ở trên người và để số ma túy còn thừa ở trên đầu giường M tự lấy sử dụng không hỏi H, M chưa bao giờ được H rủ sử dụng ma túy và cho ma túy để sử dụng. Việc M biết H mua ma túy về để sử dụng và bán cho Đ nhưng không can ngăn, trình báo với cơ quan chức năng là do sợ H bị Công an bắt đi tù M không có ma túy để sử dụng. Cơ quan điều tra đã nhiều lần lấy lời khai của M để đấu tranh làm rõ hành vi phạm tội cùng với H nhưng M vẫn giữ nguyên lời khai và khẳng định số ma túy Cơ quan điều tra thu giữ là do H tự đi mua về mới nói cho M biết. M không tham gia bán ma túy cùng H cũng như không cất giấu ma túy giúp H. Tại bản kết luận giám định số 174/KL- GĐMT ngày 30 tháng 6 năm 2022 của Phòng K Công an tỉnh L kết luận: 0,20 gam viên nén hình tròn, màu hồng thu giữ của Đ gửi giám định là loại chất ma túy Methamphetamine.

Tại bản kết luận giám định số 175/KL- GĐMT ngày 05 tháng 7 năm 2022 của Phòng K Công an tỉnh L kết luận: Mẫu các viên nén hình tròn, màu đỏ thu giữ của H có khối lượng 83,76 gam đều là loại chất ma túy Methamphetamine; Các viên nén hình tròn, màu xanh có khối lượng là 1,94 gam không tìm thấy chất ma túy; Mẫu các cục chất bột khô, màu trắng có khối lượng 9,03 gam là loại chất ma túy Heroine.

Tại bản án hình sự sơ thẩm số 15/2023/HS-ST ngày 03 tháng 3 năm 2023, Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai đã quyết định:

Căn cứ điểm h khoản 3, khoản 5 Điều 251, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Sùng Seo H 18 (mười tám) năm 09 (chín) tháng tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị cáo bị bắt tạm giữ 27/6/2022. Phạt bổ sung bị cáo Sùng Seo H số tiền là 22.311.000 (Hai mươi hai triệu ba trăm mười một nghìn) đồng nộp ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về tội danh và hình phạt đối với các bị cáo Nguyễn Ngọc Đ1, Ly Thị M, quyết định xử lý vật chứng, án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 15/3/2023, bị cáo Sùng Seo H có đơn kháng cáo với đề nghị thay đổi tội danh, từ đó giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo mặc dù thừa nhận số ma túy thu giữ của bị cáo là do bị cáo tự mua về để sử dụng nhưng không thừa nhận hành vi bán trái phép chất ma túy cho Nguyễn Ngọc Đ1, tuy nhiên, bị cáo vẫn đề nghị HĐXX xem xét chấp nhận kháng cáo, giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án: Bị cáo bị truy tố, xét xử về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo điểm h khoản 3, khoản 5 Điều 251 Bộ luật hình sự là đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật, không oan. Trên cơ sở căn cứ tính chất, mức độ, hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo thì mức án Tòa án cấp sơ thẩm đã xử phạt bị cáo là có căn cứ, đúng quy định pháp luật, không nặng. Từ những phân tích, nhận định nêu trên, đề nghị HĐXX không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Lý A M2 và giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm về hình phạt đối với bị cáo.

Người bào chữa cho bị cáo trình bày: Bị cáo có nhân thân tốt, bản thân chưa có tiền án, tiền sự; là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, thiếu hiểu biết pháp luật; quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; việc bị cáo không thừa nhận hành vi Mua bán trái phép chất ma túy là do nhận thức pháp luật của bị cáo còn hạn chế, bị cáo vẫn thừa nhận số ma túy thu giữ là của bị cáo, vì vậy đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử (HĐXX) nhận định như sau:

[1]. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Sùng Seo H mặc dù thừa nhận số ma túy thu giữ của bị cáo là do bị cáo tự mua về để sử dụng nhưng không thừa nhận hành vi bán trái phép chất ma túy cho Nguyễn Ngọc Đ1. Lời khai của bị cáo là không có cơ sở chấp nhận bởi lẽ:

Tại Biên bản nhận dạng ngày 28/6/2022 đối với bị cáo Sùng Seo H thể hiện: Sùng Seo Hồng sau khi quan sát những người được đưa ra để nhận dạng với khoảng cách 0,5m trong vòng 05 giây đã nhận ra Nguyễn Ngọc Đ1 là người đã mua ma túy của H; Sùng Seo H trình bày bản thân là người nghiện ma túy, thường xuyên mua ma túy về để tàng trữ sử dụng dần, đồng thời bán lẻ cho các con nghiện đến mua để kiếm lời; bản thân bị cáo đã trực tiếp bán ma túy cho Nguyễn Ngọc Đ1 và khẳng định Đ1 chính là người mua 05 viên ma túy tổng hợp của bị cáo với giá 500.000 đồng. Tương tự, tại Biên bản nhận dạng ngày 28/6/2022 đối với bị cáo Nguyễn Ngọc Đ1 cũng thể hiện Sùng Seo H chính là người bán ma túy cho Nguyễn Ngọc Đ1. Tại các bản tự khai, bản tường trình, biên bản ghi lời khai, biên bản hỏi cung bị can đối với Nguyễn Ngọc Đ1 (BL 127 – 141) đều có nội dung thống nhất thể hiện Sùng Seo H là người đã bán trái phép 05 viên ma túy tổng hợp cho Nguyễn Ngọc Đ1 với giá 500.000 đồng vào ngày 25/6/2022. Lời khai của Nguyễn Ngọc Đ1 phù hợp với lời khai ban đầu của Sùng Seo H (BL 196 - 197) thể hiện bị cáo mua ma túy về để sử dụng dần và bán lại ma túy cho các con nghiện khác với mục đích để kiếm lời; bị cáo có bán ma túy cho Nguyễn Ngọc Đ1 nhiều lần, lần gần nhất là tối ngày 25/6/2022 (BL 198 – 228). Lời khai của Sùng Seo H còn phù hợp với lời khai của Ly Thị M là vợ của bị cáo, cũng đồng thời là bị cáo trong vụ án, cụ thể như sau: Tại Biên bản ghi lời khai ngày 27/6/2022 thể hiện: “Bản thân tôi biết rõ hành vi bán ma túy trái phép của chồng tôi” (BL 307); Biên bản hỏi cung bị can ngày 06/7/2022 thể hiện: “trước khi bị khám xét vài ngày, tôi không nhớ ngày cụ thể, chỉ nhớ vào một buổi tối thì có một người đến nói chuyện với chồng tôi. Tôi không để ý nói chuyện gì, sau khi người đó đi về, tôi được chồng tôi nói có người đến mua ma túy về sử dụng” (BL 312); Biên bản hỏi cung bị can ngày 08/7/2022 thể hiện: “Quá trình sống cùng chồng, do các con nghiện biết hai vợ chồng tôi nghiện ma túy nên thường xuyên có đến đặt vấn đề để chồng tôi bán lẻ ma túy. Chồng tôi có hỏi tôi việc có người đến mua ma túy có bán hay không? Tôi biết chồng tôi bán ma túy, nhưng không rõ mua ma túy như nào, bán ra giá bao nhiêu, bán cho ai nên tôi im lặng không trả lời để tùy chồng tôi quyết định” (BL 317)… Như vậy, lời khai nhận hành vi phạm tội ban đầu của bị cáo Sùng Seo H phù hợp với lời khai của các bị cáo Nguyễn Ngọc Đ1, Ly Thị M trong quá trình điều tra và kết quả phục cung sau khi trả hồ sơ điều tra bổ sung tại các bản tự khai, biên bản lấy lời khai, biên bản hỏi cung, biên bản đối chất có sự tham gia của các điều tra viên, kiểm sát viên, người bào chữa cho các bị cáo, người phiên dịch là hoàn toàn khách quan và phản ánh đúng diễn biến sự việc; phù hợp với Biên bản bắt người phạm tội quả tang, Biên bản niêm phong đồ vật, tài liệu bị tạm giữ; Biên bản khám xét khẩn cấp; các Kết luận giám định cùng các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở để kết luận:

Khoảng 10 ngày trước khi bị bắt (27/6/2022), Sùng Seo H đã có hành vi mua của một người đàn ông (không rõ tên, tuổi, địa chỉ) 04 túi ma túy Methamphetamine có (khối lượng 83,76 gam) với giá 14.000.000 đồng và 01 túi ma túy Heroine (khối lượng 9,03 gam) với giá 2.500.000 đồng với mục đích để bán kiếm lời. Ngày 25/6/2022, Nguyễn Ngọc Đ1 đến nhà Sùng Seo H mua 10 viên ma túy Methamphetamine (khối lượng 0,20 gam) với giá 500.000 đồng để sử dụng, khi Đ1 còn đang tàng trữ trên người 02 viên ma túy Methamphetamine thì bị phát hiện bắt giữ.

Vì vậy, Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai xét xử bị cáo Sùng Seo H về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm h khoản 3 Điều 251 Bộ luật hình sự là đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, xét thấy có cơ sở cho rằng 83,76g Methamphetamine và 9,03 gam Heroine thu giữ tại nhà bị cáo vừa được dùng để bán kiếm lời vừa được dùng để sử dụng cho bản thân bị cáo H và bị cáo M, Tòa án cấp sơ thẩm quy kết toàn bộ lượng ma túy này bị cáo sử dụng để mua bán trái phép là bất lợi cho bị cáo. HĐXX sẽ căn cứ vào lượng ma túy cũng như tính chất của hành vi mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy để giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo.

[2]. Mặc dù vậy, hành vi của bị cáo là rất nguy hiểm, đã xâm phạm trực tiếp tới chế độ quản lý độc quyền của Nhà nước về các chất ma túy, là nguyên nhân dẫn tới nhiều loại tội phạm khác; Bị cáo có nhân thân xấu, bản thân đã từng bị xét xử và được hưởng sự khoan hồng của pháp luật nhưng bị cáo không rút kinh nghiệm bản thân, lấy đó làm bài học để tu dưỡng trở thành công dân tốt mà còn tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, mặc dù đã được xóa án tích nhưng thể hiện thái độ coi thường pháp luật; Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng đúng và đủ tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự do tại phiên tòa sơ thẩm gia đình bị cáo có xuất trình huy chương hạng nhất của ông Sùng Văn P1 là bố đẻ bị cáo; Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo tiếp tục quanh co, không thừa nhận hành vi phạm tội nên tiếp tục không được hưởng tình tiết giảm nhẹ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự nên mặc dù giảm nhẹ hình phạt nhưng HĐXX vẫn cần xử phạt bị cáo mức hình phạt nghiêm khắc mới có tác dụng răn đe, giáo dục riêng bị cáo và phòng ngừa chung tội phạm.

[3] Về án phí: Do kháng cáo được chấp nhận một phần nên bị cáo Sùng Seo H không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

1. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự;

Chấp nhận một phần kháng cáo của bị cáo, sửa Bản án hình sự sơ thẩm số 15/2023/HS-ST ngày 03 tháng 3 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai về hình phạt đối với bị cáo Sùng Seo H, cụ thể:

Căn cứ điểm h khoản 3, khoản 5 Điều 251, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Sùng Seo H 17 (mười bảy) năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị cáo bị bắt tạm giữ 27/6/2022. Phạt bổ sung bị cáo Sùng Seo H số tiền là 22.311.000 (Hai mươi hai triệu ba trăm mười một nghìn) đồng nộp ngân sách nhà nước.

2. Về án phí: Bị cáo Sùng Seo H không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật từ ngày tuyên án./.