Bản án về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản số 42/2023/HS-ST

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ

BẢN ÁN 42/2023/HS-ST NGÀY 28/09/2023 VỀ TỘI LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN

Trong ngày 28/9/2023 tại trụ sở Toà án nhân dân huyện T, tỉnh P, Toà án nhân dân huyện T đưa ra xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số: 45/2023/HS-ST ngày 30 tháng 8 năm 2023 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 47/2023/QĐXXST-HS ngày 14 tháng 9 năm 2023; đối với bị cáo:

Đỗ Mạnh T; sinh ngày 19/6/1998 tại huyện Thanh Thuỷ, tỉnh P; Giới tính: Nam; Hộ khẩu thường trú + chỗ ở: Khu 1, xã Đoan Hạ, huyện Thanh Thuỷ, tỉnh P; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; Tôn giáo: Không; Trình độ học vấn: 11/12; Nghề nghiệp: Lao động tự do; Con ông: Đỗ Đình Quyền, sinh năm 1978; Con bà: Nguyễn Thị Toan, sinh năm 1978; Vợ Nguyễn Thị Hằng, sinh năm 2000; Con: Có 02 con, con lớn sinh năm 2018 và con nhỏ sinh năm 2020; Gia đình có 2 anh em, bị cáo là con thứ nhất;

Tiền án: Không;

Tiền sự: Ngày 21/01/2022, UBND huyện T xử phạt vi phạm hành chính đối với Đỗ Mạnh T về hành vi Đánh bạc trái phép theo Quyết định số 148/QĐ-XPVPHC. Hình thức phạt tiền, mức phạt 1.500.000 đồng, bị cáo chưa chấp hành nộp phạt.

Bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú. Ngày 29/8/2023 bị cáo bị Cơ quan Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hoá tạm giam theo Lệnh tạm giam số 40/LTG –ĐCSHS ngày 29/8/2023 trong vụ án khác. (Bị cáo có mặt tại phiên toà).

- Người bị hại: Chị Trần Thị L – sinh năm 1994 Địa chỉ: Tiểu khu Vườn Đào, thị trấn Nông trường C, huyện C, tỉnh S. (Vắng mặt)

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Do có nhu cầu mua rơm cuộn để chăn nuôi bò sữa, tối ngày 19/3/2023, chị Trần Thị L, sinh năm 1994, nơi cư trú: Tiểu khu Vườn Đào, thị trấn nông trường C, huyện C, tỉnh S, sử dụng điện thoại truy cập vào mạng xã hội Facebook, tên tài khoản “Trần L” đăng tin vào hội nhóm “Mua bán rơm cuộn” tìm mua rơm và để lại số điện thoại liên hệ là 0943.818.xxxx. Khoảng 19 giờ 30 phút cùng ngày, Đỗ Mạnh T, sinh năm 1998, nơi cư trú: Khu 1, xã Đoan Hạ, huyện T, tỉnh P truy cập vào mạng Facebook vào hội nhóm “Mua bán rơm cuộn” và đọc được tin của chị L, T nảy sinh ý định lừa bán rơm cho chị L để lấy tiền tiêu sài cá nhân. T sử dụng điện thoại Iphone 7 plus màu đen, lắp sim số 0981.816.xxxx gọi đến số 0943.818.xxxx của chị L, T nói với chị L mình có rơm cuộn bán với giá 45.000 đồng/ cuộn và T có kho rơm ở tỉnh Bắc Giang. Chị L trao đổi và đồng ý mua 400 cuộn rơm của T với giá 45.000 đồng/cuộn. T yêu cầu chị L chuyển khoản trước số tiền 18.000.000 đồng, chị L nói với T sẽ chuyển tiền khi xe của chị đến bốc rơm. T đồng ý. Sau khi thỏa thuận mua rơm với T, chị L vào mạng Facebook đăng tìm xe chở 400 cuộn rơm từ Bắc Giang về C và thuê được xe tải của anh Đinh Bá Đ, sinh năm 1994, trú tại bản Nà Sài, xã Hua Păng, huyện C, tỉnh S nhận chở rơm. Khoảng 07 giờ 35 phút, ngày 20/3/2023, chị L gọi điện cho T hỏi địa chỉ kho rơm và gửi cho T số điện thoại của anh Đ để T trực tiếp liên hệ với lái xe chỉ đường đến kho rơm của T để bốc rơm.

T sử dụng điện thoại vào mạng Facebook, đăng nhập tài khoản “Đỗ Mạnh T” vào hội nhóm “Mua bán rơm cuộn” tìm người bán rơm, T thấy tài khoản Facebook của chị Nguyễn Thị Hoa, sinh năm 1989, trú tại thôn Phù Thượng, xã Thắng Lợi, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên đăng bài có rơm bán kèm số điện thoại, T gọi điện thoại từ số 0981.816.xxxx đến số 0961.019.216 của chị Hoa hỏi mua rơm, chị Hoa báo giá 52.000 đồng/cuộn. T đồng ý mua. Khoảng 15 giờ 50 phút, ngày 20/3/2023, T gọi điện thoại từ số 0981.816.xxxx đến số 0332.569.xxx của anh Đ hướng dẫn anh Đ điều khiển xe đến khu công nghiệp Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh để bốc rơm, anh Đ đi gần đến nơi thì T gọi điện lại bảo anh Đ quay sang kho rơm tại xã Thắng Lợi, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Khoảng 17 giờ 26 phút cùng ngày, T gọi điện bảo chị Hoa gửi vị trí kho rơm cho T qua ứng dụng Zalo, ngay sau đó T gửi vị trí kho rơm của chị Hoa qua ứng dụng Zalo, đồng thời gửi số điện thoại của chị Hoa cho anh Đ. Anh Đ điều khiển xe đến kho rơm của chị Hoa theo vị trí T gửi. Khoảng 18 giờ, T nhắn tin qua ứng dụng Zalo nói với chị L “8 giờ xe sang đến nơi, chị chuyển tiền em mới cho bốc rơm”, chị L trả lời “bao giờ xe sang em chuyển”. Đến khoảng 19 giờ 35 phút, T nhắn tin qua ứng dụng Zalo cho Nguyễn Văn C, sinh năm 2004, trú tại khu 2, xã Đoan Hạ, huyện T, tỉnh P (là bạn của T) hỏi mượn số tài khoản ngân hàng của anh C để nhận chuyển khoản số tiền 18.000.000 đồng. Anh C đồng ý gửi số tài khoản ngân hàng cho T. Khoảng hơn 20 giờ, ngày 20/3/2023, xe của anh Đ đến gần kho rơm, anh Đ gọi điện thoại cho chị Hoa để bốc rơm, lúc đó T nhắn tin bảo chị Hoa “xe đến báo em”, chị Hoa nhắn tin với T “xe đã về tới nơi” và gửi số tài khoản ngân hàng của chị cho T.

Khi được chị Hoa thông báo xe do chị L thuê đã về đến kho bốc rơm, T nhắn tin yêu cầu chị L chuyển khoản số tiền 18.000.000 đồng, đồng thời gửi số tài khoản ngân hàng của anh C cho chị L. Chị L gọi điện video qua ứng dụng Zalo cho anh Đ hỏi xe đến nơi bốc rơm chưa, anh Đ trả lời xe đang bốc rơm. Đến 20 giờ 45 phút, chị L đã chuyển số tiền 18.000.000 từ số tài khoản 41210000110099 tại ngân hàng BIDV đến số tài khoản 10487633xxxxx mang tên Nguyễn Văn C tại Ngân hàng Vietinbank. Sau khi nhận số tiền 18.000.000 đồng vào tài khoản, anh C đã chuyển cho T vào số tài khoản 271720718xxxxx mang tên Đỗ Mạnh T tại Ngân hàng Agribank. Khi nhận được số tiền 18.000.000 anh C chuyển, T không trả tiền cho chị Hoa và tắt điện thoại liên lạc. Lúc này, chị Hoa đã bốc lên xe anh Đ được 282 cuộn rơm và yêu cầu anh Đ trả tiền mua rơm, anh Đ gọi điện bảo chị L trả tiền mua rơm cho chị Hoa, chị L nói đã chuyển số tiền 18.000.000 để mua rơm cho T. Sau đó, chị L, chị Hoa và anh Đ gọi điện thoại cho T nhưng đều không liên lạc được. Lúc này, chị L phải nhờ anh Đ trả chị Hoa tiền rơm đã bốc lên xe và chở rơm về huyện C. Sau khi chiếm đoạt được số tiền 18.000.000 đồng của chị L, T đã tiêu sài cá nhân hết, chị L nhiều lần liên lạc yêu cầu T trả lại số tiền 18.000.000 đồng nhưng T không trả cho chị L.

Về động cơ, mục đích: Bị cáo vì muốn có tiền để tiêu sài cá nhân nên đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đối với chiếc điện thoại Iphone 7 plus, màu đen, lắp sim số 0981.816.xxxx, là công cụ, phương tiện để T thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo đã làm mất nên Cơ quan điều tra không thu giữ được.

Về điều kiện kinh tế của bị cáo: Quá trình điều tra xác định, bị cáo Đỗ Mạnh T sống cùng gia đình, bản thân chỉ có đồ dùng sinh hoạt cá nhân, không có tài sản riêng có giá trị.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện T đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Đỗ Mạnh T về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Khoản 1, Điều 174 Bộ luật hình sự;

Bản cáo trạng số 45/CT-VKSTT ngày 25 tháng 8 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện T, tỉnh P truy tố bị cáo Đỗ Mạnh T về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự;

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

*Căn cứ: Khoản 1, Điều 174; Điểm b,i, s Khoản 1, Điều 51; Điều 38 Bộ luật hình sự.

*Tuyên bố: Đỗ Mạnh T phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”;

*Xử phạt: Bị cáo Đỗ Mạnh T từ 06 tháng tù đến 09 tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày bị cáo đi thi hành án.

*Về hình phạt bổ sung: Miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo theo quy định tại Khoản 5, Điều 174 BLHS.

*Về trách nhiệm dân sự: Xác nhận bị cáo Đỗ Mạnh T đã trả cho bị hại chị Trần Thị L số tiền 18.000.000 đồng(Mười tám triệu đồng) theo giấy biên nhận ngày 27/7/2023.

*Về án phí: Bị cáo Đỗ Mạnh T phải chịu 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Tại phiên toà, bị cáo Đỗ Mạnh T đồng ý với bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Thanh Thuỷ, tỉnh P. Bị cáo xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

1. Về tố tụng: Về hành vi, Quyết định tố tụng của cơ quan điều tra Công an huyện Thanh Thuỷ, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Thanh Thuỷ, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền về trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại gì về hành vi, Quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Người Bị hại vắng mặt tại phiên tòa, Kiểm sát viên, bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vắng mặt họ. Xét thấy người bị hại đã có lời khai thể hiện trong hồ sơ và việc vắng mặt của họ không gây trở ngại cho việc xét xử vụ án nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 292 Bộ luật tố tụng hình sự để tiếp tục xét xử vụ án là phù hợp.

2. Về nội dung vụ án:

[1] Tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa, bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình. Lời khai nhận tội của bị cáo phù hợp với lời khai của bị hại và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Do đó Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận:

Ngày 20/3/2023, tại Khu 1, xã Đoan Hạ, huyện T, tỉnh P, Đỗ Mạnh T đã có hành vi dùng thủ đoạn gian dối, với hình thức thông qua mạng xã hội đưa ra thông tin không đúng sự thật về việc bản thân có Rơm cuộn bán để chiếm đoạt của chị Trần Thị L số tiền 18.000.000 đồng.

Hành vi của Đỗ Mạnh T đủ yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Khoản 1, Điều 174 Bộ luật hình sự:

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

...”.

[2] Xét tính chất vụ án là ít nghiêm trọng, tuy nhiên hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm hại đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực hành vi, năng lực trách nhiệm hình sự; bị cáo nhận thức được hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác là vi phạm pháp luật, nhưng do cần tiền tiêu xài cá nhân chỉ vì muốn có tiền nên bị cáo vẫn cố ý thực hiện tội phạm. Do đó cần đưa ra xét xử kịp thời và có bản án nghiêm khắc mới có tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

[3] Xét nhân thân bị cáo thấy rằng: Bị cáo Đỗ Mạnh T có nhân thân xấu; tại Quyết định số 148/QĐ-XPVPHC, ngày 21/01/2022, Ủy ban nhân dân huyện T xử phạt vi phạm hành chính đối với Đỗ Mạnh T về hành vi “Đánh bạc” trái phép; bằng hình thức phạt tiền, mức phạt 1.500.000 đồng, bị cáo chưa chấp hành nộp phạt. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử thì bị cáo bị Công an huyện Nông cống tỉnh Thanh Hóa khởi tố vụ án về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và đang bị tạm giam tại Nhà tạm giữ Công an huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hoá.

[4]Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào quy định tại Khoản 1, Điều 52 BLHS.

Về tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; Tại cơ quan điều tra và tại phiên toà thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; bị cáo đã tự nguyện bồi thường thiệt hại trả lại cho người bị hại số tiền 18.000.000 đồng. Vì vậy bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ là “Người phạm tội tích cực tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả” và “phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” ;“Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” quy định tại Điểm b, i, s Khoản 1, Điều 51 Bộ luật hình sự.

Xét thấy hành vi phạm tội của bị cáo rất tinh vi, lợi dụng ứng dụng mạng xã hội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hiện nay, hành vi này diễn ra thường xuyên đã gây nên tâm lý hoang mang, lo lắng của người dân trong các giao dịch dân sự. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử bị cáo bị Công an huyện Nông cống tỉnh Thanh Hóa khởi tố vụ án về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và đang bị tạm giam tại Nhà tạm giữ Công an huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hoá. Như vậy bị cáo thể hiện thái độ coi thường, bất chấp pháp luật. Do đó, cần xử phạt bị cáo hình phạt tù có thời hạn, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định để cải tạo giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho xã hội, nhằm đảm bảo răn đe, phòng ngừa tội phạm. Tuy nhiên, xét thấy bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ do đó HĐXX sẽ giảm nhẹ cho bị cáo một phần khi quyết định hình phạt.

[5]Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại Khoản 5, Điều 174 Bộ luật Hình sự, bị cáo còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000đ đến 100.000.000đ, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Quá trình điều tra và tại phiên toà xác định bị cáo không có tài sản riêng gì có giá trị vì vậy cần miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo.

[6]Về trách nhiệm dân sự: Đối với số tiền 18.000.000 đồng (Mười tám triệu đồng) bị cáo Đỗ Mạnh T đã trả cho bị hại Trần Thị L, bị hại không có yêu cầu bồi thường vấn đề nào khác do đó cần xác nhận.

[7]Đối với anh Nguyễn Văn C là người được bị cáo T nhờ nhận số tiền 18.000.000đchị L đã chuyển từ số tài khoản 41210000110099 tại ngân hàng BIDV đến số tài khoản 10487633xxxxx mang tên Nguyễn Văn C tại Ngân hàng Vietinbank. Sau khi nhận số tiền vào tài khoản, anh C đã chuyển cho T vào số tài khoản 271720718xxxxx mang tên Đỗ Mạnh T tại Ngân hàng Agribank. Sự việc này anh C không biết việc T thực hiện hành vi phạm tội nên cơ quan CSĐT công an huyện T không đề cập xử lý anh C là đúng quy định.

[8]Về biện pháp tư pháp, xử lý vật chứng:

Đối với chiếc điện thoại Iphone 7 plus, màu đen, lắp sim số 0981.816.xxxx, là công cụ, phương tiện để T thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo đã làm mất nên Cơ quan điều tra không thu giữ được nên HĐXX không xem xét giải quyết là phù hợp.

[9]Về án phí, quyền kháng cáo: Bị cáo Đỗ Mạnh T phải chịu án phí hình sự sơ thẩm; Bị cáo, người bị hại được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

[10] Các quyết định Tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố là hợp pháp; Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp nhận định của Hội đồng xét xử.