Bản án về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản số 164/2024/HS-ST

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

BẢN ÁN 164/2024/HS-ST NGÀY 25/06/2024 VỀ TỘI LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN

Ngày 25 tháng 6 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội xét xử công khai vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 94/2024/TLST-HS ngày 24 tháng 4 năm 2024, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số 149/2024/QĐXXST-HS ngày 10 tháng 6 năm 2024 đối với bị cáo:

Họ và tên: Lê Minh Q, sinh năm 2000 tại tỉnh Hải Dương; tên gọi khác: không; giới tính: Nam; HKTT: thôn Đ, xã H, huyện N, tỉnh Hải Dương; nơi ở: Ngõ G, tổ dân phố A, phường P, quận H, thành phố Hà Nội; quốc tịch: Việt Nam; dân tộc: Kinh; tôn giáo, Đảng phái: Không; trình độ văn hóa: 07/12; nghề nghiệp: Lao động tự do; con ông Lê Đắc Á (sinh năm 1972) và bà Nguyễn Thị G (sinh năm 1976); anh, chị, em ruột: Gia đình có 02 người, bị cáo là con thứ hai; có vợ là Nguyễn Thị O (sinh năm 1998) và chưa có con; danh chỉ bản số 000000132, lập ngày 06/02/2024 tại Công an quận H; tiền án, tiền sự: không; nhân thân: Ngày 31/8/2017 bị Công an huyện T, tỉnh Hải Dương xử phạt hành chính 750.000 đồng về hành vi tàng trữ trái phép chất ma tuý (đã nộp phạt ngày 31/8/2017).

Bị cáo đầu thú ngày 31/01/2024, bị tạm giữ, tạm giam từ ngày 01/02/2024 đến nay. Hiện bị áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm giam tại Nhà tạm giữ Công an quận H. Có mặt.

- Bị hại: Anh Kim M, sinh ngày 03/11/2006; quốc tịch: Hàn Quốc; số hộ chiếu: M41477459; chỗ ở: Căn hộ E, the E, KĐT mới Mỹ Đình M, tổ A, phường M, quận N, thành phố Hà Nội. Vắng mặt và có đơn xin vắng mặt Người đại diện hợp pháp của anh Kim M: Bà Shin J, sinh năm 1974; quốc tịch: Hàn Quốc; số hộ chiếu: M04431773; chỗ ở: Căn hộ A, tòa S, Chung cư S, phường M, quận N, thành phố Hà Nội. Vắng mặt và có đơn xin vắng mặt - Người phiên dịch cho anh Kim M: Chị Nguyễn Lê Hà A, sinh năm 1991; chỗ ở: TDP D, phường L, quận H, thành phố Hà Nội; trình độ: Tốt nghiệp ngành ngôn ngữ Hàn Quốc Trường Đại học H, số hiệu bằng 066406, số vào sổ cấp bằng 28353 ngày 18/6/2013. Vắng mặt

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và quá trình xét hỏi tại phiên tòa, nội dung vụ án như sau:

Khoảng đầu tháng 1/2024, qua mạng xã hội, Lê Minh Q (sinh năm 2000; HKTT: thôn Đ, xã H, huyện N, tỉnh Hải Dương; nơi ở: ngõ G, tổ dân phố A, phường P, quận H, thành phố Hà Nội) mua một chiếc xe máy nhãn hiệu GSX màu đen, không gắn biển kiểm soát của một người không quen biết với giá 13.000.000 đồng. Sau đó, do không có nhu cầu sử dụng nên Q đã sử dụng mạng tài khoản xã hội facebook “Sau tất cả” đăng bán chiếc xe trên. Lúc này, có anh Kim M (sinh năm 2006, quốc tịch Hàn Quốc; nơi ở: căn hộ E T, khu đô thị M, phường M, quận N, thành phố Hà Nội) sử dụng tài khoản facebook“Miki” nhắn tin đến tài khoản facebook của Q để hỏi mua chiếc xe máy trên và thoản thuận mua bán chiếc xe máy với giá 13.000.000 đồng. Đến ngày 08/01/2024, Q và anh Kim M gặp nhau, Q giao chiếc xe máy GSX trên cho anh Kim M và nhận của anh Kim M số tiền 13.000.000 đồng (tiền mặt).

Ngày 26/01/2024, do có nhu cầu mua xe máy, anh Kim M tiếp tục liên hệ với Q nói chuyện muốn tìm mua thêm một chiếc xe máy nữa. Lúc này, lợi dụng anh Kim M là người Hàn Quốc, còn trẻ, không thông thạo Tiếng Việt và ít hiểu biết văn hoá, con người Việt Nam nên Q nảy sinh ý định lừa đảo chiếm đoạt tài sản của anh Kim M thông qua việc thỏa thuận mua bán xe máy không có thật. Thực hiện ý định trên, Q lên mạng internet tìm kiếm và tải hình ảnh một chiếc xe máy nhãn hiệu Yamaha R3, rồi gửi hình ảnh cho anh Kim M thông qua tài khoản zalo “Koii”. Q tự nhận đó là xe của mình đang cần bán, giới thiệu “xe R3 đời 2018 xe đẹp nguyên zin” và báo giá 37.000.000 đồng. Sau khi thỏa thuận, anh Kim M đồng ý mua chiếc xe với giá 34.000.000 đồng. Do không có xe nên Q nói dối anh Kim M là xe đang cầm cố, yêu cầu anh Kim M phải đưa cho Q số tiền 25.000.000 đồng để Q chuộc xe về, số tiền còn lại sau khi giao xe sẽ thanh toán nốt. Anh Kim M tin tưởng đồng ý và hẹn gặp Q ở cổng Bệnh viện Q1 vào ngày 30/01/2024.

Đến khoảng 16 giờ 30 phút ngày 30/01/2024, Q điều khiển chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision màu nâu, gắn BKS 29E1-012.xx đến gặp anh Kim M như đã hẹn. Sau khi thống nhất về việc mua bán xe, Q chở anh Kim M đến khu vực K, phường P, quận H. Tại đây, Q bảo anh Kim M đưa tiền để Q đi chuộc xe. Anh Kim M lấy trong người ra số tiền 25.000.000 đồng đưa cho Q. Do lo sợ lừa đảo số tiền lớn nên Q nhận tiền đếm và chỉ giữ lại 12.500.000 đồng, số tiền còn lại đưa trả cho anh K, Q bảo anh K đứng chờ để Q đi lấy xe về giao cho anh Q. Sau khi nhận số tiền 12.500.000 đồng của anh A Kim M, Q đã lên xe máy bỏ đi và xóa toàn bộ nội dung tin nhắn mạng xã hội zalo, facebook; đồng thời chặn toàn bộ nội dung tin nhắn qua tài khoản facebook, tài khoản zalo của anh Kim M. Ngày 31/01/2024, sau khi phát hiện bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, anh Kim M đã đến Công an phường P trình báo sự việc trên.

Cùng ngày, Lê Minh Q đã đến Công an phường P đầu thú, khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của bản thân.

Vật chứng thu giữ:

- 01 (một) chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision màu nâu, gắn BKS: 29E1-012.xx, số máy: JF33E-0317302, số khung: RLHJF3307CY648070 (xe đã qua sử dụng);

- 01 (một) chiếc điện thoại di động Iphone 12 màu trắng, dung lượng 64GB, số imei: 351672924733471, đã qua sử dụng;

- Số tiền 12.500.000 đồng tiền ngân hàng N1 đang lưu hành. Đều thu giữ của Lê Minh Q. Ngày 13/3/2024, Cơ quan CSĐT Công an quận H đã xác minh nơi cư trú của anh Kim M thì được Công an phường M, quận N, thành phố Hà Nội xác nhận hiện anh Kim M đang sinh sống và có đăng ký tạm trú tại căn hộ E, the E, KĐT mới Mỹ Đình M, tổ A, phường M, quận N, thành phố Hà Nội. Ngày 23/02/3024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận H ra Quyết định trưng cầu giám định số 957, trưng cầu Phòng K1 - Công an thành phố H giám định số khung số máy của chiếc xe máy thu giữ vật chứng nêu trên. Tại Bản kết luận giám định số 1676/KL-KTHS ngày 06/3/2024 của Phòng K1 - Công an thành phố H, kết luận:

“Xe mô tô nhãn hiệu Honda Vision đeo biển kiểm soát 29E1-012.xx:

- Số khung nguyên thủy: RLHJF3307CY648070.

- Số máy nguyên thủy: JF33E-0317302.

Không giám định biển kiểm soát 29E1-012.xx do không có mẫu so sánh”.

Đối với chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision màu nâu, gắn BKS: 29E1- 012.xx, số khung nguyên thủy: RLHJF3307CY648070, số máy nguyên thủy: JF33E-0317302, Q trình bày mua của người không quen biết qua mạng xã hội với giá 5.500.000 đồng. Qua tra cứu dữ liệu thông tin xe xác định:

- Chiếc biển kiểm soát số 29E1- 012.xx đã thu giữ có số trùng với số BKS của chiếc xe nhãn hiệu SCR 110, màu bạc đăng ký sở hữu mang tên Hoàng Thị Phương N, trú tại: số A, ngõ A đường T, phường T, quận Đ, thành phố Hà Nội. Qua xác minh tại Công an phường T, quận Đ xác định bà Hoàng Thị Phương N đã chết năm 2020.

- Chủ sở hữu chiếc xe nhãn hiệu Honda Vision, số khung JF33E-0317302, số máy: RLHJF3307CY648070 được đăng ký sở hữu mang tên Nguyễn Thị L (sinh năm 1993; trú tại: N, N, Nghệ An). Qua xác minh tại Công an xã N xác định chị Nguyễn Thị L đã đi khỏi địa phương. Hiện không xác định hiện đang ở đâu, làm gì.

Theo thông báo kết quả tra cứu xe máy vật chứng thể hiện không có trong cơ sở dữ liệu xe máy vật chứng đối với xe máy có số khung JF33E-0317302, số máy: RLHJF3307CY648070 và xe máy có biển kiểm soát 29E1-012.xx.

Các ngày 23, 25, 26, 27, 28, 29/3/2024 Cơ quan CSĐT Công an quận H đã đăng thông báo tìm chủ sở hữu biển kiểm soát 29E1-012.xx và chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision, số khung JF33E-0317302, số máy RLHJF3307CY648070 trên báo An ninh Thủ đô nhưng đến nay chưa có kết quả.

Đối với số tiền 12.500.000 đồng là tài sản Lê Minh Q dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt của anh Kim M. Ngày 06/02/2024, cơ quan điều tra ra Quyết định xử lý vật chứng số 840 trao trả lại số tiền trên cho chủ sở hữu hợp pháp anh Kim M là có căn cứ, đúng pháp luật.

Đối với 01 (một) chiếc điện thoại di động Iphone 12 màu trắng, dung lượng 64GB, số imei: 351672924733471 là công cụ Q sử dụng để liên lạc với anh Kim M để thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, Cơ quan điều tra chuyển chiếc điện thoại trên đến kho vật chứng của Chi cục thi hành án dân sự quận Hà Đông chờ quyết định xử lý theo quy định.

Trước Cơ quan điều tra, Lê Minh Q đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Lời khai nhận của bị cáo phù hợp với lời khai của người bị hại, vật chứng đã thu giữ và các tài liệu, chứng cứ khác được thu thập hợp pháp có trong hồ sơ vụ án.

Tại Cáo trạng số 44/CT-VKS-HĐ ngày 18 tháng 3 năm 2024, Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội truy tố bị cáo Lê Minh Quang về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 1 Điều 174 của Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà:

Bị hại, người đại diện hợp pháp của bị hại có đơn xin xét xử vắng mặt, đồng thời xác nhận đã nhận được đầy đủ số tiền bị chiếm đoạt nên không có yêu cầu bồi thường gì khác do, và đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Bị cáo khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội như cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội truy tố, không kêu oan và mong Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội sau khi luận tội vẫn giữ nguyên nội dung truy tố đối với bị cáo và đề nghị:

Áp dụng khoản 1 Điều 174; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự.

Xử phạt: Lê Minh Q từ 09 tháng đến 12 tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 01/02/2024.

Do bị cáo không có nghề nghiệp ổn định nên không áp dụng hình phạt tiền.

Về trách nhiệm dân sự: Tài sản đã được thu hồi và trả cho bị hại, bị hại và người đại diện hợp pháp của bị hại không có yêu cầu gì nên không xem xét.

Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu sung công 01 (một) chiếc điện thoại di động Iphone 12 màu trắng, dung lượng 64GB, số imei: 351672924733471, đã qua sử dụng;

- Đối với chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision màu nâu, gắn BKS: 29E1- 012xx, số máy: JF33E-0317302, số khung: RLHJF3307CY648070: Đề nghị giao chiếc xe máy này cho Chi cục Thi hành án quận Hà Đông, thành phố Hà Nội quản lý bảo quản. Và áp dụng Điều 228 Bộ luật Dân sự, hết thời hạn 01 năm tính từ ngày đầu tiên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận H đăng tin thông báo tìm chủ sở hữu đối với chiếc xe máy mà không xác định được chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp thì tịch thu sung công.

Về án phí: Buộc bị cáo phải nộp án phí theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

* Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát Điều tra và điều tra viên - Công an quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; của Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội và Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

* Về hành vi của bị cáo:

Lời khai nhận của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của bị hại, vật chứng thu giữ, kết luận giám định, và các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án, nên có căn cứ xác định:

Ngày 26/01/2024, lợi dụng anh Kim M là người quốc tịch H, không thông thạo Tiếng Việt, Lê Minh Q đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản của anh Kim M thông qua việc thực hiện hành vi gian dối bằng việc bán xe máy không có thật. Cụ thể, Q lên mạng internet tìm kiếm và tải hình ảnh một chiếc xe máy nhãn hiệu Yamaha R3, rồi gửi hình ảnh cho anh Kim M. Sau khi anh Kim M đồng ý và hai bên thỏa thuận giá mua bán, Q tiếp tục gian dối nói xe đang cầm cố, yêu cầu anh Kim M chuyển trước 25.000.000 đồng để lấy xe. Ngày 30/01/2024, tại khu đô thị V, phường V, quận H, anh Kim M đưa cho Q 25.000.000 đồng để chuộc xe nhưng Q chỉ cầm 12.500.000 đồng và bảo Kim M đứng chờ rồi bỏ đi. Sau khi chiếm đoạt được số tiền 12.500.000 đồng, Q cắt mọi liên lạc với anh Kim M. Vì vậy, cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội truy tố bị cáo Lê Minh Quang về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 1 Điều 174 của Bộ luật Hình sự là có căn cứ.

Hành vi của bị cáo là nguy hiểm, với mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác, bị cáo đã đưa ra các thông tin không đúng sự thật làm cho bị hại tưởng thật tin tưởng giao tài sản cho bị cáo, rồi bị cáo chiếm đoạt; gây mất trật tự trị an, an toàn xã hội. Bị cáo có nhân thân xấu, năm 2017 bị Công an huyện T, tỉnh Hải Dương xử phạt hành chính về hành vi tàng trữ trái phép chất ma tuý nhưng bị cáo không lấy đó làm bài học để tu dưỡng, rèn luyện bản thân mà vẫn tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Do vậy phải có mức hình phạt tù thỏa đáng cân xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo để cải tạo bị cáo và đấu tranh phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt Hội đồng xét xử xét tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; sau khi phạm tội bị cáo thấy được sai phạm đã ra công an đầu thú và nộp lại số tiền đã chiếm đoạt để trả cho bị hại nhằm giảm bớt tác hại của tội phạm, đồng thời bị cáo được bị hại và người đại diện hợp pháp của bị hại xin giảm nhẹ hình phạt nên Hội đồng xét xử giảm một phần hình phạt tương ứng với các tình tiết giảm nhẹ của bị cáo.

Về hình phạt bổ sung: Do bị cáo không có nghề nghiệp ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

* Về trách nhiệm dân sự:

Tài sản đã được thu hồi và trả cho bị hại; bị hại và người đại diện hợp pháp của bị hại không có yêu cầu gì nên không xem xét.

* Về xử lý vật chứng:

- 01 (một) chiếc điện thoại di động Iphone 12 màu trắng, dung lượng 64GB, số imei: 351672924733471, được bị cáo sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội, vẫn còn giá trị sử dụng nên tịch thu sung công - Đối với 01 (một) chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision màu nâu, gắn BKS: 29E1-012xx, số máy nguyên thủy: JF33E-0317302, số khung nguyên thủy: RLHJF3307CY648070: Chiếc xe này có nguồn gốc không rõ ràng, ngày 23, 25, 26, 27, 28, 29/3/2024 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận H đã đăng thông báo tìm chủ sở hữu biển kiểm soát 29E1-012.xx và chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision, số khung JF33E-0317302, số máy RLHJF3307CY648070. Vì vậy, giao chiếc xe máy này cho Chi cục Thi hành án quận Hà Đông, thành phố Hà Nội quản lý bảo quản. Áp dụng Điều 228 Bộ luật Dân sự, trong thời hạn 01 năm tính từ ngày đầu tiên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận H đăng tin thông báo tìm chủ sở hữu đối với chiếc xe máy này mà chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp có yêu cầu thì xem xét theo quy định của pháp luật, nếu hết thời hạn này chiếc xe máy xe được sung công.

* Về nội dung khác:

Đối với chiếc xe máy GSX màu đen, không gắn biển kiểm soát được Lê Minh Q mua của một người không quen biết, sau đó Q bán cho anh Kim M và anh Kim M lại bán cho một người không quen biết qua mạng mạng xã hội, do không xác định được chiếc xe máy này nên không có cơ sở để xem xét làm rõ.

Đối với số tiền 12.500.000 đồng là tài sản của anh Kim M bị Lê Minh Q dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt. Ngày 06/02/2024, cơ quan điều tra ra Quyết định xử lý vật chứng số 840 trao trả lại số tiền trên cho chủ sở hữu hợp pháp anh Kim M là có căn cứ, đúng pháp luật.

* Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.

* Về quyền kháng cáo: Bị cáo, bị hại, người đại diện hợp pháp của bị hại có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

* Tuyên bố: Bị cáo Lê Minh Q phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Áp dụng khoản 1 Điều 174; điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự.

Xử phạt: Lê Minh Q 10 (mười) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 31/01/2024.

* Về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 46, 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 228 Bộ luật Dân sự.

- Tịch thu sung công 01 (một) chiếc điện thoại di động Iphone 12 màu trắng, đã qua sử dụng;

- Giao cho Chi cục Thi hành án quận Hà Đông, thành phố Hà Nội quản lý bảo quản đối với 01 (một) chiếc xe máy nhãn hiệu Honda Vision, gắn BKS: 29E1-012xx; số máy nguyên thủy: JF33E-0317302; số khung nguyên thủy: RLHJF3307CY648070. Trong thời hạn 01 (một) năm tính từ ngày 23/3/2024 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận H đăng tin thông báo tìm chủ sở hữu đối với chiếc xe máy mà chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp chiếc xe máy này có yêu cầu thì xem xét theo quy định của pháp luật, nếu hết thời hạn trên thì tịch thu sung công chiếc xe máy.

Các vật chứng nêu trên có tình trạng, đặc điểm theo như Biên bản về việc giao nhận vật chứng, tài sản ngày 21/5/2024 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra- Công an quận H, thành phố Hà Nội và Chi cục Thi hành án dân sự quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.

* Về án phí: Áp dụng Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Bị cáo Lê Minh Q phải nộp 200.000 (hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm.

* Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng Hình sự:

Bị cáo có quyền kháng cáo trong hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Bị hại, người đại diện hợp pháp của bị hại vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm hoặc ngày bản án được niêm yết.