Bản án về khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai và yêu cầu bồi thường thiệt hại số 19/2022/HC-PT

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BẢN ÁN 19/2022/HC-PT NGÀY 11/01/2022 VỀ KHIẾU KIỆN QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI VÀ YÊU CẦU BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI

Trong ngày 11 tháng 01 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 409/HC - PT ngày 04 tháng 8 năm 2020 về việc “khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai và yêu cầu bồi thường thiệt hại”.

Do bản án hành chính số 07/2020/HC-ST ngày 17/6/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh D bị người khởi kiện kháng cáo

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 637/2020/QĐXX-PT ngày 24/9/2020 giữa các đương sự:

- Người khởi kiện: Ông Ngô Duy Tr, sinh năm 1951; địa chỉ: Số a, khu phố TH, phường ĐH, thị xã Dĩ An, tỉnh D; (có mặt)

Người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho ông Ngô Duy Tr: Luật sư Nguyễn Văn L – Công ty Luật TNHH MTV Th – G, Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh.

- Người bị kiện:

Ủy ban nhân dân tỉnh D (sau đây viết tắt là UBND) và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D; địa chỉ: Tòa nhà Trung tâm hành chính tỉnh D, phường H, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh D;

Người đại diện hợp pháp: Ông Mai Hùng D, chức vụ: Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh D; địa chỉ: Tòa nhà Trung tâm hành chính tỉnh D thuộc phường H, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh D; theo Công văn ủy quyền số 779/UBND-BTCD ngày 26/02/2020; vắng mặt (có đơn xin xét xử vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liện quan:

1. Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ: Phường Linh Trung, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh. Do ông Huỳnh Thành Đ; chức vụ Giám đốc là người đại diện theo pháp luật.

Người đại diện hợp pháp: Ông Trịnh Tấn H, chức vụ: Giám đốc Trung tâm Quản lý và Phát triển Khu đô thị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ: phường Linh Trung, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh; theo giấy ủy quyền ngày 10/02/2020; vắng mặt (có đơn xin xét xử vắng mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ thì vụ án có nội dung như sau:

* Người khởi kiện ông Ngô Duy Tr trình bày:

Từ năm 1990 gia đình ông có khai hoang phục hóa diện tích đất 78.000m2. Năm 1992, vợ chồng ông Trần Văn D và bà Lê Thị H có lập một giấy viết tay chuyển nhượng cho ông Tr diện tích đất 4.182m2 đất với giá 10.000.000 đồng, phần đất này ông D nói tự khai phá năm 1976. Cùng năm 1992, ông Nguyễn Văn L có chuyển nhượng cho ông Tr một hồ nuôi cá diện tích 27.200m2. Năm 2000, ông Do tiếp tục chuyển nhượng cho ông Tr diện tích 1.976m2 với giá 6.700.000 đồng, các thửa đất nói trên tọa lạc tại khu phố TH, phường ĐH, thị xã Dĩ An, tỉnh D.

Hồ nuôi cá thuộc thửa đất 254 ông Tr đã san lấp và trồng các loại cây, 130 cột bê tông, thép gai cao 2m và làm nhà tạm để xe.

Thửa đất 255 và 256, có 230 cột bê tông, hàng rào cao 2m.

Do vậy, ông Ngô Duy Tr yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết như sau:

Tuyên hủy Quyết định số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch UBND tỉnh D về việc thu hồi đất của tổ chức, hộ gia đình cá nhân tại xã Đông Hòa, xã BA, huyện DA, tỉnh BD giao cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Buộc Chủ tịch UBND tỉnh D bồi thường cho ông Ngô Duy Tr tổng cộng: 2.280.896.000.000 đồng (hai ngàn hai trăm tám mươi tỷ, tám trăm chín mươi sáu triệu đồng).

* Ý kiến của người đại diện hợp pháp cho người bị kiện Chủ tịch UBND tỉnh D và UBND tỉnh D trình bày:

Do bận điều hành công việc tại UBND tỉnh D, nên xin được giải quyết vắng mặt trong phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, đối thoại và xét xử liên quan vụ án hành chính do ông Ngô Duy Tr khởi kiện và trình bày ý kiến như sau:

Ngàyn11/12/1997, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1069/1997/QĐ-TTg về việc phê duyệt quy hoạch chung Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh với diện tích 792 ha (trong đó diện tích thuộc thị xã Dĩ An, tỉnh D 592 ha); giao cho Bộ Giáo dục và Đào tạo lập dự án tiền khả thi, dự án khả thi và quy hoạch chi tiết giai đoạn 1; đồng thời giao Bộ Xây dựng phê duyệt quy hoạch chi tiết.

Căn cứ Điều 23, Điều 28 Luật Đất đai năm 1993, Thủ tướng Chính phủ ban hành 02 Quyết định thu hồi và giao đất cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể như sau:

Quyết định số 21/QĐ-TTg ngày 10/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc thu hồi và giao đất cho Trường Đại học Quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh để xây dựng đường vành đai bao quanh trường tại xã Đông Hòa và xã Bình An (nay là phường Đông Hòa và phường Bình An), diện tích 8,85 ha theo tờ bản đồ địa chính trích đo từ số 01 đến 23 do Sở địa chính tỉnh xác lập ngày 16/10/1997.

Quyết định số 836/QĐ-TTg ngày 15/9/1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao đất để xây dựng Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ thu hồi khu đất 305,13 ha tại xã Đông Hòa, huyện Thuận An giao cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh để xây dựng trường; vị trí, ranh giới khu đất xác định theo 07 tờ bản đồ tỷ lệ 1/2000 do Sở Địa chính tỉnh xác lập (trong đó có khu đất thuộc thửa đất số 255, 256 mà ông Ngô Duy Trợ có đề cập trong đơn kiện). Ngày 10/10/2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 154/2001/QĐ-TTg về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Đại học Quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh; giao Giám đốc Đại học Quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh tổ chức lập các quy hoạch chi tiết và trình duyệt theo quy định hiện hành.

* Ý kiến của người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh:

Thống nhất như lời trình bày của người đại diện hợp pháp của UBND tỉnh D, Chủ tịch UBND tỉnh D và đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh D xử bác yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Duy Tr.

Tại bản án sơ thẩm số 07/2020/HC –ST ngày 17/6/2020 Tòa án nhân dân tỉnh D đã quyết định:

Căn cứ các Điều 30; 32; 55; 98; 115; 116; 134; khoản 1 Điều 158; khoản 1 Điều 164; điểm a khoản 2, Điều 193; Điều 194; Điều 204; khoản 1 Điều 206 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Luật Đất đai năm 1993; khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:

Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Duy Trợ về việc:

- Yêu cầu hủy Quyết định số 4653/QĐ-UBND ngày 13/11/2003 của Chủ tịch UBND tỉnh D về việc thu hồi đất của các tổ chức, hộ gia đình cá nhân tại xã Đông Hòa, xã Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh D; giao cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành bồi thường giải phóng mặt bằng theo quy hoạch chi tiết;

Yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D bồi thường thiệt hại về tài sản cho ông Ngô Duy Tr tổng số tiền 2.280.896.000.000 đồng (hai ngàn hai trăm tám mươi tỷ tám trăm chín mươi sáu triệu đồng).

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ông Ngô Duy Tr có đơn kháng cáo đề ngày 18/6/2020 gởi đến Tòa án nhân dân tỉnh D ngày 22/6/2020 với nội dung yêu cầu cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông.

Tại phiên tòa ông Ngô Duy Tr giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho người khởi kiện trình bày luận cứ bảo vệ: Nguồn gốc đất như ông Ngô Duy Tr trình bày, ông sử dụng đất ổn định lâu dài, việc Ủy ban nhân dân tỉnh D thu hồi đất để giao cho Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh tuy nhiên đã không xem xét bồi thường cho ông Ngô Duy Tr phần diện tích đất và các tài sản trên đất theo quy định, vì vậy đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận yêu cầu khởi kiện cũng như yêu cầu kháng cáo của ông Tr.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm: Theo bản án dân sự sơ thẩm số 11/2015/DSST ngày 23/03/2015 về vụ án “Tranh chấp Quyền sử dụng đất và yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng” giữa Nguyên đơn là ông Ngô Duy Tr với Bị đơn là Trường Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã dùng Quyết định số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D để làm căn cứ bác yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Duy Tr. Như vậy có căn cứ xác định ông Ngô Duy Tr biết Quyết định số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 vào khoảng 2013, tuy nội dung khiếu nại, khởi kiện lúc này ông Tr không trực tiếp yêu cầu hủy Quyết định thu hồi đất nhưng nội dung vụ án đều liên quan đến diện tích đất 27.200m² của thửa 254 và 6.104m² thuộc một phần của thửa số 255, 256 thu hồi theo Quyết định thu hồi đất số 4653//QĐ-CT. Đến ngày 06/01/2020 ông Tr mới làm đơn khởi kiện yêu cầu hủy, quyết định thu hồi đất nói trên và yêu cầu bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất là hết thời hiệu khởi kiện vì vậy có căn cứ đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Ngô Duy Tr hủy án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét, thẩm tra, kết quả hỏi, tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, ý kiến của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về hình thức đơn kháng cáo của người khởi kiện quan trong hạn luật định nên chấp nhận xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[1.2] Về sự có mặt của các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm: Người đại diện hợp pháp cho người bị kiện và người đại diện hợp pháp cho người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ án nên căn cứ khoản 1 Điều 158 Luật Tố tụng hành chính Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt.

[2] Xét kháng cáo của người khởi kiện: Ngày 22/06/2020, ông Ngô Duy Trợ nộp đơn kháng cáo đối với bản án hành chính sơ thẩm yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận đơn khởi kiện của ông về hủy quyết định số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch UBND tỉnh D về việc thu hồi đất của tổ chức, hộ gia đình cá nhân tại xã Đông Hòa, xã Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh D giao cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và buộc Chủ tịch UBND tỉnh D bồi thường về tài sản cho ông Ngô Duy Tr tổng cộng số tiền: 2.280.896.000.000 đồng (hai ngàn hai trăm tám mươi tỷ tám trăm chín mươi sáu triệu đồng).

[3] Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:

[3.1] Về thời hiệu khởi kiện: Theo Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai số 8401/QĐ – UBND ngày 25/12/2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Dĩ An có nội dung giải quyết khiếu nại của ông Tr đối với Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 268/QĐ-UBND ngày 20/8/2013 của Chủ tịch UBND phường Đông Hòa có ghi căn cứ giải quyết là Quyết định thu hồi đất số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D.

Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 11/2015/DSST ngày 23/03/2015 về vụ án “Tranh chấp Quyền sử dụng đất và Yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng” giữa Nguyên đơn là ông Ngô Duy Tr với Bị đơn là Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã đề cập đến Quyết định 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D để làm căn cứ bác yêu cầu khởi kiện này của ông Tr (Bản án này đã có hiệu lực pháp luật) Thông báo kết quả giải quyết tố cáo số 80/TB-UBND ngày 26/5/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D về việc ông Ngô Duy Tr tố cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Dĩ An có hành vi giả mạo khi ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 số 4801/QĐ-UBND cũng ghi Quyết định thu hồi đất số 4653/QĐ-CT ngày 13/11/2003 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh D làm cơ sở giải quyết vụ án.

Như vậy có căn cứ xác định ông Ngô Duy Tr biết Quyết định số 4653/QĐ- CT ngày 13/11/2003 vào năm 2013, tuy nội dung khiếu nại, khởi kiện lúc này ông Trợ không trực tiếp yêu cầu hủy Quyết định thu hồi đất nhưng nội dung vụ án đều liên quan đến diện tích đất 27.200m² của thửa 254 và 6.104m² thuộc một phần của thửa số 255, 256 thu hồi theo Quyết định thu hồi đất số 4653//QĐ-CT. Đến ngày 06/01/2020 ông Tr mới làm đơn khởi kiện yêu cầu hủy, quyết định thu hồi đất nói trên là hết thời hiệu khởi kiện.

[3.2] Về yêu cầu bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất: Do hết thời hiệu khởi kiện nên không xem xét giải quyết.

Vì vậy không chấp nhận kháng cáo của ông Ngô Duy Tr, hủy án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

Từ những nhận định trên có căn cứ không chấp nhận kháng cáo của ông Ngô Duy Tr đồng thời hủy bản án hành chính sơ thẩm số 07/2020/HC-ST ngày 17/06/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh D và đình chỉ giải quyết vụ án theo như đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh Về án phí hành chính sơ thẩm, phúc thẩm: Người khởi kiện không phải nộp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Áp dụng khoản 4 Điều 241 của Luật tố tụng hành chính năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Hủy toàn bộ vụ án hành chính sơ thẩm số 07/2020/HC-ST ngày 17/06/2020 về việc “Khiếu kiện Quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai và yêu cầu bồi thường thiệt hại” của Tòa án nhân dân tỉnh D và đình chỉ việc giải quyết vụ án 2. Về án phí hành chính sơ thẩm, phúc thẩm: Ông Ngô Duy Tr không phải chịu.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.