Quyết định giám đốc thẩm 16/HĐTP-DS ngày 25/04/2005 về vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM 16/HĐTP-DS NGÀY 25/04/2005 VỀ VỤ ÁN TRANH CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 

Ngày 25 tháng 4 năm 2005, tại trụ sở Toà án nhân dân tối cao đã mở phiên toà giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự về việc tranh chấp quyền sử dụng đất có các đương sự là:

Nguyên đơn: Ông Nguyễn Hữu Đông, sinh năm 1933, bà Nguyễn Thị Thơ, sinh năm 1939 cùng quốc tịch: Italia; Tạm trú tại 312/9B đường ĐT 743, ấp Tân Long, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

Bị đơn: Anh Bùi Đình Chỉnh, sinh năm 1962, trú tại 380 đường Văn Cao, phường 18, quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Thị Minh, sinh năm 1958, trú tại 561/16C Lê Quang Định, phường 1, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh. (là con ông Đông, bà Thơ)

NHẬN THẤY

Ngày 20-7-1994, ông Nguyễn Hữu Đông và vợ là bà Nguyễn Thị Thơ đều có quốc tịch Italia, tạm trú tại số 312/9B đường ĐT 743, ấp Tân Long, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương về Việt Nam có bàn bạc cùng gia đình và cùng ký cam kết phía vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ đầu tư 100% vốn để thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn ITA (viết tắt là CT TNHH ITA), nay là Công ty Trách nhiệm hữu hạn ý Việt, trong đó có 5 thành viên của Công ty gồm: Các em của bà Nguyễn Thị Thơ là ông Nguyễn Văn Thành, ông Nguyễn Anh Hùng, ông Nguyễn Duy Việt (Vũ Hữu Trí), chị Nguyễn Thị Minh (con gái ông Đông, bà Thơ) và anh Bùi Đình Chỉnh (cháu ông Đông, bà Thơ). Sau khi cam kết, ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ cùng gia đình tìm mua đất tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Thuận An (nay là huyện Dĩ An) của 4 hộ liền ranh giới với tổng diện tích 15.778m2. Việc lo thủ tục chuyển nhượng do chị Nguyễn Thị Minh và anh Bùi Đình Chỉnh đảm nhiệm. Vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ trở về Italia lo máy móc, thiết bị và chuyển tiền về cho chị Nguyễn Thị Minh thanh toán. Tổng cộng từ tháng 6-1994 đến tháng 2-1995 ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ đã chuyển về ViệtNam 55.000USD. Do tại thời điểm mua đất, mỗi cá nhân chỉ được đứng tên không quá 10.000m2 đất nên chị Nguyễn Thị Minh đứng tên 10.750m2, anh Bùi Đình Chỉnh đứng tên 5.028m2 đất.

Ngày 29-12-1994, chị Nguyễn Thị Minh, anh Bùi Đình Chỉnh được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau đó, chị Nguyễn Thị Minh và anh Bùi Đình Chỉnh đã đề nghị cơ quan Địa chính xã, huyện đo đạc cắm mốc, xác định vị trí, lập sơ đồ để chuyển diện tích đất đó cho Công ty TNHH ITA đứng tên. Ngày 28-01-1995, Công ty TNHH ITA nhận được giấy phép thành lập với ngành nghề là sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng và với vốn điều lệ là 4 tỷ đồng. Ngày 31-5-1995, Chi cục quản lý đất đai tỉnh Sông Bé (cũ) trình Uỷ ban nhân dân tỉnh Sông Bé giao quyền sử dụng 15.778.m2 đất cho Công ty TNHH ITA. Nhưng do Uỷ ban nhân dân tỉnh Sông Bé không cho xây dựng nhà máy tại vị trí đất này nên Công ty TNHH ITA không được đứng tên. Chị Nguyễn Thị Minh vẫn quản lý, sử dụng toàn bộ 15.778m2 đất, còn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ông Nguyễn Hữu Đông giữ toàn bộ. Năm 2001, địa phương có chủ trương đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chị Nguyễn Thị Minh yêu cầu anh Bùi Đình Chỉnh cung cấp giấy chứng minh nhân dân và hộ khẩu để làm thủ tục đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ tên anh Bùi Đình Chỉnh cho Công ty TNHH ITA, anh Bùi Đình Chỉnh không đồng ý nên xảy ra tranh chấp.

Anh Bùi Đình Chỉnh cho rằng anh hùn với gia đình ông Nguyễn Hữu Đông để thành lập nhà máy gạch, mỗi thành viên được hưởng 5% lợi nhuận, thiết bị do ông Nguyễn Hữu Đông đầu tư. Diện tích đất anh đứng tên do anh trực tiếp mua với giá 35 lạng vàng, do không chuyển đổi được mục đích sử dụng đất nên Công ty TNHH ITA không hoạt động được. Nay yêu cầu chị Nguyễn Thị Minh trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Chị Nguyễn Thị Minh khai chị là người nhận tiền do cha mẹ chị chuyển về để thanh toán mọi chi phí trong quá trình mua đất và trả tiền cho các chủ đất, cũng như việc thành lập Công ty. Quá trình quản lý đất chị đã xây tường rào bao quanh toàn bộ diện tích đất và đóng thuế đất hàng năm.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 11/DSST ngày 09-10-2003, Toà án nhân dân tỉnh Bình Dương đã quyết định:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ.

Công nhận quyền sở hữu của ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ đối với giá trị quyền sử dụng đất 5.028m2 mà anh Bùi Đình Chỉnh được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29-12-1994.

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ giao cho chị Nguyễn Thị Minh sở hữu giá trị quyền sử dụng diện tích đất 5.028m2.

Bác yêu cầu của ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ đòi anh Bùi Đình Chỉnh bồi thường thiệt hại 150.000.000 đồng.

Bác yêu cầu phản tố của anh Bùi Đình Chỉnh về việc yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất và buộc chị Nguyễn Thị Minh hoàn trả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Kiến nghị Uỷ ban nhân dân huyện Dĩ An thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 110/QSDĐ cấp ngày 29-12-1994 do Uỷ ban nhân dân huyện Thuận An (cũ) cấp cho anh Bùi Đình Chỉnh. Chị Nguyễn Thị Minh được quyền đăng ký kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 5.028m2 toạ lạc tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

Về án phí dân sự sơ thẩm:

Anh Bùi Đình Chỉnh phải nộp 10.711.200 đồng; Ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ phải nộp 7.000.000 đồng được trừ 3.500.000 đồng tạm ứng án phí sơ thẩm đã nộp, ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ còn phải nộp 3.480.000 đồng; Chi phí định giá tài sản anh Bùi Đình Chỉnh phải nộp để hoàn trả cho ông Nguyễn Hữu Đông là 285.500 đồng.

Ngày 21-10-2003, chị Chu Thị Bích Hằng đại diện cho anh Bùi Đình Chỉnh có đơn kháng cáo, đề nghị được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp đối với diện tích đất 5.028m2.

Tại bản án dân sự phúc thẩm số 110/DSPT ngày 30-3-2004, Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định:

Bác yêu cầu kháng cáo của anh Bùi Đình Chỉnh xin được công nhận quyền sử dụng 5.028m2 đất toạ lạc tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 110/QSD cấp ngày 29-12-1994 do Uỷ ban nhân dân xã Thuận An (cũ) cấp mang tên anh Bùi Đình Chỉnh.

Giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm:

Công nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ đối với quyền sử dụng đất 5.028m2 mà anh Bùi Đình Chỉnh được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29-12-1994.

Ghi nhận sự tự nguyện của vợ chông ông Nguyễn Hữu Đông và bà Nguyễn Thị Thơ giao cho Công ty TNHH ý Việt mà chị Nguyễn Thị Minh là giám đốc, vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông là thành viên quyền sử dụng diện tích đất 5.028m2.

Kiến nghị Uỷ ban nhân dân huyện Dĩ An thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 110/QSDĐ cấp cho anh Bùi Đình Chỉnh ngày 29-4-1994.

Chị Nguyễn Thị Minh có trách nhiệm làm thủ tục đăng ký, kê khai quyền sử dụng đất đối với diện tích 5.028m2 toạ lạc tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

án phí dân sự phúc thẩm anh Bùi Đình Chỉnh phải nộp 50.000 đồng (được trừ tiền tạm ứng án phí đã nộp ngày 10-11-2003 tại Phòng thi hành án tỉnh Bình Dương theo biên lai số 007436).

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật.

Sau khi có bản án phúc thẩm, anh Bùi Đình Chỉnh khiếu nại vẫn cho rằng 5.028m2 đất do anh mua và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại quyết định số 17/KN-DS ngày 7-3-2005 Chánh án Toà án nhân dân tối cao kháng nghị bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và đề nghị Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao xử huỷ bản án dân sự phúc thẩm số 110/DSPT ngày 30-3-2004 của Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 11/DSST ngày 09-10-2003 của Toà án nhân dân tỉnh Bình Dương.

Tại phiên toà giám đốc thẩm đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao phát biểu nhất trí với kháng nghị của Chánh án Toà án nhân dân tối cao.

XÉT THẤY

Diện tích 5.028m2 đất đang có tranh chấp là một phần trong tổng diện tích 15.778m2 đất toạ lạc tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương (trong đó chị Nguyễn Thị Minh đứng tên 10.750m2 trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, anh Bùi Đình Chỉnh đứng tên 5.028m2 trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) là của ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ đã đầu tư tiền về Việt Nam mua với mục đích thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn ITA để sản xuất gạch. Anh Bùi Đình Chỉnh cho rằng anh mua diện tích đất trên của bà Bùi Thị Giờ, ông Nguyễn Văn Chiến với giá 35 lạng vàng, nhưng tại bản tường trình ngày 24-4-2003 anh Bùi Đình Chỉnh khai rõ anh chỉ có một ít tiền để mua diện tích đất nêu trên; Có lúc anh Bùi Đình Chỉnh lại khai rằng hùn để hợp tác kinh doanh. Trong khi đó bà Bùi Thị Giờ khai bà bán đất cho chị Nguyễn Thị Minh và nhận vàng ở chị Nguyễn Thị Minh nhưng khi làm giấy tờ chị Nguyễn Thị Minh nói đứng tên nhiều quá Nhà nước không cho nên nhờ anh Bùi Đình Chỉnh đứng tên. Mặt khác, tại biên bản đo đạc, cắm mốc, xác định vị trí đất và lập sơ đồ khu đất cho Công ty TNHH ITA do cơ quan Địa chính lập ngày 21-10-1994 thì chỉ có chị Nguyễn Thị Minh là người ký tên trong biên bản với tư cách là chủ sử dụng đất; Các giấy biên nhận lương, thanh toán chi phí cho việc giao dịch mua đất... cũng thể hiện vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ gửi tiền về cho chị Nguyễn Thị Minh để mua diện tích 5.028m2 đất tại ấp Đông Chiêu, xã Tân Đông Hiệp, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Anh Bùi Đình Chỉnh chỉ là người đứng tên hộ. Do vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ là người nước ngoài đầu tư vào Việt Nam mua đất để thành lập Công ty TNHH ITA, nên căn cứ vào các Điều 81,82 của Luật Đất đai năm 1993Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thì vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ chỉ được thuê quyền sử dụng đất chứ không được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Do đó, Toà án cấp sơ thẩm công nhận cho ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ quyền sở hữu đối với giá trị quyền sử dụng 5.028m2 đất mà anh Bùi Đình Chỉnh được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29-12-1994 và ghi nhận tự nguyện của vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ giao cho chị Nguyễn Thị Minh sở hữu giá trị quyền sử dụng đối với diện tích 5.028m2 đất. Đồng thời kiến nghị Uỷ ban nhân dân huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên anh Bùi Đình Chỉnh. Chị Nguyễn Thị Minh được quyền đăng ký, kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất nêu trên là đúng theo quy định của pháp luật. Nhưng Toà án cấp phúc thẩm lại công nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ đối với diện tích 5.028m2 đất mà anh Bùi Đình Chỉnh đứng tên là không đúng pháp luật.

Bởi các lẽ trên và căn cứ vào khoản 3 Điều 291, khoản 2 Điều 297 và Điều 298 Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH

- Huỷ bản án dân sự phúc thẩm số 110/DSPT ngày 30-3-2004 của Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh.

- Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 11/DSST ngày 09-10-2003 của Toà án nhân dân tỉnh Bình Dương đã xét xử vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Hữu Đông, bà Nguyễn Thị Thơ với bị đơn là anh Bùi Đình Chỉnh và chị Nguyễn Thị Minh là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

- Lý do huỷ bản án phúc thẩm:

Quyết định của Toà án cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm là không có căn cứ và không phù hợp với quy định của Luật đất đai.

- Nguyên nhân dẫn đến việc huỷ bản án phúc thẩm:

Vận dụng không đúng các quy định của Luật đất đai trong quá trình giải quyết vụ án.


51
Bản án/Quyết định đang xem

Quyết định giám đốc thẩm 16/HĐTP-DS ngày 25/04/2005 về vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất

Số hiệu:16/HĐTP-DS
Cấp xét xử:Giám đốc thẩm
Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân tối cao
Lĩnh vực:Dân sự
Ngày ban hành: 25/04/2005
Là nguồn của án lệ
Bản án/Quyết định sơ thẩm
Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về