Quyết định giám đốc thẩm 105/2013/QĐ-HĐTP ngày 14/08/2013 về tranh chấp yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM 105/2013/QĐ-HĐTP NGÀY 14/08/2013 VỀ VỤ ÁN DÂN SỰ TRANH CHẤP YÊU CẦU CHẤM DỨT HÀNH VI CẢN TRỞ TRÁI PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN SỞ HỮU, CHIẾM HỮU HỢP PHÁP TITAN 

Ngày 14 tháng 8 năm 2013, tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao đã mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với việc thực hiện quyền sở hữu, chiếm hữu hợp pháp titan” giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Công ty TNHH Việt Dương; trụ sở tại số 09 Dã Tượng, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.

Người đại diện theo pháp luật: Bà Trần Ngọc Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc. Bà Ngọc Anh ủy quyền cho anh Võ Hồng Nam sinh năm 1976; trú tại 55 Hai Bà Trưng, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định tham gia tố tụng (văn bản ủy quyền ngày 22/8/2012).

Bị đơn: Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam; trụ sở tại khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B), Khu kinh tế Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.

Người đại diện theo pháp luật: Anh Từ Phong Bội, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc. Anh Bội ủy quyền cho anh Đặng Trường Nha sinh năm 1975; trú tại thôn Tân Tiến, xã Cát Tiến, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định tham gia tố tụng (Văn bản ủy quyền ngày 08/12/2011)

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Lý Thiếu Huệ, sinh năm 1967; trú tại 81 Hải Thượng Lãn Ông, phường 10, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN THẤY

Tại đơn khởi kiện ngày 09/10/2011 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là Công ty TNHH Việt Dương (gọi tắt là Công ty Việt Dương) do bà Trần Ngọc Anh đại diện trình bày:

Ngày 01/6/2007, Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam (gọi tắt là Công ty Hong Yeung) lập hợp đồng ủy quyền cho Công ty TNHH Tập đoàn cổ phần Việt Dương khai thác tận thu quặng titan trên diện tích 447 ha thuộc Khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B), Khu kinh tế Nhơn Hội. Căn cứ hợp đồng ủy quyền trên, Công ty Việt Dương đã chuyển toàn bộ thiết bị, máy móc về địa bàn để khai thác titan. Ngày 07/5/2009, Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Việt Dương, thời hạn khai thác đến hết ngày 31/12/2009. Ngày 08/12/2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định ra quyết định số 551/QĐ-UBND về việc chấm dứt khai thác tận thu titan tại khu công nghiệp A và khu công nghiệp B thuộc khu kinh tế Nhơn Hội. Công ty Việt Dương đã nhiều lần yêu cầu Công ty Hong Yeung Việt Nam để đại diện Công ty Việt Dương đưa toàn bộ thiết bị, máy móc và titan tinh, titan thô ra khỏi địa bàn của Công ty Hong Yeung, nhưng Công ty Hong Yeung cản trở không cho đưa ra khỏi địa bàn thuộc quyền quản lý của Công ty Hong Yeung. Do vậy, Công ty Việt Dương yêu cầu Tòa án buộc Công ty Hong Yeung phải chấm dứt hành vi cản trở không cho Công ty Việt Dương chuyển titan tinh, titan thô ra khỏi khu công nghiệp Nhơn Hội.

Bị đơn là Công ty Hong Yeung do anh Từ Phong Bội đại diện trình bày:

Yêu cầu khởi kiện của Công ty Việt Dương là không có cơ sở, vì Công ty Hong Yeung đã nhiều lần yêu cầu Công ty Việt Dương thu dọn máy móc, thiết bị khai thác titan ra khỏi phạm vi khu B, Khu kinh tế Nhơn Hội và giao trả mặt bằng để Công ty Hong Yeung tổ chức triển khai thi công theo yêu cầu của Ban quản lý khu kinh tế Nhơn Hội và Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định, nhưng Lãnh đạo Công ty Việt Dương không thực hiện. Công ty Hong Yeung khẳng định, không có hành vi cản trở trái pháp luật quyền sở hữu tài sản đối với Công ty Việt Dương.

Ngoài ra, theo sự ủy quyền của Công ty Hong Yeung, từ năm 2008 đến năm 2010, Công ty Việt Dương đã khai thác titan trên diện tích 120ha, sản lượng khoảng 100 ngàn tấn. Theo thỏa thuận về việc phân chia sản phẩm thì Công ty Hong Yeung được hưởng 60% và Công ty Việt Dương được hưởng 40%; đồng thời Công ty Việt Dương phải có nghĩa vụ san lấp các hố bè trả mặt bằng cho Công ty Hong Yeung. Do vậy, Công ty Hong Yeung yêu cầu phân chia titan theo thỏa thuận; Đối với việc san lấp các hố bè, trường hợp Công ty Việt Dương không san lấp theo yêu cầu, thì Công ty Hong Yeung sẽ tiến hành san lấp, mọi phí tổn phát sinh Công ty Việt Dương phải chịu.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Lý Thiếu Huệ trình bày:

Năm 2008 chị và bà Trần Ngọc Anh (là mẹ của chị) cùng góp vốn vào Công ty TNHH Tập đoàn cổ phần Việt Dương (chị góp 49%, bà Anh góp 51%) sau đó đăng ký lại thành Công ty TNHH Việt Dương.

Sau khi chấm dứt việc khai thác titan, bà Ngọc Anh không cùng chị giải quyết các vấn đề phát sinh từ hợp đồng ủy quyền khai thác với Công ty Hong Yeung, mà chỉ tập trung bán phần quặng titan để thu tiền về tài khoản cá nhân nhằm chiếm giữ riêng. Do vậy, chị phải trực tiếp làm việc với Công ty Hong Yeung để tổ chức, thu dọn tài sản của Công ty Việt Dương, đồng thời chị đã thông báo cho bà Ngọc Anh về việc chị trực tiếp nhận và quản lý một số tài sản của Công ty Việt Dương để đảm bảo quyền lợi của chị trong Công ty. Chị cho rằng, Công ty Hong Yeung không có hành vi cản trở Công ty Việt Dương thực hiện quyền của chủ sở hữu tài sản, mà thực chất là chị đã thu dọn và quản lý một số tài sản của Công ty nhằm đảm bảo quyền lợi của chị trong Công ty Việt Dương. Do vậy, chị không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Công ty Việt Dương.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 03/2012/DSST ngày 26/4/2012, Tòa án tỉnh Bình Định quyết định:

Công ty TNHH Việt Dương (do bà Trần Ngọc Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc) được quyền di chuyển 8.316,49m3 titan tinh hiện đang để trong kho của Công ty TNHH Việt Dương và 2.532,00m3 titan thô hiện đang để trong kho của Công ty TNHH Việt Dương, 1.605m3 titan thô hiện đang để cuối đường nội bộ số 4 khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B), khu kinh tế Nhơn Hội, ra khỏi khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B), khu kinh tế Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn (có sơ đồ kèm theo). Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam (do ông Từ Phong Bội chủ tịch kiêm Tổng giám đốc) không được quyền cản trở.

Bác lời nại của Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam không có hành vi cản trở Công ty TNHH Việt Dương thực hiện việc chuyển tài sản của Công ty TNHH Việt Dương ra khỏi khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B)- Khu kinh tế Nhơn Hội và bà Trần Ngọc Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Việt Dương không có quyền đi lại trong khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B) - Khu kinh tế Nhơn Hội, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và tuyên quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 07/5/2012, đại diện Công ty Hong Yeung là anh Từ Phong Bội kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Cùng ngày 07/5/2012, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Lý Thiếu Huệ kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại bản án phúc thẩm số 45/2012/DSPT ngày 27/8/2012, Toà phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng quyết định:

Không chấp nhận kháng cáo của Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Sau khi xét xử phúc thẩm, đại diện của bị đơn là anh Từ Phong Bội và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Lý Thiếu Huệ có đơn đề nghị xem xét bản án phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định số 147/2013/KN-DS ngày 09/4/2013, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị bản án phúc thẩm số 45/2012/DSPT ngày 27/8/2012 của Toà phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng, đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, huỷ bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và huỷ bản án dân sự sơ thẩm số 03/2012/DSST ngày 26/4/2012 của Toà án nhân dân tỉnh Bình Định; giao hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tỉnh Bình Định xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao chấp nhận kháng nghị của Chánh án Toà án nhân dân tối cao.

XÉT THẤY

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, thì các đương sự đều thống nhất cho rằng, ngày 01/6/2007, Công ty Hong Yeung lập hợp đồng ủy quyền cho Công ty trách nhiệm hữu hạn tập đoàn cổ phần Việt Dương khai thác tận thu quặng titan trên diện tích 447 ha thuộc Khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B), Khu kinh tế Nhơn Hội, tỉnh Bình Định.

Bà Ngọc Anh cho rằng, toàn bộ số titan đang tranh chấp (8.316,49m3 titan tinh hiện đang để trong kho của Công ty Việt Dương và 3.137,00m3 titan thô) thuộc quyền sở hữu của Công ty Việt Dương. Trong khi đó, đại diện của Công ty Hong Yeung lại cho rằng, theo thỏa thuận phân chia thì Công ty Hong Yeung được chia 60% số quặng mà Công ty Việt Dương khai thác được, tổng số quặng đã khai thác được khoảng hơn 100 ngàn tấn và Công ty Hong Yeung chưa nhận được phần quặng theo thỏa thuận phân chia nói trên.

Tại hợp đồng ủy quyền khai thác ngày 01/6/2007, Công ty Hong Yeung ủy quyền cho Công ty Việt Dương khai thác quặng titan trên diện tích 447 ha đất tại khu công nghiệp Nhơn Hội (khu B). Hai bên còn thỏa thuận, Công ty Việt Dương có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quy định về sử dụng đất và khai thác khoáng sản trên đất, đồng thời chịu trách nhiệm giải quyết mọi vấn đề phát sinh do công tác khai thác khoáng sản gây ra…

Ngày 05/3/2008, Công ty Hong Yeung và Công ty Việt Dương lập phụ lục hợp đồng số 01, theo đó các bên thỏa thuận một số nội dung sau:

Công ty Việt Dương có trách nhiệm thực hiện việc khai thác titan làm sạch môi trường theo tiến độ xây dựng hạ tầng của Công ty Hong Yeung.

Trong quá trình khai thác, Công ty Việt Dương chịu trách nhiệm hỗ trợ công tác san lấp mặt bằng cho Công ty Hong Yeung bằng việc điều chuyển cát theo sự hướng dẫn của kỹ thuật bên A; Công ty Việt Dương độc lập và chịu hoàn toàn trách nhiệm về kết quả hoạt động khai thác titan theo giấy phép khai thác của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định... và chịu trách nhiệm kê khai nộp thuế và các nghĩa vụ liên quan khác...

Như vậy, trong hợp đồng ủy quyền khai thác và phụ lục hợp đồng, các bên không thỏa thuận cụ thể về quyền, nghĩa vụ các bên trong quan hệ hợp đồng ủy quyền, nên chưa có cơ sở để xác định có hay không việc thỏa thuận phân chia sản phẩm theo tỷ lệ 60/40 như đại diện Công ty Hong Yeung trình bày.

Tuy nhiên, chị Lý Thiếu Huệ là thành viên có 49% cổ phần trong Công ty Việt Dương thừa nhận, khi ký hợp đồng ủy quyền khai thác titan thì các bên có thỏa thuận, toàn bộ số titan khai thác được đều thuộc sở hữu của Công ty Hong Yeung, thù lao Công ty Việt Dương được nhận sẽ tương đương với giá trị của 40% số quặng thu được, tức là thỏa thuận 60/40, đúng như phía bị đơn trình bày.

Ngoài ra, việc giao kết hợp đồng ủy quyền khai thác quặng titan giữa Công ty Hong Yeung với Công ty TNHH tập đoàn cổ phần Việt Dương, khi đó bà Ngọc Anh chưa phải là thành viên Công ty Việt Dương, nên không tham gia thỏa thuận, ký kết hợp đồng. Người trực tiếp tham gia thỏa thuận, ký kết là bà Lý Thanh. Lẽ ra, trong trường hợp này cần phải thu thập thêm chứng cứ để xác định có hay không việc thỏa thuận phân chia sản phẩm theo tỷ lệ 60/40 như phía bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chưa làm rõ nội dung thỏa thuận phần chia sản phẩm giữa hai Công ty, nhưng lại khẳng định toàn bộ số quặng tranh chấp thuộc quyền sở hữu của Công ty Việt Dương, đồng thời chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn được vận chuyển số titan nói trên là chưa đủ cơ sở.

Trong vụ án này, các đương sự tranh chấp quyền, nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng ủy quyền khai thác quặng titan giữa Công ty Việt Dương với Công ty Hong Yeung. Do vậy, cần phải xem xét, giải quyết tất cả các yêu cầu của đương sự phát sinh từ hợp đồng ủy quyền này trong cùng một vụ án để đối trừ quyền và nghĩa vụ giữa các bên, thì mới giải quyết triệt để vụ án. Theo quy định tại điểm o, khoản 1, Điều 29 Bộ luật tố tụng dân sự, thì đây là vụ án kinh doanh thương mại, thẩm quyền giải quyết đối với vụ án này là của Tòa Kinh tế, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm lại xác định đây là vụ án dân sự, từ đó áp dụng các quy định của pháp luật dân sự để giải quyết vụ án là không đúng.

Ngoài ra, trong hồ sơ vụ án chưa có tài liệu xác định trình tự, thủ tục và thẩm quyền cấp giấy phép khai thác quặng titan của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định đã đúng quy định của pháp luật hay chưa; Quá trình khai thác quặng, Công ty Việt Dương đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về nộp thuế khai thác tài nguyên, về bảo vệ môi trường... hay chưa? Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chưa tiến hành thu thập chứng cứ làm rõ các vấn đề nêu trên, và không đưa đại diện cơ quan quản lý tài nguyên của Nhà nước có thẩm quyền tham gia tố tụng khi giải quyết vụ án là thiếu sót.

Bởi các lẽ trên, căn cứ vào khoản 3 Điều 291; khoản 3 Điều 297 và Điều 299 Bộ luật tố tụng dân sự (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 65/2011/QH12 ngày 29/3/2011 của Quốc hội).

QUYẾT ĐỊNH

1. Huỷ bản án phúc thẩm dân sự số 45/2012/DSPT ngày 27/08/2012 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng và hủy bản án dân sự sơ thẩm số 03/2012/DSST ngày 26/04/2012 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định về vụ án “yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với việc thực hiện quyền sở hữu, chiếm hữu hợp pháp titan” giữa nguyên đơn là Công ty trách nhiệm hữu hạn Việt Dương với bị đơn là Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Hong Yeung Việt Nam và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Lý Thiếu Huệ.

2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.


110
Bản án/Quyết định đang xem

Quyết định giám đốc thẩm 105/2013/QĐ-HĐTP ngày 14/08/2013 về tranh chấp yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật

Số hiệu:105/2013/QĐ-HĐTP
Cấp xét xử:Giám đốc thẩm
Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân tối cao
Lĩnh vực:Dân sự
Ngày ban hành: 14/08/2013
Là nguồn của án lệ
Bản án/Quyết định sơ thẩm
Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về